Konur auka hagnað fyrirtækja

Konur og rekstur  - Ásta Möller   "Fleiri konur í stjórnum fyrirtækja ætti ekki að vera hluti af pólitískri rétthugsun heldur er það nauðsynleg ráðstöfun til að auka hagnað fyrirtækja." Þessi setning er höfð eftir Eivind Reiten, forstjóra Norsk Hydro, á blaðamannafundi í Osló sl. haust þegar rætt var um hlut kvenna í stjórnun fyrirtækja. Jafnframt bætti hann við að fyrirtækin þyrftu á starfsmönnum að halda með ólíkan bakgrunn og þekkingu. Ýmsar rannsóknir benda til þess að fjölbreytni í samsetningu æðstu stjórnenda fyrirtækja, þar á meðal aukið hlutfall kvenna, bæti stjórnunarhætti og árangur þeirra. Árangur fyrirtækja á markaði er m.a. mældur í hagnaði og markaðshlutdeild. Með hliðsjón af orðum framangreinds forstjóra og niðurstöðum rannsókna ætti íslenskum fyrirtækjum ekki að vera skotaskuld úr því að verða við áskorunum kvenna í atvinnulífinu að auka hlut þeirra í stjórnum fyrirtækja og lífeyrissjóða. Því hefur verið haldið fram að íslenskar konur séu vel menntaðar, sterkar og framtakssamar. Við höfum státað okkur af því að vera fremst meðal þjóða í ýmsum þáttum jafnréttismála eins og t.d. að fleiri konur en karlar eru í háskólanámi; hvergi er hærra hlutfall kvenna á vinnumarkaði; við kusum fyrstu konuna til forseta í lýðræðislegum kosningum og við erum fremst meðal þjóða þegar réttur karla til fæðingarorlofs er annars vegar. Á hinn bóginn stöndum við eins og skussar meðal vestrænna þjóða þegar staða kvenna í atvinnulífinu er skoðuð. Það eru 15 konur af 246 stjórnarmönnum í 50 stærstu hlutafélögum landsins (6%); 7 konur af 68 stjórnarmönnum í 10 stærstu lífeyrissjóðum landsins (10%) og af þeim er ein kona formaður stjórnar. Í stjórnum aðildarfélaga Samtaka atvinnulífsins eru konur einungis 5 af 69 stjórnarmönnum eða 7%. Konur eru framkvæmdastjórar í 18% fyrirtækja í hlutafélagaskrá, en í 300 stærstu fyrirtækjum landsins eru níu konur forstjórar, sem samsvarar þremur prósentum. Hvers vegna hefur íslenskt atvinnulíf ekki nýtt þekkingu og reynslu kvenna í stjórnum fyrirtækja í meira mæli, ef það beinlínis bætir hag fyrirtækisins? Við því er ekkert einhlítt svar og skýringa sjálfsagt að leita á ýmsum sviðum. Við hljótum hins vegar að lofa áskorun kvenna í atvinnulífinu sem var sett fram af látleysi og með hárréttri tímasetningu, með hliðsjón af því að aðalfundir og kosningar í stjórnir hlutafélaga og lífeyrissjóða eru framundan. Nú er að sjá hvort fyrirtækin og lífeyrissjóðirnir í landinu reki af sér slyðruorðið og fjölgi konum í æðstu stjórnum þeirra. Þegar haft er í huga fullyrðing forstjóra Norsk Hydro og niðurstöður fjölmargra erlendra rannsókna um að konur í stjórnum fyrirtækja auki hagnað þeirra, verður ekki séð að íslensk fyrirtæki, sem mörg eru í fararbroddi erlendrar framrásar, komist hjá því að verða við áskoruninni. Gagnvart hagsmunum hluthafa fyrirtækja og umbjóðenda lífeyrissjóða er önnur niðurstaða ekki réttlætanleg.