Von lifir í vonbrigðunum

„Hlýnun loftslags af mannavöldum er staðreynd, engin bábilja."

Þessi yfirlýsing sýnir öðrum fremur hve langt loftlagsmál hafa færst á undanförnum árum. Það að forseti Bandaríkjanna, Barack Obama, fullyrði á þennan veg og aðrir þjóðarleiðtogar taki í sama streng, sýnir okkur að búið er að viðurkenna vandamálið. Og það er alltaf fyrsta skrefið í átt að lausn. Sú lausn fæddist ekki hér í Kaupmannahöfn, þrátt fyrir að bjartsýnustu menn hefðu vonast eftir því. Kannski var það of mikil bjartsýni, margir tala þannig nú.

Tekið skal fram þegar þetta er skrifað að ekki er komin niðurstaða í viðræðurnar. Blaðamannafundum hefur hvað eftir annað verið frestað og heyrst hefur af fundum stórveldanna. Upp úr kvöldmat sátu Bandaríkin og Kína á rökstólum og jafnvel var búist við að samkomulag væri í burðarliðnum. Hvernig samkomulag er óvíst nú. Kraftaverk þarf þó að gerast til að það verði lagalega bindandi. Hvort um verður að ræða pólitíska viljayfirlýsingu allra leiðtoganna hér, eða einfaldan ramma um áframhaldandi viðræður, skal ósagt látið.

Pólitísk viljayfirlýsing er á þessari stundu álitin vera ljós í myrkrinu, sönnun þess að ráðstefnan hafi ekki verið misheppnuð. Vissulega mun Dönum þykja það, þeir höfðu vonast til að í Kaupmannahöfn yrði skrifað undir samkomulagið sem bjargaði heiminum. En, líkt og áður hefur verið bent á, þá er það vissulega nokkur árangur ef það tekst að fá 130 þjóðarleiðtoga til að lýsa yfir sameiginlegum vilja sínum. Takist það ekki, er ljóst að enn er langt í land.

Ásteytingarsteinarnir hafa verið fjölmargir. Þróunarlöndin vilja ekki taka á sig niðurskurð í útblæstri nema fá bætur fyrir. Iðnríkin eru tilbúin til bótagreiðslna, en hve háar eiga þær að vera? Bandaríkin og Kína, sem saman eru með yfir 40 prósent af útblæstri gróðurhúsalofttegunda, deila um gagnsæi. Bandaríkin segja marklaust að semja um markmið, ef ekki er komið á fót alþjóðlegu eftirlitskerfi. Kínverjar vilja ekki hleypa hverjum sem er - og allra síst Bandaríkjamönnum - í slíkar upplýsingar. Þá finnst öðrum iðnríkjum Bandaríkin ekki taka á sig nægilegan samdrátt. Bandaríkjamenn eru tilbúnir til að draga úr útblæstri um 17 prósent árið 2020 miðað við árið 2005. Það jafngildir 4 prósentum miðað við árið 1990 og það þykir Evrópusambandinu, sem er reiðubúið til skilyrðislauss 20 prósenta samdráttar miðað við það ár og að semja um 10 prósent í viðbót, heldur snautlegt.

Spurður hvenær hann reiknaði með niðurstöðu, sagði Eric Hall, upplýsingastjóri Sameinuðu þjóðanna, að síðast þegar hann var við þessar aðstæður hafi niðurstaðan komið klukkan 5 morguninn eftir. Augljóslega er lítið tillit tekið til prenttíma Fréttablaðsins.