Gefa grænt ljós á kröfur um skráningu líffræðilegs kyns í vegabréfum Hólmfríður Gísladóttir skrifar 7. nóvember 2025 06:58 Málið varðar hagsmuni bæði einstaklinga sem eru trans og intersex, það er að segja með ódæmigerð kyneinkenni. Getty/Bloomberg/Al Drago Hæstiréttur Bandaríkjanna hefur lagt blessun sína yfir ákvörðun ríkisstjórnar Donald Trump um að hætta að heimila einstaklingum að velja kyn í vegabréfum. Um er að ræða ákvörðun sem mun standa á meðan málið fer í gegnum dómskerfið. Rökstuðningur meirihlutans var á þá leið að það að krefjast þess að vegabréf sýndu líffræðilegt kyn við fæðingu fæli ekki í sér brot á jafnréttislögum, ekki frekar en að krefjast þess að vegabréf sýndu það ríki þar sem viðkomandi fæddist. Minnihlutinn, Ketjani Brown Jackson, Elena Kagan og Sonia Sotomayor, gagnrýndi hins vegar að það virtist vera orðin vinnuregla hjá stjórnvöldum að biðla til hæstaréttar um inngrip, þegar aðgerðir þeirra væru stöðvaðar á neðri dómstigum. Þá sagði í minnihlutaálitinu, sem ritað var af Jackson, að meirihlutinn hefði hreinlega rangt fyrir sér. Hún hefði hafnað umleitan stjórnvalda, þar sem skaðlegar afleiðingar reglubreytingarinnar ættu augljóslega að vega þyngra en „óútskýrður“ og „óskiljanlegur“ áhugi stjórnvalda á að koma henni í gegn. Alríkisdómari í Massachusetts skipaði stjórnvöldum í sumar að setja breytingarnar á bið og heimila fólki áfram að velja kyn á vegabréfum, á meðan málið rataði sína leið í dómskerfinu. Áfrýjunardómstóll staðfesti ákvörðunina. Stjórnvöld skutu málinu þá til hæstaréttar og fóru fram á tímabundinn úrskurð. Sögðu þau meðal annars að almennir borgarar ættu ekki að geta þvingað stjórnvöld til að nota rangar upplýsingar um kyn, sérstaklega á skilríkjum sem væru eign ríkisins. Lögmenn sóknaraðilans sögðu hins vegar að breytingarnar væru til þess fallnar að svipta einstaklinga nýtanlegum skilríkjum og getunni til að ferðast örugglega. Bandaríkin Málefni trans fólks Hinsegin Vegabréf Mest lesið Syrgja starfsmann sem lést í slysi Innlent Maðurinn sem lést var Íslendingur Innlent Kallar Ólaf Ragnar „Rússagælu“ Innlent „Ég elska Obbu“ Innlent Lést eftir alvarlegt slys á Gæsavatnaleið Innlent Biður Jón afsökunar Innlent Móðir ósátt við að bara aprílbörn fái ekki RS-bóluefni Innlent Lokuðu rannsókn á alvarlegu atviki eftir fimmtán mánaða bið Innlent Ræstingakona læstist óvart í fangaklefa í þrjá daga Erlent „Vitum ekki hvaða skrímsli er verið að skapa“ Innlent Fleiri fréttir Fjórir hermenn létust í eldsvoða Ræstingakona læstist óvart í fangaklefa í þrjá daga Hörð átök lögreglu og mótmælenda í París Barn og fullorðinn létu lífið þegar bíl var ekið inn á knattspyrnuvöll Landtökumenn réðust á evrópska erindreka Lögreglan skarst í leikinn á mótmælum í Kaupmannahöfn Setti málningu í matinn og eitraði fyrir hundruðum barna Mótmælendur réðust inn í ráðhúsið í Marseille Alvarlega slösuð eftir skotárás í íþróttahúsi Frestar gildistöku refsiaðgerða gegn Rússlandi Faðir tveggja nemenda í skólanum sá sem skaut árásarmanninn Varaði við nýju Rússlandi Pútíns Ástvinir þeirra sem létust í flugslysinu bíða enn Talsmaður Trumps rekinn eftir brösuglega byrjun Deilt um sönnunargögn og mögulegan vitorðsmann Norðmaður í tuttugu ára fangelsi í Bretlandi vegna leigumorðs Landtökumenn börðu og rændu ljósmyndara Washington Post „Atkvæði gegn Kanada er hættuleg blekking“ Rýnt í stöðuna í Úkraínu: Trump hleypir öllu í bál og brand, aftur Árásarmaðurinn sextán ára Skipun um að hægja á Starshield hafi komið úr Hvíta húsinu Minnst fjórir féllu í skotáras í Oregon Lést í stormi í Færeyjum Hættir við að skjóta Hasan í beinni Biðja viðskiptavini að vera á varðbergi Andersson hafnað í sænska þinginu Hófu aftur árásir á olíuvinnslur í Rússlandi Eldur í ráðuneyti og banka í óeirðum í Tirana Tuttugu og sjö nemendur látnir eftir að þak skóla hrundi „Þessi ákvörðun mun kosta mörg mannslíf“ Sjá meira
Um er að ræða ákvörðun sem mun standa á meðan málið fer í gegnum dómskerfið. Rökstuðningur meirihlutans var á þá leið að það að krefjast þess að vegabréf sýndu líffræðilegt kyn við fæðingu fæli ekki í sér brot á jafnréttislögum, ekki frekar en að krefjast þess að vegabréf sýndu það ríki þar sem viðkomandi fæddist. Minnihlutinn, Ketjani Brown Jackson, Elena Kagan og Sonia Sotomayor, gagnrýndi hins vegar að það virtist vera orðin vinnuregla hjá stjórnvöldum að biðla til hæstaréttar um inngrip, þegar aðgerðir þeirra væru stöðvaðar á neðri dómstigum. Þá sagði í minnihlutaálitinu, sem ritað var af Jackson, að meirihlutinn hefði hreinlega rangt fyrir sér. Hún hefði hafnað umleitan stjórnvalda, þar sem skaðlegar afleiðingar reglubreytingarinnar ættu augljóslega að vega þyngra en „óútskýrður“ og „óskiljanlegur“ áhugi stjórnvalda á að koma henni í gegn. Alríkisdómari í Massachusetts skipaði stjórnvöldum í sumar að setja breytingarnar á bið og heimila fólki áfram að velja kyn á vegabréfum, á meðan málið rataði sína leið í dómskerfinu. Áfrýjunardómstóll staðfesti ákvörðunina. Stjórnvöld skutu málinu þá til hæstaréttar og fóru fram á tímabundinn úrskurð. Sögðu þau meðal annars að almennir borgarar ættu ekki að geta þvingað stjórnvöld til að nota rangar upplýsingar um kyn, sérstaklega á skilríkjum sem væru eign ríkisins. Lögmenn sóknaraðilans sögðu hins vegar að breytingarnar væru til þess fallnar að svipta einstaklinga nýtanlegum skilríkjum og getunni til að ferðast örugglega.
Bandaríkin Málefni trans fólks Hinsegin Vegabréf Mest lesið Syrgja starfsmann sem lést í slysi Innlent Maðurinn sem lést var Íslendingur Innlent Kallar Ólaf Ragnar „Rússagælu“ Innlent „Ég elska Obbu“ Innlent Lést eftir alvarlegt slys á Gæsavatnaleið Innlent Biður Jón afsökunar Innlent Móðir ósátt við að bara aprílbörn fái ekki RS-bóluefni Innlent Lokuðu rannsókn á alvarlegu atviki eftir fimmtán mánaða bið Innlent Ræstingakona læstist óvart í fangaklefa í þrjá daga Erlent „Vitum ekki hvaða skrímsli er verið að skapa“ Innlent Fleiri fréttir Fjórir hermenn létust í eldsvoða Ræstingakona læstist óvart í fangaklefa í þrjá daga Hörð átök lögreglu og mótmælenda í París Barn og fullorðinn létu lífið þegar bíl var ekið inn á knattspyrnuvöll Landtökumenn réðust á evrópska erindreka Lögreglan skarst í leikinn á mótmælum í Kaupmannahöfn Setti málningu í matinn og eitraði fyrir hundruðum barna Mótmælendur réðust inn í ráðhúsið í Marseille Alvarlega slösuð eftir skotárás í íþróttahúsi Frestar gildistöku refsiaðgerða gegn Rússlandi Faðir tveggja nemenda í skólanum sá sem skaut árásarmanninn Varaði við nýju Rússlandi Pútíns Ástvinir þeirra sem létust í flugslysinu bíða enn Talsmaður Trumps rekinn eftir brösuglega byrjun Deilt um sönnunargögn og mögulegan vitorðsmann Norðmaður í tuttugu ára fangelsi í Bretlandi vegna leigumorðs Landtökumenn börðu og rændu ljósmyndara Washington Post „Atkvæði gegn Kanada er hættuleg blekking“ Rýnt í stöðuna í Úkraínu: Trump hleypir öllu í bál og brand, aftur Árásarmaðurinn sextán ára Skipun um að hægja á Starshield hafi komið úr Hvíta húsinu Minnst fjórir féllu í skotáras í Oregon Lést í stormi í Færeyjum Hættir við að skjóta Hasan í beinni Biðja viðskiptavini að vera á varðbergi Andersson hafnað í sænska þinginu Hófu aftur árásir á olíuvinnslur í Rússlandi Eldur í ráðuneyti og banka í óeirðum í Tirana Tuttugu og sjö nemendur látnir eftir að þak skóla hrundi „Þessi ákvörðun mun kosta mörg mannslíf“ Sjá meira