Neytendur sviknir um ágóðann

Innflytjendur og verslanir hafa nýtt sér sterka stöðu krónunnar til að hækka álagningu sína, að mati Neytendasamtakanna. Þetta geri þeir með því að halda verðinu að mestu óbreyttu þótt innkaupsverð lækki. "Við hljótum að velta því fyrir okkur hvort virk samkeppni sé innan þeirra greina þar sem sterk staða krónunnar skilar sér ekki til neytenda," segir Jóhannes Gunnarsson, formaður samtakanna, sem telur þetta skoðunarefni fyrir samkeppnisyfirvöld. Rýnt er í þróun gjaldmiðla helstu viðskiptalanda Íslands og könnuð er þróun vísitölu neysluverðs á heimasíðu Neytendasamtakanna. Þar kemur í ljós að ekki stóð á seljendum að hækka verð á vörum sínum árið 2001 þegar gengi krónunnar veiktist. Það ár hækkaði dollarinn um rúm 27 prósent, evran um 19 prósent og gengisvísitalan um rúm 21. Innfluttar mat- og drykkjarvörur hækkuðu í verði um rúm 21 prósent, nýir bílar og varahlutir um 14 prósent og pakkaferðir um rúm 13. Strax í byrjun árs 2002 tók krónan að styrkjast og hefur aldrei verið jafn sterk og nú. Dollarinn hefur lækkað um 42 prósent frá desember 2001 til febrúar 2005 og evran um 15,5 prósent. Gengisvísitalan hefur lækkað um rúm 25 prósent. Á sama tíma hefur verð á innfluttum mat- og drykkjarvörum aðeins lækkað lítillega og bílar og varahlutir hafa hækkað um rúm þrjú prósent og pakkaferðir til útlanda hækkuðu einnig um tæp tvö prósent. Að sögn Jóhannesar gera Neytendasamtökin kröfu til innflytjenda og seljenda um að þeir hafi samræmi í hlutunum hjá sér. "Á sama hátt og veikari króna á árinu 2001 skilaði sér með fullum þunga í hærra vöruverði til neytenda, hljótum við að ætlast til þess að sterkari staða krónunnar nú skili sér í lækkuðu verði til neytenda."