Ógnar niðurskurður öryggi sjúklinga?

Fram undan er mikill niðurskurður í heilbrigðiskerfinu. Forstjóri Landspítala hefur gert ítarlega grein fyrir þeim aðgerðum sem þar hefur verið gripið til og þess sem er í deiglunni, ef stjórnvöld slá ekkert af framkominni hagræðingarkröfu. Fram hefur komið að sólarhrings legurýmum hefur fækkað úr 1.300 í 800 frá sameiningu sjúkrahúsanna í Reykjavík og enn á að ganga lengra í þá áttina. Meðal legutími sjúklinga hefur styst á sama tíma og aðgerðum hefur fjölgað, svokölluð framleiðni hefur aukist. Nú boðar forstjórinn að draga þurfi úr valaðgerðum sem líklega muni lengja biðlista sem tekist hafði að stytta verulega. Í ljósi þess að laun eru langstærsti þátturinn í rekstri LSH hafa verið og munu verða gerðar miklar breytingar á mönnun og öllu skipulagi vakta. Færri munu sinna sjúklingunum en áður.

Í breska blaðinu The Observer var nýlega fjallað um öryggismál á breskum sjúkrahúsum. Í úttekt á grundvallar öryggisþáttum þjónustu á öllum almennum sjúkrahúsum á Englandi kom í ljós að 12 þeirra voru undir öryggismörkum og á 27 sjúkrahúsum taldist dánartíðni sjúklinga óeðlilega há. Yfir 5.000 sjúklingar létust á þessum sjúkrahúsum í fyrra umfram það sem ætla mátti. Þessir sjúklingar höfðu verið lagðir inn vegna vandamála sem alla jafna eru ekki áhættusöm, svo sem astma og botnlangabólgu. Í 209 tilfellum höfðu hlutir eins og grisjur og málmhlutir „gleymst" inni í sjúklingum við skurðaðgerðir. Forseti hinna bresku samtaka skurðlækna segir í samtali við blaðið að stjórnendur sjúkrahúsa séu svo uppteknir af því að tryggja að rekstur sjúkrahúsanna sé innan fjárheimilda að öryggi sjúklinga líði fyrir. Í greininni er jafnframt sérstaklega tekið fram að ónóg hjúkrun og ófullnægjandi hreinlæti hafi mikil áhrif.

Þegar jafn mikill niðurskurður er boðaður á LSH og raun ber vitni er full ástæða til að vekja athygli stjórnvalda á þeim afleiðingum sem óhóflegur niðurskurður getur haft í för með sér. Fjöldi rannsókna hefur sýnt fram á bein tengsl mönnunar hjúkrunarfræðinga og afdrifa sjúklinga. Því betur sem mannað er af hjúkrunarfræðingum, þeim mun færri ótímabær dauðsföll, þeim mun færri aukaverkanir meðferða og þeim mun minni lyfjanotkun. Slíkur árangur leiðir til raunverulegs sparnaðar og öruggrar þjónustu.

Hjúkrunarfræðingar hvetja stjórnvöld til að hlífa heilbrigðiskerfinu við þeim mikla niðurskurði sem boðaður hefur verið. Allir landsmenn þurfa á heilbrigðisþjónustu að halda enda er heilbrigðiskerfið ein af grunnstoðum samfélagsins. Hjúkrunarfræðingar vara við því að svo nærri heilbrigðiskerfinu verði gengið að öryggi sjúklinga verði stefnt í hættu.

Höfundur er formaður Félags íslenskra hjúkrunarfræðinga.