Kaupmáttur launa dregst áfram saman Óli Kristján Ármannsson skrifar 6. nóvember 2009 06:00 Í Seðlabankanum Arnór Sighvatsson, Þórarinn G. Pétursson og Már Guðmundsson. Í efnahagsspá bankans kemur fram að langan tíma taki oft að vinna sig út úr kerfislægum fjármálakreppum. Jákvæð teikn séu þó á lofti. Fréttablaðið/Stefán Kaupmáttur launa dregst saman um tæp 16 prósent á næsta ári, samkvæmt endurskoðaðri þjóðhagsspá Seðlabanka Íslands. Samdrátturinn á þessu ári er 19,2 prósent. Þórarinn G. Pétursson, aðalhagfræðingur Seðlabanka Íslands, segir samdrátt ráðstöfunarteknanna hafa farið hægar af stað en ráð hafi verið fyrir gert í fyrri spám bankans, því verði niðursveiflan skarpari í prósentum talið þótt endanleg rýrnun verði í takt við fyrri spár. Seðlabankinn kynnti í gær efnahagsspá sína fram til ársins 2012. Eftir samdrátt næsta árs gerir Seðlabankinn ráð fyrir að kaupmáttur standi í stað árið 2011 og aukist svo um 2,6 prósent árið 2012. Í Peningamálum, efnahagsriti Seðlabankans, kemur um leið fram að mikil óvissa sé um framvindu efnahagsmála, meðal annars vegna þess að umfang fjármálakreppunnar eigi sér vart fordæmi. Þá ríki töluverð óvissa um fjármögnun álvers í Helguvík og tengdra orkuframkvæmda og því hafi áhrifum af þeim verið frestað í spám bankans. Seðlabankinn sér þó ýmis jákvæð merki, svo sem að skráð atvinnuleysi sé heldur minna en spáð hafi verið. Það var 7,2 prósent í september og hafði þá minnkað stöðugt frá 9,2 prósenta hámarki í apríl. Þetta, með aðeins betri efnahagshorfum, svo sem stöðugra gengi og að alþjóðlegir fjármálamarkaði hafi verið í hægu bataferli, leiði til þess að bati einkaneyslu verði hraðari, þótt vissulega verði hann hægur. Einkaneyslu er spáð lágmarki í byrjun næsta árs og hafi þá minnkað um þriðjung frá lokafjórðungi 2006. Íbúðafjárfesting og íbúðaverð er hins vegar sagt í langvarandi lægð og verður velta á fasteignamarkaði undir sögulegu meðaltali 2011 og 2012 þrátt fyrir nokkurn vöxt. Núna er gert ráð fyrir að samdráttur á næsta ári verði eitt prósent, í stað tveggja í fyrri spá og að tæplega fjögurra prósenta hagvöxtur verði á þarnæsta ári, en ekki tveggja prósenta eins og áður var spáð. Þá segir í riti bankans að ljóst sé að núverandi tilhögun peningamála henti ekki til lengri tíma litið. „Þegar aðstæður verða eðlilegar á ný virðist nærtækast að hverfa til fljótandi gengis, með formlegt verðbólgumarkmið sem kjölfestu. Litið lengra fram á veginn gæti aðild að myntbandalagi Evrópu einnig orðið valkostur.“Þórarinn G. Pétursson Mest lesið Meirihluti launafólks með regluleg laun undir meðaltali Viðskipti innlent Ráðinn forstjóri Nathan Viðskipti innlent Daníel ráðinn forstjóri Íslenskrar erfðagreiningar Viðskipti innlent Ekkert verður af sameiningu lífeyrissjóðanna Viðskipti innlent Spá 0,25 prósentustiga hækkun stýrivaxta Viðskipti innlent Einkaþotuflug jókst á sama tíma og eldsneytisverð rauk upp Viðskipti erlent Fyrsti ársfjórðungur hafi verið góður í rekstri Kviku banka Viðskipti innlent „Krakkarnir spyrja langmest“ – íslenskar fjölskyldur flykkjast á Lava Show Samstarf Yfirlýsing Icelandair kom flatt upp á flugmenn Viðskipti innlent Icelandair grunar flugmenn um græsku Viðskipti innlent Fleiri fréttir Ráðinn forstjóri Nathan Ekkert verður af sameiningu lífeyrissjóðanna Daníel ráðinn forstjóri Íslenskrar erfðagreiningar Meirihluti launafólks með regluleg laun undir meðaltali Spá 0,25 prósentustiga hækkun stýrivaxta Fyrsti ársfjórðungur hafi verið góður í rekstri Kviku banka Úr Símanum í rörin Spá 4,9 prósenta verðbólgu í maí Telur forstjórann reyna að fara fram hjá stéttarfélaginu „Ekki einhverjir krúttlegir krakkar að leika sér í tölvum“ Yfirlýsing Icelandair kom flatt upp á flugmenn Icelandair grunar flugmenn um græsku Hæstiréttur tekur mál Kvikutoppanna ekki fyrir Bakkavararbróðir kaupir í Kviku fyrir milljarða Gengi Alvotech tekur kipp Alvotech stóðst úttekt FDA Sláandi hve mikið skattarnir hafi hækkað Afkoma umfram áætlanir Hærri vaxtatekjur skýra verulega aukinn hagnað Íslandsbanka Hundruð milljóna í að draga úr losun frá stóriðjunni Ingimar bætist í eigendahóp Atlavíkur Alvotech lækkar hressilega eftir uppgjör „Flugmiðinn hefur hækkað um heim allan“ Tekjur um þrettán milljarðar á fyrsta ársfjórðungi Skiluðu hluthöfunum rúmum sjö milljörðum í hagnað Bláa lónið fær sérleyfi og lóð í Þjórsárdal Google meðal fjárfesta í CCP sem heitir nú Fenris Creations Gætu lagt 757-þotunum í haust Lággjaldafélag Nova byggt á gervigreind komið í loftið Ætla að draga enn úr framboði Icelandair í haust Sjá meira
Kaupmáttur launa dregst saman um tæp 16 prósent á næsta ári, samkvæmt endurskoðaðri þjóðhagsspá Seðlabanka Íslands. Samdrátturinn á þessu ári er 19,2 prósent. Þórarinn G. Pétursson, aðalhagfræðingur Seðlabanka Íslands, segir samdrátt ráðstöfunarteknanna hafa farið hægar af stað en ráð hafi verið fyrir gert í fyrri spám bankans, því verði niðursveiflan skarpari í prósentum talið þótt endanleg rýrnun verði í takt við fyrri spár. Seðlabankinn kynnti í gær efnahagsspá sína fram til ársins 2012. Eftir samdrátt næsta árs gerir Seðlabankinn ráð fyrir að kaupmáttur standi í stað árið 2011 og aukist svo um 2,6 prósent árið 2012. Í Peningamálum, efnahagsriti Seðlabankans, kemur um leið fram að mikil óvissa sé um framvindu efnahagsmála, meðal annars vegna þess að umfang fjármálakreppunnar eigi sér vart fordæmi. Þá ríki töluverð óvissa um fjármögnun álvers í Helguvík og tengdra orkuframkvæmda og því hafi áhrifum af þeim verið frestað í spám bankans. Seðlabankinn sér þó ýmis jákvæð merki, svo sem að skráð atvinnuleysi sé heldur minna en spáð hafi verið. Það var 7,2 prósent í september og hafði þá minnkað stöðugt frá 9,2 prósenta hámarki í apríl. Þetta, með aðeins betri efnahagshorfum, svo sem stöðugra gengi og að alþjóðlegir fjármálamarkaði hafi verið í hægu bataferli, leiði til þess að bati einkaneyslu verði hraðari, þótt vissulega verði hann hægur. Einkaneyslu er spáð lágmarki í byrjun næsta árs og hafi þá minnkað um þriðjung frá lokafjórðungi 2006. Íbúðafjárfesting og íbúðaverð er hins vegar sagt í langvarandi lægð og verður velta á fasteignamarkaði undir sögulegu meðaltali 2011 og 2012 þrátt fyrir nokkurn vöxt. Núna er gert ráð fyrir að samdráttur á næsta ári verði eitt prósent, í stað tveggja í fyrri spá og að tæplega fjögurra prósenta hagvöxtur verði á þarnæsta ári, en ekki tveggja prósenta eins og áður var spáð. Þá segir í riti bankans að ljóst sé að núverandi tilhögun peningamála henti ekki til lengri tíma litið. „Þegar aðstæður verða eðlilegar á ný virðist nærtækast að hverfa til fljótandi gengis, með formlegt verðbólgumarkmið sem kjölfestu. Litið lengra fram á veginn gæti aðild að myntbandalagi Evrópu einnig orðið valkostur.“Þórarinn G. Pétursson
Mest lesið Meirihluti launafólks með regluleg laun undir meðaltali Viðskipti innlent Ráðinn forstjóri Nathan Viðskipti innlent Daníel ráðinn forstjóri Íslenskrar erfðagreiningar Viðskipti innlent Ekkert verður af sameiningu lífeyrissjóðanna Viðskipti innlent Spá 0,25 prósentustiga hækkun stýrivaxta Viðskipti innlent Einkaþotuflug jókst á sama tíma og eldsneytisverð rauk upp Viðskipti erlent Fyrsti ársfjórðungur hafi verið góður í rekstri Kviku banka Viðskipti innlent „Krakkarnir spyrja langmest“ – íslenskar fjölskyldur flykkjast á Lava Show Samstarf Yfirlýsing Icelandair kom flatt upp á flugmenn Viðskipti innlent Icelandair grunar flugmenn um græsku Viðskipti innlent Fleiri fréttir Ráðinn forstjóri Nathan Ekkert verður af sameiningu lífeyrissjóðanna Daníel ráðinn forstjóri Íslenskrar erfðagreiningar Meirihluti launafólks með regluleg laun undir meðaltali Spá 0,25 prósentustiga hækkun stýrivaxta Fyrsti ársfjórðungur hafi verið góður í rekstri Kviku banka Úr Símanum í rörin Spá 4,9 prósenta verðbólgu í maí Telur forstjórann reyna að fara fram hjá stéttarfélaginu „Ekki einhverjir krúttlegir krakkar að leika sér í tölvum“ Yfirlýsing Icelandair kom flatt upp á flugmenn Icelandair grunar flugmenn um græsku Hæstiréttur tekur mál Kvikutoppanna ekki fyrir Bakkavararbróðir kaupir í Kviku fyrir milljarða Gengi Alvotech tekur kipp Alvotech stóðst úttekt FDA Sláandi hve mikið skattarnir hafi hækkað Afkoma umfram áætlanir Hærri vaxtatekjur skýra verulega aukinn hagnað Íslandsbanka Hundruð milljóna í að draga úr losun frá stóriðjunni Ingimar bætist í eigendahóp Atlavíkur Alvotech lækkar hressilega eftir uppgjör „Flugmiðinn hefur hækkað um heim allan“ Tekjur um þrettán milljarðar á fyrsta ársfjórðungi Skiluðu hluthöfunum rúmum sjö milljörðum í hagnað Bláa lónið fær sérleyfi og lóð í Þjórsárdal Google meðal fjárfesta í CCP sem heitir nú Fenris Creations Gætu lagt 757-þotunum í haust Lággjaldafélag Nova byggt á gervigreind komið í loftið Ætla að draga enn úr framboði Icelandair í haust Sjá meira