Hlýnun jarðar á að hafa mikil áhrif á maraþonhlaup í heimnum Óskar Ófeigur Jónsson skrifar 6. nóvember 2025 12:01 Þessi ónefndi hlaupari reynir að kæla sig niður í Boston-maraþoninu. Getty/ Danielle Parhizkaran Maraþonhlaup verða enn meira krefjandi í framtíðinni ef marka má nýja rannsókn um breyttar aðstæður fyrir stærstu maraþonhlaup heimsins. Ný rannsókn heldur því fram að hækkandi hitastig um allan heim muni gera það erfiðara fyrir afreksíþróttafólk að slá heimsmet í maraþoni sem og fyrir almenna hlaupara að ná markmiðstímum sínum. Af þeim 221 hlaupum sem greind voru í skýrslu frá Climate Central sem gefin var út í síðustu viku, eru 86 prósent þeirra ólíkleg til að hafa kjöraðstæður fyrir hlaupara árið 2045. Þar á meðal er New York-maraþonið síðastliðinn sunnudag og hin sex stóru maraþonin í heiminum – London, Berlín, Tókýó, Chicago, Boston og Sydney. Marathon running is getting tougher 🥵Rising temperatures across the world is making it much more difficult for runners to perform at their peak 🌡️ pic.twitter.com/p3MzhUBbXY— BBC Sport (@BBCSport) November 2, 2025 Fyrir hlaupara geta afleiðingar þess að hlaupa í heitum aðstæðum verið alvarlegar. „Við höfum séð aftur og aftur þar sem íþróttafólk fellur í yfirlið vegna vökvaskorts og hitastreitu í hlaupum og tekur mánuði að jafna sig,“ sagði skoski langhlauparinn Mhairi Maclennan við CNN Sports. „Það hefur mjög veruleg áhrif á þykkt blóðsins, á hversu hratt líkaminn getur jafnað sig, á vökvabúskap þinn dögum saman, og einnig á getu þína til að æfa eftir slíka reynslu, sem getur síðan tafið fyrir öðrum afrekum og markmiðum sem þú ert að sækjast eftir.“ sagði Maclennan. Samkvæmt rannsókninni er kjörhitastig fyrir afrekskarla í maraþoni fjórar gráður á Celsíus og níu gráður fyrir afrekskonur. Í ár voru 69 prósent líkur á kjörhitastigi á keppnisdegi fyrir afrekskarla í Tókýó-maraþoninu, samkvæmt rannsókninni, en búist er við að þær líkur falli niður í 57 prósent eftir tuttugu ár. Búist er við að líkurnar í Boston-maraþoninu lækki úr 61 prósenti í 53 prósent fyrir sama flokk á sama tíma, en í London lækka þær úr 22 prósentum í 17 prósent. 🏃♂️🏃♀️🏃Running out of Cool Days...Researchers have found there is a “sweet spot” for marathon temperatures where runners perform their best. But as the planet warms, those optimal race-day conditions are becoming less likely. ⤵️ pic.twitter.com/tYnEpnuPPu— Climate Central (@ClimateCentral) October 30, 2025 Fyrir afrekskonur er einnig gert ráð fyrir að líkurnar á kjöraðstæðum minnki í fimm af sjö stóru maraþonunum fyrir árið 2045, þar sem líkurnar minnka um 10 prósent og 11 prósent eða meira í Sydney- og Berlínarmaraþonunum. Samkvæmt gögnum frá loftslagsvöktunarstofnuninni Copernicus var árið 2024 heitasta ár sem mælst hefur – 1,6 gráðum á Celsíus hlýrra en tímabilið áður en menn byrjuðu að brenna miklu magni af jarðefnaeldsneyti. Það sló fyrra met sem sett var árið 2023. Líkamsrækt við hærra hitastig veldur meira álagi á líkamann – sérstaklega við mikinn raka – og vökvunarstefna íþróttamanns verður enn mikilvægari. Í Berlínarmaraþoninu í september náði hitinn óvenjulega háum 24 gráðum á Celsíus en í Tókýó- og Londonmaraþonunum fór hitinn yfir 20 gráður á Celsíus. Það verður að taka það fram að Reykjavíkurmaraþonið þótti ekki nógu merkilegt til að fá að vera með í þessari rannsókn en niðurstöðurnar má finna hér. Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Arnar og Andrea sigurvegarar Puffin-hlaupsins Sport Þór Ak. - KA | Montrétturinn undir á Akureyri Íslenski boltinn Valur - ÍBV 39-33 | Fyrsta högg Valskvenna í markaleik Handbolti Alex Zanardi látinn Sport Valur - KR | Reykjavíkurslagur og bæði lið á flugi Íslenski boltinn „Hefði haldið að það væri stefna HSÍ að vernda unga leikmenn“ Handbolti „Held að Valur sæki engan gríðarlegan styrk í það“ Íslenski boltinn Skytturnar með sex stiga forystu á toppnum Enski boltinn Situr límdur við skjáinn yfir leikjum KR Íslenski boltinn Guðjóni Val líkt við íslenskt eldfjall eftir eldræðu á blaðamannafundi Handbolti Fleiri fréttir „Gerist eiginlega ekki betra“ Logi fagnaði stórsigri gegn Galatasaray Óðinn með ellefu mörk á leið í úrslit Keflavík - Haukar | Að duga eða drepast fyrir Keflavík „Ingason sýningin“ í öruggum sigri Brann McLaren með bestu sprettina í Miami Valur - KR | Reykjavíkurslagur og bæði lið á flugi Bayern og PSG hvíldu sig vel fyrir seinni leikinn „Ég þarf meira frá mínum reynslumestu mönnum en þetta“ Valur - ÍBV 39-33 | Fyrsta högg Valskvenna í markaleik Benóný lauk deildinni á marki og fer í umspilið Skytturnar með sex stiga forystu á toppnum Tap West Ham gefur Tottenham von Þór Ak. - KA | Montrétturinn undir á Akureyri Lögðu Arsenal og fara í úrslit Meistaradeildarinnar Afar óvænt tap Íslendingaliðsins Hollywood-liðið missir af umspili og Ipswich í ensku úrvalsdeildina „Hefði haldið að það væri stefna HSÍ að vernda unga leikmenn“ „Aðeins loðað við okkur að mikið sé gert úr öllu“ Landsmót í golfhermi til lykta leitt á Sýn Sport Alex Zanardi látinn „Held að Valur sæki engan gríðarlegan styrk í það“ Sjáðu mörkin síðast þegar Þór og KA áttust við Arnar og Andrea sigurvegarar Puffin-hlaupsins Situr límdur við skjáinn yfir leikjum KR Dagskráin í dag: Stútfullur laugardagur Guardiola léttur: „Slakir þjálfarar og skítaleikmenn“ Laun Infantino meira en þrefaldast á áratug Grindavík - Njarðvík 68-72| Njarðvík tryggði sér oddaleik „Vorum alltaf að segja, næsta kerfi, halda áfram og halda haus“ Sjá meira
Ný rannsókn heldur því fram að hækkandi hitastig um allan heim muni gera það erfiðara fyrir afreksíþróttafólk að slá heimsmet í maraþoni sem og fyrir almenna hlaupara að ná markmiðstímum sínum. Af þeim 221 hlaupum sem greind voru í skýrslu frá Climate Central sem gefin var út í síðustu viku, eru 86 prósent þeirra ólíkleg til að hafa kjöraðstæður fyrir hlaupara árið 2045. Þar á meðal er New York-maraþonið síðastliðinn sunnudag og hin sex stóru maraþonin í heiminum – London, Berlín, Tókýó, Chicago, Boston og Sydney. Marathon running is getting tougher 🥵Rising temperatures across the world is making it much more difficult for runners to perform at their peak 🌡️ pic.twitter.com/p3MzhUBbXY— BBC Sport (@BBCSport) November 2, 2025 Fyrir hlaupara geta afleiðingar þess að hlaupa í heitum aðstæðum verið alvarlegar. „Við höfum séð aftur og aftur þar sem íþróttafólk fellur í yfirlið vegna vökvaskorts og hitastreitu í hlaupum og tekur mánuði að jafna sig,“ sagði skoski langhlauparinn Mhairi Maclennan við CNN Sports. „Það hefur mjög veruleg áhrif á þykkt blóðsins, á hversu hratt líkaminn getur jafnað sig, á vökvabúskap þinn dögum saman, og einnig á getu þína til að æfa eftir slíka reynslu, sem getur síðan tafið fyrir öðrum afrekum og markmiðum sem þú ert að sækjast eftir.“ sagði Maclennan. Samkvæmt rannsókninni er kjörhitastig fyrir afrekskarla í maraþoni fjórar gráður á Celsíus og níu gráður fyrir afrekskonur. Í ár voru 69 prósent líkur á kjörhitastigi á keppnisdegi fyrir afrekskarla í Tókýó-maraþoninu, samkvæmt rannsókninni, en búist er við að þær líkur falli niður í 57 prósent eftir tuttugu ár. Búist er við að líkurnar í Boston-maraþoninu lækki úr 61 prósenti í 53 prósent fyrir sama flokk á sama tíma, en í London lækka þær úr 22 prósentum í 17 prósent. 🏃♂️🏃♀️🏃Running out of Cool Days...Researchers have found there is a “sweet spot” for marathon temperatures where runners perform their best. But as the planet warms, those optimal race-day conditions are becoming less likely. ⤵️ pic.twitter.com/tYnEpnuPPu— Climate Central (@ClimateCentral) October 30, 2025 Fyrir afrekskonur er einnig gert ráð fyrir að líkurnar á kjöraðstæðum minnki í fimm af sjö stóru maraþonunum fyrir árið 2045, þar sem líkurnar minnka um 10 prósent og 11 prósent eða meira í Sydney- og Berlínarmaraþonunum. Samkvæmt gögnum frá loftslagsvöktunarstofnuninni Copernicus var árið 2024 heitasta ár sem mælst hefur – 1,6 gráðum á Celsíus hlýrra en tímabilið áður en menn byrjuðu að brenna miklu magni af jarðefnaeldsneyti. Það sló fyrra met sem sett var árið 2023. Líkamsrækt við hærra hitastig veldur meira álagi á líkamann – sérstaklega við mikinn raka – og vökvunarstefna íþróttamanns verður enn mikilvægari. Í Berlínarmaraþoninu í september náði hitinn óvenjulega háum 24 gráðum á Celsíus en í Tókýó- og Londonmaraþonunum fór hitinn yfir 20 gráður á Celsíus. Það verður að taka það fram að Reykjavíkurmaraþonið þótti ekki nógu merkilegt til að fá að vera með í þessari rannsókn en niðurstöðurnar má finna hér.
Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Arnar og Andrea sigurvegarar Puffin-hlaupsins Sport Þór Ak. - KA | Montrétturinn undir á Akureyri Íslenski boltinn Valur - ÍBV 39-33 | Fyrsta högg Valskvenna í markaleik Handbolti Alex Zanardi látinn Sport Valur - KR | Reykjavíkurslagur og bæði lið á flugi Íslenski boltinn „Hefði haldið að það væri stefna HSÍ að vernda unga leikmenn“ Handbolti „Held að Valur sæki engan gríðarlegan styrk í það“ Íslenski boltinn Skytturnar með sex stiga forystu á toppnum Enski boltinn Situr límdur við skjáinn yfir leikjum KR Íslenski boltinn Guðjóni Val líkt við íslenskt eldfjall eftir eldræðu á blaðamannafundi Handbolti Fleiri fréttir „Gerist eiginlega ekki betra“ Logi fagnaði stórsigri gegn Galatasaray Óðinn með ellefu mörk á leið í úrslit Keflavík - Haukar | Að duga eða drepast fyrir Keflavík „Ingason sýningin“ í öruggum sigri Brann McLaren með bestu sprettina í Miami Valur - KR | Reykjavíkurslagur og bæði lið á flugi Bayern og PSG hvíldu sig vel fyrir seinni leikinn „Ég þarf meira frá mínum reynslumestu mönnum en þetta“ Valur - ÍBV 39-33 | Fyrsta högg Valskvenna í markaleik Benóný lauk deildinni á marki og fer í umspilið Skytturnar með sex stiga forystu á toppnum Tap West Ham gefur Tottenham von Þór Ak. - KA | Montrétturinn undir á Akureyri Lögðu Arsenal og fara í úrslit Meistaradeildarinnar Afar óvænt tap Íslendingaliðsins Hollywood-liðið missir af umspili og Ipswich í ensku úrvalsdeildina „Hefði haldið að það væri stefna HSÍ að vernda unga leikmenn“ „Aðeins loðað við okkur að mikið sé gert úr öllu“ Landsmót í golfhermi til lykta leitt á Sýn Sport Alex Zanardi látinn „Held að Valur sæki engan gríðarlegan styrk í það“ Sjáðu mörkin síðast þegar Þór og KA áttust við Arnar og Andrea sigurvegarar Puffin-hlaupsins Situr límdur við skjáinn yfir leikjum KR Dagskráin í dag: Stútfullur laugardagur Guardiola léttur: „Slakir þjálfarar og skítaleikmenn“ Laun Infantino meira en þrefaldast á áratug Grindavík - Njarðvík 68-72| Njarðvík tryggði sér oddaleik „Vorum alltaf að segja, næsta kerfi, halda áfram og halda haus“ Sjá meira