Gleymum ekki sögunni

Komið þið sælir, kæru Kópavogsbúar. Fyrir skemmstu fékk ég mér göngu um Sæbólsbraut og Fossvoginn, þar fyrir neðan, sem er í sjálfu sér ekki í frásögur færandi. En eitt stakk mig þó. Það var búið að rífa húsið hans Gauja skó, sem ýmist var kallað Litla Sæból, Gamla Sæból, eða Ytra Sæból í minni æsku. Mundi ég þá að ég hafði aldrei tekið almennilegar myndir af þessu húsi. Og nú var það horfið.

Í þessu húsi bjó lengst af í minni æsku maður sem hét Guðjón og var Ísfirðingur. Í húsinu rak hann skósmíðaverkstæði og var jafnframt bátasmiður og réri til fiskjar í Fossvoginum. Á lóðinni stendur nú skilti þar sem segir að þar eigi að reisa 300 fermetra hús.

Því er ég að minnast á þetta? Vegna þess að mér flaug strax í hug: Hvað verður næst? Ekki alls fjarri standa tvö hús sem eru eiginlega saga Kópavogs og persóna sem í þessum húsum bjuggu, sem má með rétti segja að hafi skapað Kópavog. Þá er ég að tala um húsin Sæból og Marbakka. Í Sæbóli bjuggu Þórður Þorsteinsson og Helga Sveinsdóttir ásamt börnum sínum. Þórður var fyrsti og eini hreppstjóri Kópavogshrepps og hafði alla tíð mikil áhrif til framfara fyrir hreppinn.

Þetta hús stendur enn. Í Marbakka bjuggu Finnbogi Rútur Valdimarsson og Hulda Jakobsdóttir, kona hans, og þeirra börn. Þau hjón voru fyrstu bæjar­stjórar hins nýstofnaða Kópavogskaupstaðar; Finnbogi fyrsti bæjarstjóri og Hulda annar bæjar­stjóri, fyrst allra kvenna á Íslandi.

Marbakki stendur enn. Það er dæmigert fyrir það hvernig fólk byrjaði að byggja yfir sig í Kópavogi. Fyrst lítill skúr, svo annar, svo koll af kolli, þar til komnar voru sæmilega íbúðarhæfar vistarverur.

Ég minnist á þetta vegna þess að þótt Kópavogsbær sé aðeins 53 ára á bærinn sér sögu, þá sérstaklega í þessum tveimur húsum sem standa við Fossvoginn. Spurningin er hvort ekki sé ástæða fyrir bæinn að leysa þessi tvö hús til sín, laga þau lítillega og búa til minjasafn um persónusögu þess fólks sem þar bjó og er samofið uppvaxtarárum bæjarins.

Ég skora á bæjaryfirvaldið að íhuga þetta mál áður en einhver byggingarverktaki kaupir þessi hús, mokar þeim burtu og reisir þar stórhýsi. Þessi hús eiga sér sögu. Reykjavík er að henda milljarði í ónýta timburkofa sem eiga sér enga sögu. Akureyringar eiga Davíðshús, Nonnahús og Sigurhæðir en við eigum ekki hús Jóns úr Vör. Mér þykir vænt um fæðingarhrepp minn.

Með kærri kveðju, til umræðu og íhugunar. 

Höfundur er skáld.