Lærum af sögunni: Segjum NEI við ESB! Jón Gerald Sullenberger skrifar 21. mars 2026 16:30 Dönsk yfirráð og fullveldibarátta Íslands Árið 1848 skrifaði Jón Sigurðsson forseti „Hugvekju til Íslendinga“ eftir að Danir höfðu afsalað sér ‘‘EINVELDI‘‘ yfir Íslandi. Þar hvatti hann til þess að Ísland yrði sjálfstætt og fullvalda ríki. Árið 1940 réðust Þjóðverjar inn í Danmörku gátu Danir hvorki varið land sitt né Ísland. Á þeim tíma voru sambandslög milli Danmerkur og Íslands sem skilgreindu hvernig löndin tengdust áður en Ísland var sjálfstætt lýðveldi. Framsýnir Íslendingar og sjálfstæðismenn sáu tækifæri og héldu þjóðaratkvæðagreiðslu varðandi uppsögn sambandslagana við Dani og samþykkt var stofnun lýðveldis Íslands. 98,4% landsmanna samþykktu uppsögnina og stjórnarskrána sem tók gildi 17. júní 1944. Bretar voru andvígir lýðveldisstofnuninni en aftur á móti studdu Bandaríkin sjálfstæði Íslands. Árunum fyrir 1944 þegar Danir höfðu yfirráð yfir Íslandi stóð á gluggaskiltum fínu búðanna í Kaupmannahöfn: „Ingen hunde og ingen Islændinge.“ Þetta sýnir hvaða augum „vinir“ okkar Danir litu á Íslendinga. Truman-tilskipanir og hafréttur Árið 1945 lagði Harry Truman, Bandaríkaforseti, grunninn að yfirráðarétti þjóða yfir landgrunni sínum (continental shelf, landhelgi) með tveimur tilskipunum. Sendiherra Íslands í Washington, Thor Thors (bróðir forsætisráðherrans Ólafs Thors), flutti boð strax heim um þessa merku tilskipun Trumans. Ísland varð í kjölfarið frumkvöðull vestrænna ríkja í hafréttarmálum og færði landhelgi sína út í skrefum. 1958 úr fjórum í tólf mílur, 1972 úr tólf í fimmtíu mílur og loks í tvöhundruð mílur árið 1975. Kalda stríðið og stuðningur Bandaríkjanna Þessar breytingar leiddu til nokkurra „þorskastríða“ við Breta um landhelgi Íslands og fiskveiðirétt. Bandaríkin beittu þrýstu á Bretar að láta undan árás á Ísland vegna þess að Ísland væri eitt af stofnendum NATO. Í framhaldi felldu Bandaríkin niður tolla á íslenskan fisk og opnuðu þar með nýjan markað fyrir Íslendinga Í Bandaríkjunum. Rússar keyptu sjávarafurði af Íslendingum, en eingin önnur Evrópuríki komu Íslendingum til hjálpar og lokað var á sölu fisks til meginlands Evrópu. Marshall-planið og NATO Árið 1948 lagði Truman Bandaríkjaforseti grunninn að Marshall-planinu og NATO. Ísland fékk 43 milljónir dollara í aðstoð – hæstu fjárhæð sem ríki fékk miðað við höfðatölu – sem tvöfaldaði þjóðartekjur Íslendinga. Þetta var upphaf iðnvæðingar landsins og breytti Íslandi úr einu fátækasta ríki Evrópu í eitt það ríkasta. Ekkert Evrópuríkjanna tóku þátt í uppbyggingu Íslends eftir seinni heimsstyrjöldina, en Bandaríkin stóðu þar þétt við bakið á Íslendingum. Keflavíkurflugvöllur og Loftleiðir Bandaríkin byggðu Keflavíkurflugvöll („Meeks Field“) 1943 og afhentu þeir Íslandi völlin þeim að kostnaðarlausu 1946. Árið 1946 var gerður loftferðasamningu á milli Íslands og Bandaríkjanna. Þetta veitti Loftleiðum (síðar Icelandair) forgang á flugi til New York og Evrópu ásamt lágum gjaldtökum á lendingarleyfum um Bandaríkin. Þetta lagði grunn að ferðaþjónustu, einni stærstu atvinnugrein Íslands sem nú skilar rúmum 600 milljörðum króna og 200 milljörðum í skatttekjur 2025 – þar af mest frá Bandaríkjunum. Ekkert Evrópuríki kom nálægt uppbyggingu Keflavíkurflugvallar. Álver og útflutningur Öll álver á Íslandi voru byggð og fjármögnuð af Bandaríkjamönnum. Álútflutningur skilar 422 milljörðum króna árlega (2025). Silgt er með farminn til Rotterdam þar sem hann er umskipaður og fluttur áfram til Asíu og Bandaríkjanna, lítið brot fer til ESB-landa. Útflutningur frá Íslandi til Bandaríkjanna nemur 20–35% af heildarútflutningi ef álið er talið með. ESB-árásir og samningar Fátt er um fína drætti þegar samskipti Íslands og Evrópuríkja eru skoðuð. Bretar réðust á Ísland í þorskastríðunum, settu hryðjuverkalög á Ísland 2008 (Bretar voru þá í ESB) og hindruðu fyrirgreiðslu Alþjóðagjaldeyrissjóðsins til Íslendinga. Það var Rússland og Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn (með Bandaríkin í forystu) sem komu Íslendingum til hjálpar með neyðarláni. Bretar og Hollendingar (ESB) gengu harðast fram við að stoppa þessa fyrirgreiðslu enda ætluðu þeir sér að setja Ísland í greiðslufangelsi næstu áratugina. Þegar upp var staðið voru það Bandaríkin sem leiddu 4,6 milljarða fyrirgreiðslu Alþjóðagjaldeyrissjóðsins. Undirritun Parísarsáttmálans 2016 skuldbatt Ísland til að greiða tugi milljarða í ESB-kolefnisskatt, sem mun íþyngja Íslenskum neytendum um ókomna tíð. Munu íslensk flugfélög og skipafélög lifa þetta af, og íslenskir neytendur munu finna gríðarlega fyrir þessum skatti þegar hann kemur að fullu til framkvæmda á næsta ári. Haustið 2025 braut ESB tollasamninga við Ísland með verndartollum á kísilmálmi og hafði Ísland ekkert um það að segja. Með þrýstingi frá ESB hafa Íslendingar lagt fram framlög til Úkraínu upp á 23 milljarða króna vegna stríðsátaka á sama tíma tekst ekki að halda bráðamóttökunni í Fossvogi í ásættanlegu ástandi. Hvað ætli þjóðaratkvæðagreiðslan í haust muni kosta ríkissjóð marga milljarða? Er ekki hægt að nýta þá fjármuni skattgreiðenda í mikilvægari verkefni fyrir land og þjóð! Sagan sýnir að Bandaríkin, ekki ESB-löndin, hafa stutt uppbyggingu Íslands. Vonandi kynnir utanríkisráðherrann sér þetta áður en hún „afhendir“ landið til Brussel. Átta ferðir hennar til Brussel og ein fýluferð til Bandaríkjanna lofa ekki góðu fyrir land og þjóð. Verndum sjálfstæði Íslands gegn ESB og glóblistunum í Brussel! Berum virðingu fyrir baráttu og framsýni Jóns Sigurðssonar forseta, Hannesar Hafstein, Sveins Björnssonar, Ólafs Thors, Bjarna Benediktssonar eldri og Davíðs Oddssonar, stöndum saman og verjum 100 ára sjálfstæðisbaráttu Íslendinga og tryggjum að við gefum hana ekki á silfurfati til Brussel. Segjum nei takk við ESB! Höfundur er fasteigansali á Miami Flórdía. Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um framhald ESB-viðræðna Mest lesið Það er líka dýrt að bíða Guðmundur Haukur Jakobsson Skoðun Múlaþing ber ábyrgð Magnús Guðmundsson Skoðun Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir Skoðun Stækkum og styrkjum sérsveitina Sólrún H. Guðmundsdóttir Proppé Skoðun Þegar netöryggi verður samfélagsöryggi Margrét V. Helgadóttir Skoðun Ríkisstjórnin þarf að leggjast alfarið gegn olíuleit á Drekasvæðinu Rósa Björk Brynjólfsdóttir Skoðun Hver á að ákveða hvaða áhættu við megum taka? Steinar Thors Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun Margt getur gerst á 18 mánuðum Ragna Sigurðardóttir Skoðun Hver á að halda í hönd þeirra sem greinast með Alzheimer ? Ásta Kristín Gunnarsdóttir Skoðun Skoðun Skoðun Skattahækkanir sem beinast gegn Suðurlandi Ásta Stefánsdóttir skrifar Skoðun Hvað myndi ég ráðleggja átján ára ungmenni í dag? Sigvaldi Einarsson skrifar Skoðun Þegar netöryggi verður samfélagsöryggi Margrét V. Helgadóttir skrifar Skoðun Skráum hjartastuðtækin því hver mínúta skiptir máli! Alma D. Möller skrifar Skoðun Er gervigreind til góðs eða bara á blaði? Halldór Jörgen Olesen skrifar Skoðun Hver á að halda í hönd þeirra sem greinast með Alzheimer ? Ásta Kristín Gunnarsdóttir skrifar Skoðun Múlaþing ber ábyrgð Magnús Guðmundsson skrifar Skoðun Aldrei fullmótaður Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir skrifar Skoðun Hver ákveður hvort heyrnarlaus sjúklingur þarf túlk? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar Skoðun Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir skrifar Skoðun Hver á að fá tímann sem gervigreindin sparar? Karl Steinar Óskarsson skrifar Skoðun Hver á að ákveða hvaða áhættu við megum taka? Steinar Thors skrifar Skoðun Margt getur gerst á 18 mánuðum Ragna Sigurðardóttir skrifar Skoðun Það er líka dýrt að bíða Guðmundur Haukur Jakobsson skrifar Skoðun Mennskan í umróti felst í vönduðum vinnubrögðum Berglind Björk Hreinsdóttir skrifar Skoðun Ríkisstjórnin þarf að leggjast alfarið gegn olíuleit á Drekasvæðinu Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar Skoðun Stækkum og styrkjum sérsveitina Sólrún H. Guðmundsdóttir Proppé skrifar Skoðun Í Singapúr dugði eitt orð Margrét Reynisdóttir skrifar Skoðun Drónar: vinur eða óvinur? Sunna Gunnars Marteinsdóttir skrifar Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir skrifar Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson skrifar Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz skrifar Skoðun Þroskahjálp 50 ára: Réttindabarátta og réttindagæsla í 50 ár Halldór Gunnarsson skrifar Skoðun Hvenær mun Alþingi setja þegna sína í forgrunn? Sunna Arnardóttir skrifar Skoðun Hugmynd skapar atvinnu Elinóra Inga Sigurðardóttir skrifar Skoðun Af hverju verður allt að eins þyngra í skammdeginu? Guðjón Ágústsson skrifar Skoðun Gæði hjúkrunarheimila eru mælikvarði á velmegun Ingibjörg Isaksen skrifar Skoðun Trump og Pútín gegn Úkraínu Arnór Sigurjónsson skrifar Skoðun Hver á skömmina? Sigurveig Hjaltested Þórhallsdóttir skrifar Sjá meira
Dönsk yfirráð og fullveldibarátta Íslands Árið 1848 skrifaði Jón Sigurðsson forseti „Hugvekju til Íslendinga“ eftir að Danir höfðu afsalað sér ‘‘EINVELDI‘‘ yfir Íslandi. Þar hvatti hann til þess að Ísland yrði sjálfstætt og fullvalda ríki. Árið 1940 réðust Þjóðverjar inn í Danmörku gátu Danir hvorki varið land sitt né Ísland. Á þeim tíma voru sambandslög milli Danmerkur og Íslands sem skilgreindu hvernig löndin tengdust áður en Ísland var sjálfstætt lýðveldi. Framsýnir Íslendingar og sjálfstæðismenn sáu tækifæri og héldu þjóðaratkvæðagreiðslu varðandi uppsögn sambandslagana við Dani og samþykkt var stofnun lýðveldis Íslands. 98,4% landsmanna samþykktu uppsögnina og stjórnarskrána sem tók gildi 17. júní 1944. Bretar voru andvígir lýðveldisstofnuninni en aftur á móti studdu Bandaríkin sjálfstæði Íslands. Árunum fyrir 1944 þegar Danir höfðu yfirráð yfir Íslandi stóð á gluggaskiltum fínu búðanna í Kaupmannahöfn: „Ingen hunde og ingen Islændinge.“ Þetta sýnir hvaða augum „vinir“ okkar Danir litu á Íslendinga. Truman-tilskipanir og hafréttur Árið 1945 lagði Harry Truman, Bandaríkaforseti, grunninn að yfirráðarétti þjóða yfir landgrunni sínum (continental shelf, landhelgi) með tveimur tilskipunum. Sendiherra Íslands í Washington, Thor Thors (bróðir forsætisráðherrans Ólafs Thors), flutti boð strax heim um þessa merku tilskipun Trumans. Ísland varð í kjölfarið frumkvöðull vestrænna ríkja í hafréttarmálum og færði landhelgi sína út í skrefum. 1958 úr fjórum í tólf mílur, 1972 úr tólf í fimmtíu mílur og loks í tvöhundruð mílur árið 1975. Kalda stríðið og stuðningur Bandaríkjanna Þessar breytingar leiddu til nokkurra „þorskastríða“ við Breta um landhelgi Íslands og fiskveiðirétt. Bandaríkin beittu þrýstu á Bretar að láta undan árás á Ísland vegna þess að Ísland væri eitt af stofnendum NATO. Í framhaldi felldu Bandaríkin niður tolla á íslenskan fisk og opnuðu þar með nýjan markað fyrir Íslendinga Í Bandaríkjunum. Rússar keyptu sjávarafurði af Íslendingum, en eingin önnur Evrópuríki komu Íslendingum til hjálpar og lokað var á sölu fisks til meginlands Evrópu. Marshall-planið og NATO Árið 1948 lagði Truman Bandaríkjaforseti grunninn að Marshall-planinu og NATO. Ísland fékk 43 milljónir dollara í aðstoð – hæstu fjárhæð sem ríki fékk miðað við höfðatölu – sem tvöfaldaði þjóðartekjur Íslendinga. Þetta var upphaf iðnvæðingar landsins og breytti Íslandi úr einu fátækasta ríki Evrópu í eitt það ríkasta. Ekkert Evrópuríkjanna tóku þátt í uppbyggingu Íslends eftir seinni heimsstyrjöldina, en Bandaríkin stóðu þar þétt við bakið á Íslendingum. Keflavíkurflugvöllur og Loftleiðir Bandaríkin byggðu Keflavíkurflugvöll („Meeks Field“) 1943 og afhentu þeir Íslandi völlin þeim að kostnaðarlausu 1946. Árið 1946 var gerður loftferðasamningu á milli Íslands og Bandaríkjanna. Þetta veitti Loftleiðum (síðar Icelandair) forgang á flugi til New York og Evrópu ásamt lágum gjaldtökum á lendingarleyfum um Bandaríkin. Þetta lagði grunn að ferðaþjónustu, einni stærstu atvinnugrein Íslands sem nú skilar rúmum 600 milljörðum króna og 200 milljörðum í skatttekjur 2025 – þar af mest frá Bandaríkjunum. Ekkert Evrópuríki kom nálægt uppbyggingu Keflavíkurflugvallar. Álver og útflutningur Öll álver á Íslandi voru byggð og fjármögnuð af Bandaríkjamönnum. Álútflutningur skilar 422 milljörðum króna árlega (2025). Silgt er með farminn til Rotterdam þar sem hann er umskipaður og fluttur áfram til Asíu og Bandaríkjanna, lítið brot fer til ESB-landa. Útflutningur frá Íslandi til Bandaríkjanna nemur 20–35% af heildarútflutningi ef álið er talið með. ESB-árásir og samningar Fátt er um fína drætti þegar samskipti Íslands og Evrópuríkja eru skoðuð. Bretar réðust á Ísland í þorskastríðunum, settu hryðjuverkalög á Ísland 2008 (Bretar voru þá í ESB) og hindruðu fyrirgreiðslu Alþjóðagjaldeyrissjóðsins til Íslendinga. Það var Rússland og Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn (með Bandaríkin í forystu) sem komu Íslendingum til hjálpar með neyðarláni. Bretar og Hollendingar (ESB) gengu harðast fram við að stoppa þessa fyrirgreiðslu enda ætluðu þeir sér að setja Ísland í greiðslufangelsi næstu áratugina. Þegar upp var staðið voru það Bandaríkin sem leiddu 4,6 milljarða fyrirgreiðslu Alþjóðagjaldeyrissjóðsins. Undirritun Parísarsáttmálans 2016 skuldbatt Ísland til að greiða tugi milljarða í ESB-kolefnisskatt, sem mun íþyngja Íslenskum neytendum um ókomna tíð. Munu íslensk flugfélög og skipafélög lifa þetta af, og íslenskir neytendur munu finna gríðarlega fyrir þessum skatti þegar hann kemur að fullu til framkvæmda á næsta ári. Haustið 2025 braut ESB tollasamninga við Ísland með verndartollum á kísilmálmi og hafði Ísland ekkert um það að segja. Með þrýstingi frá ESB hafa Íslendingar lagt fram framlög til Úkraínu upp á 23 milljarða króna vegna stríðsátaka á sama tíma tekst ekki að halda bráðamóttökunni í Fossvogi í ásættanlegu ástandi. Hvað ætli þjóðaratkvæðagreiðslan í haust muni kosta ríkissjóð marga milljarða? Er ekki hægt að nýta þá fjármuni skattgreiðenda í mikilvægari verkefni fyrir land og þjóð! Sagan sýnir að Bandaríkin, ekki ESB-löndin, hafa stutt uppbyggingu Íslands. Vonandi kynnir utanríkisráðherrann sér þetta áður en hún „afhendir“ landið til Brussel. Átta ferðir hennar til Brussel og ein fýluferð til Bandaríkjanna lofa ekki góðu fyrir land og þjóð. Verndum sjálfstæði Íslands gegn ESB og glóblistunum í Brussel! Berum virðingu fyrir baráttu og framsýni Jóns Sigurðssonar forseta, Hannesar Hafstein, Sveins Björnssonar, Ólafs Thors, Bjarna Benediktssonar eldri og Davíðs Oddssonar, stöndum saman og verjum 100 ára sjálfstæðisbaráttu Íslendinga og tryggjum að við gefum hana ekki á silfurfati til Brussel. Segjum nei takk við ESB! Höfundur er fasteigansali á Miami Flórdía.
Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir Skoðun
Ríkisstjórnin þarf að leggjast alfarið gegn olíuleit á Drekasvæðinu Rósa Björk Brynjólfsdóttir Skoðun
ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun
Skoðun Að njóta menningar og læra af henni – hvað er uppbyggileg réttvísi? Kristín Skjaldardóttir ,Þóra Sigfríður Einarsdóttir skrifar
Skoðun Hver ákveður hvort heyrnarlaus sjúklingur þarf túlk? Sigurlín Margrét Sigurðardóttir skrifar
Skoðun Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir skrifar
Skoðun Ríkisstjórnin þarf að leggjast alfarið gegn olíuleit á Drekasvæðinu Rósa Björk Brynjólfsdóttir skrifar
Skoðun ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir skrifar
Skoðun Er sunnanverðum Vestfjörðum ætlað að lifa — eða bara að vera til á kortinu? Sverrir Fannberg Júlíusson skrifar
Skoðun Hversu stór þarf vandinn að vera til að fá hjálp? Thelma Hilmarsdóttir,Saga Ólafsdóttir Arnholtz skrifar
Nikótínpúðar og rafrettur – endurbætt löggjöf í þágu barna og ungmenna María Heimisdóttir Skoðun
Ríkisstjórnin þarf að leggjast alfarið gegn olíuleit á Drekasvæðinu Rósa Björk Brynjólfsdóttir Skoðun
ÍSGEM: Erum við virkilega að fá minni næringu úr matnum okkar? Eydís Ylfa Erlendsdóttir ,Guðrún Nanna Egilsdóttir Skoðun