Kaupmáttur launa dregst áfram saman Óli Kristján Ármannsson skrifar 6. nóvember 2009 06:00 Í Seðlabankanum Arnór Sighvatsson, Þórarinn G. Pétursson og Már Guðmundsson. Í efnahagsspá bankans kemur fram að langan tíma taki oft að vinna sig út úr kerfislægum fjármálakreppum. Jákvæð teikn séu þó á lofti. Fréttablaðið/Stefán Kaupmáttur launa dregst saman um tæp 16 prósent á næsta ári, samkvæmt endurskoðaðri þjóðhagsspá Seðlabanka Íslands. Samdrátturinn á þessu ári er 19,2 prósent. Þórarinn G. Pétursson, aðalhagfræðingur Seðlabanka Íslands, segir samdrátt ráðstöfunarteknanna hafa farið hægar af stað en ráð hafi verið fyrir gert í fyrri spám bankans, því verði niðursveiflan skarpari í prósentum talið þótt endanleg rýrnun verði í takt við fyrri spár. Seðlabankinn kynnti í gær efnahagsspá sína fram til ársins 2012. Eftir samdrátt næsta árs gerir Seðlabankinn ráð fyrir að kaupmáttur standi í stað árið 2011 og aukist svo um 2,6 prósent árið 2012. Í Peningamálum, efnahagsriti Seðlabankans, kemur um leið fram að mikil óvissa sé um framvindu efnahagsmála, meðal annars vegna þess að umfang fjármálakreppunnar eigi sér vart fordæmi. Þá ríki töluverð óvissa um fjármögnun álvers í Helguvík og tengdra orkuframkvæmda og því hafi áhrifum af þeim verið frestað í spám bankans. Seðlabankinn sér þó ýmis jákvæð merki, svo sem að skráð atvinnuleysi sé heldur minna en spáð hafi verið. Það var 7,2 prósent í september og hafði þá minnkað stöðugt frá 9,2 prósenta hámarki í apríl. Þetta, með aðeins betri efnahagshorfum, svo sem stöðugra gengi og að alþjóðlegir fjármálamarkaði hafi verið í hægu bataferli, leiði til þess að bati einkaneyslu verði hraðari, þótt vissulega verði hann hægur. Einkaneyslu er spáð lágmarki í byrjun næsta árs og hafi þá minnkað um þriðjung frá lokafjórðungi 2006. Íbúðafjárfesting og íbúðaverð er hins vegar sagt í langvarandi lægð og verður velta á fasteignamarkaði undir sögulegu meðaltali 2011 og 2012 þrátt fyrir nokkurn vöxt. Núna er gert ráð fyrir að samdráttur á næsta ári verði eitt prósent, í stað tveggja í fyrri spá og að tæplega fjögurra prósenta hagvöxtur verði á þarnæsta ári, en ekki tveggja prósenta eins og áður var spáð. Þá segir í riti bankans að ljóst sé að núverandi tilhögun peningamála henti ekki til lengri tíma litið. „Þegar aðstæður verða eðlilegar á ný virðist nærtækast að hverfa til fljótandi gengis, með formlegt verðbólgumarkmið sem kjölfestu. Litið lengra fram á veginn gæti aðild að myntbandalagi Evrópu einnig orðið valkostur.“Þórarinn G. Pétursson Mest lesið Hreyfing: Ekki lengur þörf á að greiða tugi þúsunda yfir mánuðinn Atvinnulíf Kaupendur yfirleitt með raunhæft mat og vel undirbúnir Viðskipti innlent Icelandair bætir við fargjaldaflokki Neytendur Dyrum Kattakaffihússins lokað fyrir fullt og allt Viðskipti innlent Veldi auðugustu konu Rússlands sagt riða til falls Viðskipti erlent Varar við snyrtivörum á „gráum markaði“ Viðskipti innlent Hættu í megrun: „Það varð eiginlega allt vitlaust“ Atvinnulíf Stefán Atli gengur til liðs við Öryggismiðstöðina Viðskipti innlent Segir Seðlabankann vera að falla í sömu gryfju og fyrir hrun Viðskipti innlent Atlanta með 600 manna flugútgerð í Sádí-Arabíu Viðskipti innlent Fleiri fréttir Kaupendur yfirleitt með raunhæft mat og vel undirbúnir Dyrum Kattakaffihússins lokað fyrir fullt og allt Varar við snyrtivörum á „gráum markaði“ Farþegar elska lopapeysur Selur gamla fyrirtækinu annað á tæpa þrjá milljarða Áslaug Arna í gervigreindina hjá Fenris Creations Jónsbók ræður lögmenn frá þremur mismunandi löndum Fer frá laxeldi í eldri borgara Farþegum fækkaði milli ára Matthildur María tekur við af Rikku við Hringborð norðurslóða Elín Helga yfirgefur Hvíta húsið Von á hóflegum hagvexti næstu árin Ingibjörg og Tómas taka við af Þórunni hjá Úrval Útsýn Rikka hætt hjá Ólafi Ragnari Eykur strandveiðikvótann um 964 tonn Þórunn stígur til hliðar hjá Úrvali Útsýn Gistinóttum á hótelum fækkaði milli ára Opna þriðju verslunina í Kaupmannahöfn Oculis tekur kipp í örviðskiptum eftir tilkynningu Fyrrverandi forstjóri Play í landeldið Framkvæmdastjórinn heldur frídag verslunarmanna heilagan Fullveldið ekki bundið við sjálfstæðan gjaldmiðil Tvírukkaðar færslur leiðréttar Niceair horfir til Evrópu eftir brösuga byrjun Ekki erfitt að skila hagnaði í gósentíð hávaxtaumhverfis Á að greiða arfinn inn á húsnæðislánið eða leggja inn á reikning? Rúmlega fimmtán milljarða hagnaður Rúmlega sex hundruð milljónir í starfsmannabónusa Samkeppniseftirlitið leggur blessun sína yfir samruna Brims og Lýsis Bæta við sex nýjum Airbus-vélum Sjá meira
Kaupmáttur launa dregst saman um tæp 16 prósent á næsta ári, samkvæmt endurskoðaðri þjóðhagsspá Seðlabanka Íslands. Samdrátturinn á þessu ári er 19,2 prósent. Þórarinn G. Pétursson, aðalhagfræðingur Seðlabanka Íslands, segir samdrátt ráðstöfunarteknanna hafa farið hægar af stað en ráð hafi verið fyrir gert í fyrri spám bankans, því verði niðursveiflan skarpari í prósentum talið þótt endanleg rýrnun verði í takt við fyrri spár. Seðlabankinn kynnti í gær efnahagsspá sína fram til ársins 2012. Eftir samdrátt næsta árs gerir Seðlabankinn ráð fyrir að kaupmáttur standi í stað árið 2011 og aukist svo um 2,6 prósent árið 2012. Í Peningamálum, efnahagsriti Seðlabankans, kemur um leið fram að mikil óvissa sé um framvindu efnahagsmála, meðal annars vegna þess að umfang fjármálakreppunnar eigi sér vart fordæmi. Þá ríki töluverð óvissa um fjármögnun álvers í Helguvík og tengdra orkuframkvæmda og því hafi áhrifum af þeim verið frestað í spám bankans. Seðlabankinn sér þó ýmis jákvæð merki, svo sem að skráð atvinnuleysi sé heldur minna en spáð hafi verið. Það var 7,2 prósent í september og hafði þá minnkað stöðugt frá 9,2 prósenta hámarki í apríl. Þetta, með aðeins betri efnahagshorfum, svo sem stöðugra gengi og að alþjóðlegir fjármálamarkaði hafi verið í hægu bataferli, leiði til þess að bati einkaneyslu verði hraðari, þótt vissulega verði hann hægur. Einkaneyslu er spáð lágmarki í byrjun næsta árs og hafi þá minnkað um þriðjung frá lokafjórðungi 2006. Íbúðafjárfesting og íbúðaverð er hins vegar sagt í langvarandi lægð og verður velta á fasteignamarkaði undir sögulegu meðaltali 2011 og 2012 þrátt fyrir nokkurn vöxt. Núna er gert ráð fyrir að samdráttur á næsta ári verði eitt prósent, í stað tveggja í fyrri spá og að tæplega fjögurra prósenta hagvöxtur verði á þarnæsta ári, en ekki tveggja prósenta eins og áður var spáð. Þá segir í riti bankans að ljóst sé að núverandi tilhögun peningamála henti ekki til lengri tíma litið. „Þegar aðstæður verða eðlilegar á ný virðist nærtækast að hverfa til fljótandi gengis, með formlegt verðbólgumarkmið sem kjölfestu. Litið lengra fram á veginn gæti aðild að myntbandalagi Evrópu einnig orðið valkostur.“Þórarinn G. Pétursson
Mest lesið Hreyfing: Ekki lengur þörf á að greiða tugi þúsunda yfir mánuðinn Atvinnulíf Kaupendur yfirleitt með raunhæft mat og vel undirbúnir Viðskipti innlent Icelandair bætir við fargjaldaflokki Neytendur Dyrum Kattakaffihússins lokað fyrir fullt og allt Viðskipti innlent Veldi auðugustu konu Rússlands sagt riða til falls Viðskipti erlent Varar við snyrtivörum á „gráum markaði“ Viðskipti innlent Hættu í megrun: „Það varð eiginlega allt vitlaust“ Atvinnulíf Stefán Atli gengur til liðs við Öryggismiðstöðina Viðskipti innlent Segir Seðlabankann vera að falla í sömu gryfju og fyrir hrun Viðskipti innlent Atlanta með 600 manna flugútgerð í Sádí-Arabíu Viðskipti innlent Fleiri fréttir Kaupendur yfirleitt með raunhæft mat og vel undirbúnir Dyrum Kattakaffihússins lokað fyrir fullt og allt Varar við snyrtivörum á „gráum markaði“ Farþegar elska lopapeysur Selur gamla fyrirtækinu annað á tæpa þrjá milljarða Áslaug Arna í gervigreindina hjá Fenris Creations Jónsbók ræður lögmenn frá þremur mismunandi löndum Fer frá laxeldi í eldri borgara Farþegum fækkaði milli ára Matthildur María tekur við af Rikku við Hringborð norðurslóða Elín Helga yfirgefur Hvíta húsið Von á hóflegum hagvexti næstu árin Ingibjörg og Tómas taka við af Þórunni hjá Úrval Útsýn Rikka hætt hjá Ólafi Ragnari Eykur strandveiðikvótann um 964 tonn Þórunn stígur til hliðar hjá Úrvali Útsýn Gistinóttum á hótelum fækkaði milli ára Opna þriðju verslunina í Kaupmannahöfn Oculis tekur kipp í örviðskiptum eftir tilkynningu Fyrrverandi forstjóri Play í landeldið Framkvæmdastjórinn heldur frídag verslunarmanna heilagan Fullveldið ekki bundið við sjálfstæðan gjaldmiðil Tvírukkaðar færslur leiðréttar Niceair horfir til Evrópu eftir brösuga byrjun Ekki erfitt að skila hagnaði í gósentíð hávaxtaumhverfis Á að greiða arfinn inn á húsnæðislánið eða leggja inn á reikning? Rúmlega fimmtán milljarða hagnaður Rúmlega sex hundruð milljónir í starfsmannabónusa Samkeppniseftirlitið leggur blessun sína yfir samruna Brims og Lýsis Bæta við sex nýjum Airbus-vélum Sjá meira