Fréttaskýring: Engin flýtiframkvæmd án veggjalda

Vaðlaheiðargögn eru flýtiframkvæmd sem ekki verður af án veggjalda. Framkvæmdin á ekki að bitna á öðrum verkefnum Vegagerðarinnar. Samfélagskostnaður vegna slysa er margfalt meiri á öðrum vegköflum en þeim sem Vaðlaheiðargöng leysa af hólmi.

Meðan öryggissjónarmið knýja á um vegbætur á suður- og suðvesturhorni landsins virðast byggðasjónarmið lögð til grundvallar við flýtimeðferð við gerð fyrirhugaðra ganga um Vaðlaheiði.

Tölur úr slysaskrá Umferðarstofu sýna að á meðan 50 slys og höpp hafi orðið á veginum norður fyrir Vaðlaheiði á níu ára tímabili, hafi orðið sex sinnum fleiri óhöpp á sambærilegum vegkafla á Vesturlandsvegi og átta sinnum fleiri á 27 kílómetra kafla á Suðurlandsvegi.

Í tölum sem Fréttablaðið kallaði eftir frá Umferðarstofu kemur fram að frá ársbyrjun 2002 til septemberloka 2010 hafi einn látist á veginum sem Vaðlaheiðargöng myndu leysa af hólmi. Fimm slösuðust alvarlega og 33 lítið. Óhöpp án meiðsla eru 50 talsins. Á svipað löngum vegarkafla á Vesturlandsvegi létust á sama tíma fimm manns og 20 slösuðust alvarlega. Og á vegarkafla á Suðurlandsvegi létust sex og 32 slösuðust alvarlega.

Spurning um forgangsröðun

Uppreiknaðar tölur verkfræðistofunnar Línuhönnunar um kostnað vegna slysa sýna að gífurlegur munur er á samfélagslegum kostnaði vegna þessara þriggja vegarkafla á tímabilinu, að ekki sé talað um þær þjáningar sem alvarleg slys hafa í för með sér. Sé miðað við uppreiknaðar tölur nemur kostnaður vegna slysa á veginum norður yfir Vaðlaheiði á tímabilinu rétt rúmum 975 milljónum króna. Kostnaður vegna slysa á vegarkaflanum á Vesturlandsvegi er svo tæpir 4,4 milljarðar króna og 6,2 milljarðar á vegarkaflanum á Suðurlandsvegi.

Runólfur Ólafsson, framkvæmdastjóri Félags íslenskra bifreiðaeigenda, segist vona að til lengri tíma auðnist mönnum að fara í framkvæmd á borð við Vaðlaheiðargöng. "Skylda okkar hlýtur hins vegar að vera að forgangsraða, meðal annars út frá slysum," segir hann og bendir á að sá vegarkafli þar sem umferð myndi minnka verði af gerð Vaðlaheiðarganga sé í 54. sæti á lista yfir vegarkafla þar sem slys eru tíðust. "Síðan má horfa til Suðurlandsvegar þar sem er að finna nokkra kafla sem eru á topp tuttugu."



Göngin taka ekki frá öðru



Undir lok janúar fundaði innanríkisráðherra fyrir norðan til að ganga úr skugga um að ekki væri þar sama andstaða við veggjöld til að fjármagna framkvæmdir og vart hefur orðið í nágrenni höfuðborgarinnar. Svo reyndist ekki vera og hefur því verið haldið áfram með undirbúning Vaðlaheiðarganga. "Það liggur ekki annað fyrir en verið sé að búa til hlutafélag í samræmi við lög sem samþykkt voru á þingi í fyrra. Fyrsta verkefni félagsins yrði svo að senda út svokallað forval og svo útboð í framhaldinu," segir Hreinn Haraldsson vegamálastjóri. Hann segir vonir standa til að af þessu