Hvað gerist ef meirihlutinn segir „já“ í sumar? Jón Pétur Zimsen skrifar 14. mars 2026 07:01 Verði niðurstaðan í þjóðaratkvæðinu í sumar „já“ hefst í kjölfarið aðlögun Íslands að öllu regluverki Evrópusambandsins og stjórnsýslu þess strax í september. Þetta kemur ekki aðeins fram í öllum gögnum ESB heldur einnig í sjálfri greinargerðinni með þingsályktunartillögu Þorgerðar Katrínar Gunnarsdóttur utanríkisráðherra um þjóðaratkvæðið þó hún hafi haldið því fram að einungis yrði um einfalt kaffispjall að ræða. Þar segir: „Á það er gjarnan bent að aðildarviðræður við ESB snúist um að ný aðildarríki lagi sig að reglum sambandsins. Má þetta til sanns vegar færa, enda væri Ísland að ganga í ríkjabandalag með fyrirliggjandi reglum.“ Kjósendur fá ekki að koma að málinu og kjósa um samning verði niðurstaðan „já“ fyrr en þetta verður orðinn hlutur. Það væri ekki verið að kíkja í pakka, pakka sem allir vita hvað er í. Heldur væri byrjað að aðlaga og breyta lögum okkar, regluverki og stjórnsýslu samhliða viðræðum. Í spurt og svarað á veg ESB segir til dæmis: „Upptaka og innleiðing regluverksins er grundvöllur viðræðnanna. […] Hversu hratt viðræðurnar ganga fyrir sig fer eftir því hversu fljótt hvert ríki kemur á umbótum og aðlagast regluverki sambandsins. […] Markmið viðræðnanna er að umsóknarríkið taki upp regluverkið eins og það leggur sig.“ Það er einnig mat ESB að íslensk stjórnsýsla sé of veikburða og hana þurfi að stórauka samhliða aðlögun frá september 2026. Þenja báknið út. Ekkert umsóknarríki hefur fengið varanlegar undanþágur frá regluverki ESB til dæmis með tilliti til landbúnaðar og sjávarútvegs. Hægt er að semja um aðlögunartíma en engar varanlegar undanþágur frá yfirstjórn ESB hversu oft sem utanríkisráðherra heldur öðru fram. Fyrri kynslóðir Íslendinga börðust með kjafti og klóm fyrir fullveldi og sjálfstæði þjóðarinnar, mestu gersemum hverrar þjóðar. Valdinu til þess að ráða eigin málum. Því vill ríkisstjórnin kasta á glæ. Helgi Hallvarðsson og Albert Jónsson, skipstjórar á varðskipum Landhelgisgæslunnar, gátu í krafti þess að Ísland er fullvalda ríki barist gegn ofureflinu með togvíraklippur einar að vopni í Þorskastríðinu. Hvað myndu þeir segja um blæti ríkistjórnarinnar fyrir því að selja fullveldið og sjálfstæðið til erlends ríkjasambands? Hvað hafa ríkin í ESB okkur að bjóða? Okkur sem erum ein ríkasta þjóð Evrópu, með tvíhliða varnarsamning við Bandaríkin og fleiri tugi fríverslunarsamninga við ríki um allan heim, bæði á eigin vegum og í gegnum Fríverslunarsamtök Evrópu (EFTA)? Í Þýskalandi er raforkuverð um fimm sinnum dýrara en á Íslandi og efnahagsleg stöðnun hefur ríkt lengi eins og víða innan ESB. Í Frakklandi fer um 14–15% af allri landsframleiðslu í lífeyriskerfið, eitt hæsta hlutfall í heimi, ríkisskuldir eru yfir 110% af landsframleiðslu og atvinnuleysi ungs fólks um 17–18%. Á Spáni er nær þriðja hver ung manneskja atvinnulaus. Um 70% ungs fólks býr enn í foreldrahúsum þrátt fyrir lægri vexti en á Íslandi enda húsnæði í Evrópu dýrt, atvinnuleysi mikið og laun lág. Lágir vextir í Evrópu eru ekki merki um sterkt hagkerfi heldur oft merki um hagkerfi sem þarf stöðugt á örvun að halda. Er það þetta sem við viljum fá í skiptum fyrir fullveldi okkar og sjálfstæði, auðlindir og gæði? Gera vandamál annarra ríkja að okkar? „Já“ í sumar mun kalla á fulla aðlögun Íslands að regluverki og stjórnsýslu ESB strax. Aðlögun væri lokið þegar þjóðin fengi að greiða atkvæði um samning sem mun ekki innihalda neitt sem ekki var vitað fyrir. Stöndum með Íslandi. Stöndum með lýðræðinu og fullveldinu. Og varðveitum það fyrir komandi kynslóðir. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins Viltu birta grein á Vísi? Kynntu þér reglur ritstjórnar um skoðanagreinar. Senda grein Jón Pétur Zimsen Skoðun: Þjóðaratkvæðagreiðsla um framhald ESB-viðræðna Mest lesið Virðum jafnræði fólks og gerum það sem er best fyrir samfélagið í heild Gunnar Axel Axelsson Skoðun Sjögren er miklu meira en augn- og munnþurrkur Hrönn Stefánsdóttir Skoðun Trillukarlinn og ESB Sigurjón Þórðarson Skoðun Neyðin kennir nöktum Íslendingi að spinna Yngvi Ómar Sigrúnarson Skoðun Gerum Ísland betra Finnur Torfi Magnússon Skoðun Verkin tala – en ekki um okkur Nichole Leigh Mosty Skoðun Tjakkurinn, ljóstíran og tækifærin Dóra Magnúsdóttir Skoðun Auðlindastýring, aflandsfjármagn og hið asymmetríska stríð um 29. ágúst Sigurður Sigurðsson Skoðun Frá bónda til frumkvöðuls – Hvernig verður framtíð íslensks landbúnaðar? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun Af hámarkshraða og pylsum Sunna G. Sigurðardóttir Skoðun Skoðun Skoðun Frá bónda til frumkvöðuls – Hvernig verður framtíð íslensks landbúnaðar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar Skoðun Neyðin kennir nöktum Íslendingi að spinna Yngvi Ómar Sigrúnarson skrifar Skoðun Af hámarkshraða og pylsum Sunna G. Sigurðardóttir skrifar Skoðun Sjögren er miklu meira en augn- og munnþurrkur Hrönn Stefánsdóttir skrifar Skoðun Verkin tala – en ekki um okkur Nichole Leigh Mosty skrifar Skoðun Auðlindastýring, aflandsfjármagn og hið asymmetríska stríð um 29. ágúst Sigurður Sigurðsson skrifar Skoðun Trillukarlinn og ESB Sigurjón Þórðarson skrifar Skoðun Gerum Ísland betra Finnur Torfi Magnússon skrifar Skoðun Tjakkurinn, ljóstíran og tækifærin Dóra Magnúsdóttir skrifar Skoðun Virðum jafnræði fólks og gerum það sem er best fyrir samfélagið í heild Gunnar Axel Axelsson skrifar Skoðun Krónan er ekki stríðsminjar – hún er megin ástæðan fyrir hagsæld okkar Eggert Guðmundsson skrifar Skoðun Vísindaferð í Brussel eða umsókn um aðild? Kristinn Karl Brynjarsson skrifar Skoðun Arnarnesvegur og varnaðarorð sem voru hunsuð Kolbrún Áslaugar Baldursdóttir skrifar Skoðun Varanlegar undanþágur? Björn Leví Gunnarsson skrifar Skoðun Öryggisvottaðir leikvellir: Úlfur í sauðagæru Davíð Már Sigurðsson skrifar Skoðun Hver ber áfengið heim að dyrum? Arnar Sigurðsson skrifar Skoðun Hugsjónir og hagsmunir fara saman Jón Steindór Valdimarsson skrifar Skoðun Fótbolti og þjóðarmorð eiga ekki samleið Guðrún Sif Friðriksdóttir skrifar Skoðun Bikarveiðar í búningi atvinnurekstrar Atli Sævar Guðmundsson skrifar Skoðun Þegar harður andstæðingur ESB-aðildar í Noregi skipti um skoðun Elvar Örn Arason skrifar Skoðun Undarleg stefna í umræðunni um ESB Guðmunda G. Guðmundsdóttir skrifar Skoðun MBA: Meðvirkni, bómullar- og aumingjavæðing Davíð Bergmann skrifar Skoðun Börn þurfa meira en stærðfræði Aðalheiður Mjöll Þórarinsdóttir skrifar Skoðun Er málflutningur SJÁ samtakanna marktækur? Birgir Finnsson skrifar Skoðun Gjaldmiðill sem aldrei átti að verða til og þjóðin situr enn uppi með Baldur Pétursson skrifar Skoðun Hvernig náum við til ykkar? Guðrún Jónsdóttir skrifar Skoðun Að leggja rækt við tortryggnina Ingólfur Sverrisson skrifar Skoðun Hvernig gat fæðingarþjónustan orðið útundan í stærstu heilbrigðisframkvæmd Íslandssögunnar? Guðrún I. Gunnlaugsdóttir skrifar Skoðun Milli gjörða og gilda býr vonin. Sigurður Árni Reynisson skrifar Skoðun Áfengi heim að dyrum? Halla Þorvaldsdóttir skrifar Sjá meira
Verði niðurstaðan í þjóðaratkvæðinu í sumar „já“ hefst í kjölfarið aðlögun Íslands að öllu regluverki Evrópusambandsins og stjórnsýslu þess strax í september. Þetta kemur ekki aðeins fram í öllum gögnum ESB heldur einnig í sjálfri greinargerðinni með þingsályktunartillögu Þorgerðar Katrínar Gunnarsdóttur utanríkisráðherra um þjóðaratkvæðið þó hún hafi haldið því fram að einungis yrði um einfalt kaffispjall að ræða. Þar segir: „Á það er gjarnan bent að aðildarviðræður við ESB snúist um að ný aðildarríki lagi sig að reglum sambandsins. Má þetta til sanns vegar færa, enda væri Ísland að ganga í ríkjabandalag með fyrirliggjandi reglum.“ Kjósendur fá ekki að koma að málinu og kjósa um samning verði niðurstaðan „já“ fyrr en þetta verður orðinn hlutur. Það væri ekki verið að kíkja í pakka, pakka sem allir vita hvað er í. Heldur væri byrjað að aðlaga og breyta lögum okkar, regluverki og stjórnsýslu samhliða viðræðum. Í spurt og svarað á veg ESB segir til dæmis: „Upptaka og innleiðing regluverksins er grundvöllur viðræðnanna. […] Hversu hratt viðræðurnar ganga fyrir sig fer eftir því hversu fljótt hvert ríki kemur á umbótum og aðlagast regluverki sambandsins. […] Markmið viðræðnanna er að umsóknarríkið taki upp regluverkið eins og það leggur sig.“ Það er einnig mat ESB að íslensk stjórnsýsla sé of veikburða og hana þurfi að stórauka samhliða aðlögun frá september 2026. Þenja báknið út. Ekkert umsóknarríki hefur fengið varanlegar undanþágur frá regluverki ESB til dæmis með tilliti til landbúnaðar og sjávarútvegs. Hægt er að semja um aðlögunartíma en engar varanlegar undanþágur frá yfirstjórn ESB hversu oft sem utanríkisráðherra heldur öðru fram. Fyrri kynslóðir Íslendinga börðust með kjafti og klóm fyrir fullveldi og sjálfstæði þjóðarinnar, mestu gersemum hverrar þjóðar. Valdinu til þess að ráða eigin málum. Því vill ríkisstjórnin kasta á glæ. Helgi Hallvarðsson og Albert Jónsson, skipstjórar á varðskipum Landhelgisgæslunnar, gátu í krafti þess að Ísland er fullvalda ríki barist gegn ofureflinu með togvíraklippur einar að vopni í Þorskastríðinu. Hvað myndu þeir segja um blæti ríkistjórnarinnar fyrir því að selja fullveldið og sjálfstæðið til erlends ríkjasambands? Hvað hafa ríkin í ESB okkur að bjóða? Okkur sem erum ein ríkasta þjóð Evrópu, með tvíhliða varnarsamning við Bandaríkin og fleiri tugi fríverslunarsamninga við ríki um allan heim, bæði á eigin vegum og í gegnum Fríverslunarsamtök Evrópu (EFTA)? Í Þýskalandi er raforkuverð um fimm sinnum dýrara en á Íslandi og efnahagsleg stöðnun hefur ríkt lengi eins og víða innan ESB. Í Frakklandi fer um 14–15% af allri landsframleiðslu í lífeyriskerfið, eitt hæsta hlutfall í heimi, ríkisskuldir eru yfir 110% af landsframleiðslu og atvinnuleysi ungs fólks um 17–18%. Á Spáni er nær þriðja hver ung manneskja atvinnulaus. Um 70% ungs fólks býr enn í foreldrahúsum þrátt fyrir lægri vexti en á Íslandi enda húsnæði í Evrópu dýrt, atvinnuleysi mikið og laun lág. Lágir vextir í Evrópu eru ekki merki um sterkt hagkerfi heldur oft merki um hagkerfi sem þarf stöðugt á örvun að halda. Er það þetta sem við viljum fá í skiptum fyrir fullveldi okkar og sjálfstæði, auðlindir og gæði? Gera vandamál annarra ríkja að okkar? „Já“ í sumar mun kalla á fulla aðlögun Íslands að regluverki og stjórnsýslu ESB strax. Aðlögun væri lokið þegar þjóðin fengi að greiða atkvæði um samning sem mun ekki innihalda neitt sem ekki var vitað fyrir. Stöndum með Íslandi. Stöndum með lýðræðinu og fullveldinu. Og varðveitum það fyrir komandi kynslóðir. Höfundur er þingmaður Sjálfstæðisflokksins
Virðum jafnræði fólks og gerum það sem er best fyrir samfélagið í heild Gunnar Axel Axelsson Skoðun
Frá bónda til frumkvöðuls – Hvernig verður framtíð íslensks landbúnaðar? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun
Skoðun Frá bónda til frumkvöðuls – Hvernig verður framtíð íslensks landbúnaðar? Þorvaldur Ingi Jónsson skrifar
Skoðun Auðlindastýring, aflandsfjármagn og hið asymmetríska stríð um 29. ágúst Sigurður Sigurðsson skrifar
Skoðun Virðum jafnræði fólks og gerum það sem er best fyrir samfélagið í heild Gunnar Axel Axelsson skrifar
Skoðun Krónan er ekki stríðsminjar – hún er megin ástæðan fyrir hagsæld okkar Eggert Guðmundsson skrifar
Skoðun Gjaldmiðill sem aldrei átti að verða til og þjóðin situr enn uppi með Baldur Pétursson skrifar
Skoðun Hvernig gat fæðingarþjónustan orðið útundan í stærstu heilbrigðisframkvæmd Íslandssögunnar? Guðrún I. Gunnlaugsdóttir skrifar
Virðum jafnræði fólks og gerum það sem er best fyrir samfélagið í heild Gunnar Axel Axelsson Skoðun
Frá bónda til frumkvöðuls – Hvernig verður framtíð íslensks landbúnaðar? Þorvaldur Ingi Jónsson Skoðun