Íslendingar munu vinna sig út úr kreppunni.

Farsæl viðskipti fyrirtækis míns, Santa Maria AB, við Íslendinga hafa sannfært mig um að á Íslandi býr atorkusöm þjóð sem lætur ekki tímabundna erfiðleika buga sig.

Endurreisn viðskiptalífsins hefur í för með sér aukinn útflutning og viðskipti við aðrar þjóðir. Útflytjendur þurfa þá að byggja upp tengsl við þá markaði sem þeir sækja inn á. Vörumerki myndar öflug og náin tengsl á milli eiganda vörumerkis, þeirrar vöru og/eða þjónustu sem hann selur og markaðarins. Með mikilli vinnu og þolinmæði styrkjast þau tengsl og um leið viðskiptavild tengd vörumerkinu.

Íslendingar eiga nú verðmæt vörumerki sem eru þekkt og vernduð utan Íslands og þeim fer væntanlega fjölgandi. Þau íslensku fyrirtæki sem eiga vörumerkin hafa kynnt þau fyrir neytendum, skráð þau á Íslandi og erlendis og með fjárfestingu og vinnu hafa merkin orðið þekkt á markaði. Sú fjárfesting og vinna sem lagt hefur verið í leiðir til þess að vörumerkið verður verðmætt og við það tengist viðskiptavild. Vörumerki verður aldrei þekkt án fyrirhafnar en nær aðeins athygli með mikilli vinnu. Þegar það tekst verða til verðmæti einkum þegar byggð eru upp viðskipti á nýjum mörkuðum.

Fyrirtæki það sem ég veiti forstöðu, Santa Maria AB, rekur sögu sína til ársins 1911 þegar stofnað var lítið kryddfyrirtæki í Gautaborg. Á fjórða áratug síðustu aldar keyptu tveir menn fyrirtækið, fjárfest var í vélabúnaði og Santa Maria AB varð með tímanum stærsta fyrirtæki Svíþjóðar á sviði kryddvöru. Nafn fyrirtækisins og vörumerki vísar í nafnið á skipi Kólumbusar, Santa Maria, en hvatinn að siglingum Kólumbusar var sá að leita að styttri og öruggari leið til að flytja mikilvægasta gjaldmiðil þeirra tíma sem var krydd. Nú er vörumerkið Santa Maria leiðandi á norrænum markaði með matvöru sem tengist þjóðmenningu og fyrirtækið byggir meðal annars á þekkingu á kryddi og þjóðlegum mat sem hefur verið byggð upp í langan tíma. Mat sem tengist þjóðmenningu þekkja allir eins og til dæmis kínverskan mat, indverskan mat, tælenskan mat og svo framvegis. Á 15 árum hefur markaður fyrir matvöru sem notuð er í slíka rétti stækkað verulega.

Fyrirtækið, Santa Maria AB leggur mikla áherslu á gæði og hefur starfað í nánu samstarfi við Swedish Foods Standard Agency í þeim tilgangi að viðhalda ströngum gæðakröfum. Fyrirtækið hefur haft frumkvæði að umhverfisvænum lausnum við meðhöndlun á hráefni, framleiðslu, og meðferð á úrgangi.

Vegna þrotlausrar vinnu og fjárfestinga áratugum saman er vörumerkið Santa Maria nú orðið vel þekkt. Eins og við á um öll þekkt vörumerki þarf að gæta þess sérstaklega að verðmæti þess rýrni ekki. Vörumerki má þannig ekki vanrækja frekar en önnur verðmæti. Þar er einkum um að ræða að koma í veg fyrir notkun á vörumerkinu af hálfu annarra fyrirtækja sem starfa á sama eða skyldu sviði en fleira kemur til. Meðal annars þarf að tryggja að ekki sé fjallað um vörumerkið á niðrandi hátt í fjölmiðlum eða að merkið sé ekki notað þannig að það glati sérkenni sínu. Þá vinnu þarf að vinna á meðan að vörumerkið er notað í viðskiptum.

Eins og aðrir eigendur vörumerkja þurfa íslenskir útflytjendur að verja vörumerki sín erlendis. Þá njóta þeir góðs af vörumerkjalögum landanna sem eru að miklu leyti byggð á alþjóðlegri samvinnu.

Fyrri hluta árs 2009 urðum við hjá Santa Maria AB vör við að veitingastaður í miðborg Reykjavíkur notaði nafn sem er eins og vörumerki og heiti á fyrirtæki okkar. Um var að ræða duglegt athafnafólk eins og þá sem stofnuðu okkar fyrirtæki árið 1911. Við óskum þeim velgengni og með tímanum mun fyrirtækið væntanlega vaxa og dafna. Haft var samband við eigendur fyrirtækisins og óskað eftir að starfseminni yrði valið annað nafn og væntum við þess að ábending okkar leiðrétti misskilning. Við treystum á samvinnu og velvilja frekar en nauðung og nálgun okkar var byggð á því.

Það mátti skilja svörin eða hluta þeirra þannig að eigendur veitingastaðarins vildu virða vörumerkjarétt okkar. Atvik þróuðust þó þannig að við neyddumst til að leggja inn andmæli hjá Einkaleyfastofu gegn umsókn um skráningu á vörumerkinu SANTA MARIA fyrir veitingaþjónustu.

Stuttu seinna birtist grein í blaði ykkar þar sem atvikum var ekki rétt lýst.

Íslendingar jafnt og aðrir njóta góðs af því til lengri tíma að virða verðmæti sem felast í vörumerkjum.

Santa Maria AB á það sameiginlegt með íslenskum fyrirtækjum sem sækja á erlenda markaði að þurfa að treysta á lög þeirra landa sem um ræðir þegar leitast er við að vernda vörumerki fyrirtækjanna. Íslenskur markaður er mikilvægur fyrir Santa Maria AB og ég er fullviss um að hann eigi eftir að stækka enn frekar við endurreisn viðskiptalífsins. Sú endurreisn er þannig ekki aðeins hagur Íslendinga heldur einnig þeirra sem eiga viðskipti við landið. Starfsfólk Santa Maria AB óskar þess jafnframt að íslensk fyrirtæki muni sækja fram á erlendum mörkuðum, að vörumerki þeirra nái fótfestu og njóti þeirrar verndar sem þeim ber.

Henrik Billger, forstjóri Santa Maria AB.