Efnahags- og viðskiptaráðherra vill skoða upptöku Tobin-skatts

Efnahags- og viðskiptaráðherra segir vel koma til greina að taka upp skattlagningu á gjaldeyrisviðskipti samhliða afnámi hafta. Prófessor í hagfræði segir að slík skattlagning eða upptaka evru með aðild að Evrópska myntbandalaginu, sé eina leiðin fyrir Íslendinga til að afnema verðtryggingu og fá stöðugt verðlag hér á landi.

Eitt stærsta óleysta hagsmunamál íslensku þjóðarinnar eru peninga- og gjaldmiðilsmálin. Hrun krónunnar hefur valdið íslenskum heimilum gífurlegu tjóni, þá hefur verðbólgan valdið landsmönnum þungum búsifjum vegna verðtryggðra húsnæðislána.

Gylfi Zoega, hagfræðiprófessor og nefndarmaður í peningastefnunefnd Seðlabankans, segir í grein í nýjasta hefti Vísbendingar að að kerfi með föstu gengi myndi framkalla stöðugra verðlag og gera afnám verðtryggingar mögulegt.

Tvær leiðir séu færar til að ná stöðugu verðlagi. Annars vegar þátttaka í evrusamstarfinu eða að hafa fljótandi gengi og leggja svokallaðan Tobin-skatt á gjaldeyrisviðskipti. Hann virkar þannig að öll gjaldeyrisviðskipti eru skattlögð, en þetta viðbótargjald dregur úr sveiflum á gjaldmiðlinum.

Hentugur fyrir lítil hagkerfi

Nicolas Sarkozy forseti Frakklands kynnti nýverið þau áform að taka upp Tobin-skatt þar í landi óháð afstöðu annarra Evrópusambandsríkja og er stefnt að því að skatturinn verði lagður á frá og með ágúst næstkomandi. Steingrímur J. Sigfússon, efnahags- og viðskiptaráðherra, segir vel koma til greina að taka upp slíkan skatt hér á landi, helst samhliða öðrum ríkjum, en útilokar ekki að Ísland taki hann upp einhliða samhliða afnámi gjaldeyrishafta.

Slíkur skattur er talinn sérstaklega hentugur fyrir lítil hagkerfi með örmynt eins og hið íslenska. Þá er þetta talið sporna gegn árásum á gjaldmiðilinn.

„Mér finnst það mjög spennandi að vaxandi umræður séu orðnar núna bæði alþjóðlega og í einstökum löndum um einhvers konar Tobin-skatt eða ígildi hans til að bregðast við þessari stórskaðlegu og hættulegu spákaupmennsku og stöðutöku sem hefur farið mjög illa með mörg lönd. (...) Í mínum huga er alveg ljóst að við munum þurfa einhvers konar þjóðhagsvarúðar öryggistæki sem myndi taka við af gjaldeyrishöftunum þegar þau hverfa. Og eitthvað af þessu tagi gæti verið hluti af því," segir Steingrímur J. Sigfússon, efnahags- og viðskiptaráðherra. thorbjorn@stod2.is