Þjónusta Stígamóta - vísbendingar um betri líðan

Á vormánuðum 2011 voru kynntar niðurstöður rannsóknar sem gerð var á þjónustu Stígamóta. Rannsóknin var hluti af lokaverkefni til meistaraprófs í félagsráðgjöf. Leitað var svara við því hvort þjónusta Stígamóta bæti andlega líðan þolenda kynferðisofbeldis þannig að einkenni þunglyndis, kvíða og streitu minnki og sjálfsvirðing aukist. Rannsókn sem þessi hafði ekki verið gerð á þeim rúmu 20 árum sem Stígamót hafa starfað en markmiðið var að gefa vísbendingar um áhrifin af starfsemi Stígamóta og hverju það breytir fyrir þolendur kynferðisofbeldis að hafa aðgang að og nýta sér slíka þjónustu.

Verulegt samfélagsvandamálHluti af verkefninu var samanburður íslenskra rannsókna við niðurstöður erlendra rannsókna á tíðni kynferðisofbeldis. Á þeim samanburði mátti sjá að óvarlegt er að áætla að tíðni kynferðisofbeldis sé lægri á Íslandi en í öðrum vestrænum löndum og verður að telja að um verulegt samfélagsvandamál sé að ræða hér á landi.

Í rannsókninni sjálfri voru lagðir fyrir spurningalistar sem meta einkenni þunglyndis, kvíða, streitu og sjálfsvirðingu fyrir tvo hópa. Hóparnir samanstóðu af fólki á aldrinum 16-68 ára, í öðrum hópnum voru einstaklingar sem voru að koma í fyrsta viðtal til Stígamóta en í hinum fólk sem hefur nýtt sér þjónustu Stígamóta og hafði áður komið í minnst fjögur viðtöl. Til að sjá hvort hóparnir væru sambærilegir voru lagðar fyrir spurningar varðandi aldur, hjúskaparstöðu, atvinnuþátttöku, menntun, birtingarmyndir ofbeldisins og afleiðingar þess. Hóparnir tveir voru sambærilegir á öllum helstu þáttum en þó virtust þátttakendur í hóp 2 (þeir sem komið höfðu í fjögur viðtöl eða fleiri) hafa orðið fyrir meira ofbeldi og glímt við meiri erfiðleika í kjölfar ofbeldisins áður en þeir leituðu til Stígamóta.

Minna þunglyndi, meiri sjálfsvirðingMarktækur munur mældist á einkennum þunglyndis, kvíða og streitu á milli hópanna. Hjá hópnum sem var að koma í sitt fyrsta viðtal mældist þunglyndi á mörkum miðlungs og alvarlegs, einkenni kvíða mældust alvarleg og einkenni streitu mældust miðlungs. Hjá hinum hópnum sem þegar hafði sótt fjögur viðtöl mældist hins vegar vægt þunglyndi, miðlungs einkenni kvíða og væg streita, auk þess sem sjálfsvirðing mældist marktækt hærri.

Þar sem úrtak rannsóknarinnar var aðeins 62 einstaklingar er ekki hægt að alhæfa um að niðurstöðurnar eigi við um allt þýðið en þær gefa þó tvímælalaust vísbendingar um að líðan þolenda kynferðisofbeldis breytist til hins betra með þátttöku í starfi Stígamóta.