Hlýnun jarðar á að hafa mikil áhrif á maraþonhlaup í heimnum Óskar Ófeigur Jónsson skrifar 6. nóvember 2025 12:01 Þessi ónefndi hlaupari reynir að kæla sig niður í Boston-maraþoninu. Getty/ Danielle Parhizkaran Maraþonhlaup verða enn meira krefjandi í framtíðinni ef marka má nýja rannsókn um breyttar aðstæður fyrir stærstu maraþonhlaup heimsins. Ný rannsókn heldur því fram að hækkandi hitastig um allan heim muni gera það erfiðara fyrir afreksíþróttafólk að slá heimsmet í maraþoni sem og fyrir almenna hlaupara að ná markmiðstímum sínum. Af þeim 221 hlaupum sem greind voru í skýrslu frá Climate Central sem gefin var út í síðustu viku, eru 86 prósent þeirra ólíkleg til að hafa kjöraðstæður fyrir hlaupara árið 2045. Þar á meðal er New York-maraþonið síðastliðinn sunnudag og hin sex stóru maraþonin í heiminum – London, Berlín, Tókýó, Chicago, Boston og Sydney. Marathon running is getting tougher 🥵Rising temperatures across the world is making it much more difficult for runners to perform at their peak 🌡️ pic.twitter.com/p3MzhUBbXY— BBC Sport (@BBCSport) November 2, 2025 Fyrir hlaupara geta afleiðingar þess að hlaupa í heitum aðstæðum verið alvarlegar. „Við höfum séð aftur og aftur þar sem íþróttafólk fellur í yfirlið vegna vökvaskorts og hitastreitu í hlaupum og tekur mánuði að jafna sig,“ sagði skoski langhlauparinn Mhairi Maclennan við CNN Sports. „Það hefur mjög veruleg áhrif á þykkt blóðsins, á hversu hratt líkaminn getur jafnað sig, á vökvabúskap þinn dögum saman, og einnig á getu þína til að æfa eftir slíka reynslu, sem getur síðan tafið fyrir öðrum afrekum og markmiðum sem þú ert að sækjast eftir.“ sagði Maclennan. Samkvæmt rannsókninni er kjörhitastig fyrir afrekskarla í maraþoni fjórar gráður á Celsíus og níu gráður fyrir afrekskonur. Í ár voru 69 prósent líkur á kjörhitastigi á keppnisdegi fyrir afrekskarla í Tókýó-maraþoninu, samkvæmt rannsókninni, en búist er við að þær líkur falli niður í 57 prósent eftir tuttugu ár. Búist er við að líkurnar í Boston-maraþoninu lækki úr 61 prósenti í 53 prósent fyrir sama flokk á sama tíma, en í London lækka þær úr 22 prósentum í 17 prósent. 🏃♂️🏃♀️🏃Running out of Cool Days...Researchers have found there is a “sweet spot” for marathon temperatures where runners perform their best. But as the planet warms, those optimal race-day conditions are becoming less likely. ⤵️ pic.twitter.com/tYnEpnuPPu— Climate Central (@ClimateCentral) October 30, 2025 Fyrir afrekskonur er einnig gert ráð fyrir að líkurnar á kjöraðstæðum minnki í fimm af sjö stóru maraþonunum fyrir árið 2045, þar sem líkurnar minnka um 10 prósent og 11 prósent eða meira í Sydney- og Berlínarmaraþonunum. Samkvæmt gögnum frá loftslagsvöktunarstofnuninni Copernicus var árið 2024 heitasta ár sem mælst hefur – 1,6 gráðum á Celsíus hlýrra en tímabilið áður en menn byrjuðu að brenna miklu magni af jarðefnaeldsneyti. Það sló fyrra met sem sett var árið 2023. Líkamsrækt við hærra hitastig veldur meira álagi á líkamann – sérstaklega við mikinn raka – og vökvunarstefna íþróttamanns verður enn mikilvægari. Í Berlínarmaraþoninu í september náði hitinn óvenjulega háum 24 gráðum á Celsíus en í Tókýó- og Londonmaraþonunum fór hitinn yfir 20 gráður á Celsíus. Það verður að taka það fram að Reykjavíkurmaraþonið þótti ekki nógu merkilegt til að fá að vera með í þessari rannsókn en niðurstöðurnar má finna hér. Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið „Það fyrsta sem sést er rassinn á mér“ Sport Tekur ekki við afsökunarbeiðninni og segir hann ljúga Fótbolti Samstarf við rússneskt veðmálafyrirtæki varð Pirlo að falli Fótbolti Jón Þór: „Ég er algjörlega orðlaus“ Íslenski boltinn Rúnar: Ég hef aldrei farið á Þjóðhátíð Íslenski boltinn Nýr leikmaður Tindastóls féll á lyfjaprófi þegar hann spilaði í G-deild NBA Körfubolti Endurkomur hjá kærustuparinu: „Þakklát og hamingjusöm“ Sport Hljóðlátu mótmælin munu ekki fara fram hjá neinum Fótbolti Infantino svarar gagnrýnendum í langri færslu: „Heimurinn þarf ást, ekki hatur“ Fótbolti Björgvin Karl vann sitt þriðja brons á heimsleikunum Sport Fleiri fréttir Eiginkona þjálfara hjá Chiefs skotin Úrslitaleikurinn á HM reyndist síðasti leikurinn á ferlinum „Við eigum harma að hefna“ Littler rústaði metum og varði titilinn Diomande ætlar til Real Nýr leikmaður Tindastóls féll á lyfjaprófi þegar hann spilaði í G-deild NBA Þurfti að sauma fjörutíu spor í andlit þjálfarans Samstarf við rússneskt veðmálafyrirtæki varð Pirlo að falli Segir að Defoe hafi skrópað á æfingu í fyrsta stjórastarfinu Sjáðu mörkin þegar ÍA kjöldró Stjörnuna Chiesa elskar Liverpool og vonast eftir „nýju upphafi“ Barnabarn Idi Amin keppir á Samveldisleikunum: „Verð nýr konungur Skotlands“ Infantino svarar gagnrýnendum í langri færslu: „Heimurinn þarf ást, ekki hatur“ Hamilton kvartar undan ákvörðunum Ferrari: „Þetta var frekar slæmt“ Sjáðu Sveindísi skora í öðrum leiknum í röð Hljóðlátu mótmælin munu ekki fara fram hjá neinum Dagskráin í dag: Akureyrarslagur og Stúkan á eftir Björgvin Karl vann sitt þriðja brons á heimsleikunum 59 ára fótboltagoðsögn skoraði eftir 1351 markalausa daga Rúnar: Ég hef aldrei farið á Þjóðhátíð Jón Þór: „Ég er algjörlega orðlaus“ „Það fyrsta sem sést er rassinn á mér“ Keflvíkingar semja við Litáa og Stólarnir fá Bandaríkjamann Jóhannes Karl: Strákarnir eiga skilið frí yfir helgina Uppgjörið: ÍA-Stjarnan 5-1 | Draumabyrjun ÍA í martraðarheimkomu Jóns Þórs Uppgjörið: FH-Fram 0-0 | Mörg mörk síðast en ekkert í kvöld Endurkomur hjá kærustuparinu: „Þakklát og hamingjusöm“ Arnór Gauti frá Blikum og í króatísku deildina Tekur ekki við afsökunarbeiðninni og segir hann ljúga Kvenkyns dómari slasaðist í slagsmálum í vináttuleik Sjá meira
Ný rannsókn heldur því fram að hækkandi hitastig um allan heim muni gera það erfiðara fyrir afreksíþróttafólk að slá heimsmet í maraþoni sem og fyrir almenna hlaupara að ná markmiðstímum sínum. Af þeim 221 hlaupum sem greind voru í skýrslu frá Climate Central sem gefin var út í síðustu viku, eru 86 prósent þeirra ólíkleg til að hafa kjöraðstæður fyrir hlaupara árið 2045. Þar á meðal er New York-maraþonið síðastliðinn sunnudag og hin sex stóru maraþonin í heiminum – London, Berlín, Tókýó, Chicago, Boston og Sydney. Marathon running is getting tougher 🥵Rising temperatures across the world is making it much more difficult for runners to perform at their peak 🌡️ pic.twitter.com/p3MzhUBbXY— BBC Sport (@BBCSport) November 2, 2025 Fyrir hlaupara geta afleiðingar þess að hlaupa í heitum aðstæðum verið alvarlegar. „Við höfum séð aftur og aftur þar sem íþróttafólk fellur í yfirlið vegna vökvaskorts og hitastreitu í hlaupum og tekur mánuði að jafna sig,“ sagði skoski langhlauparinn Mhairi Maclennan við CNN Sports. „Það hefur mjög veruleg áhrif á þykkt blóðsins, á hversu hratt líkaminn getur jafnað sig, á vökvabúskap þinn dögum saman, og einnig á getu þína til að æfa eftir slíka reynslu, sem getur síðan tafið fyrir öðrum afrekum og markmiðum sem þú ert að sækjast eftir.“ sagði Maclennan. Samkvæmt rannsókninni er kjörhitastig fyrir afrekskarla í maraþoni fjórar gráður á Celsíus og níu gráður fyrir afrekskonur. Í ár voru 69 prósent líkur á kjörhitastigi á keppnisdegi fyrir afrekskarla í Tókýó-maraþoninu, samkvæmt rannsókninni, en búist er við að þær líkur falli niður í 57 prósent eftir tuttugu ár. Búist er við að líkurnar í Boston-maraþoninu lækki úr 61 prósenti í 53 prósent fyrir sama flokk á sama tíma, en í London lækka þær úr 22 prósentum í 17 prósent. 🏃♂️🏃♀️🏃Running out of Cool Days...Researchers have found there is a “sweet spot” for marathon temperatures where runners perform their best. But as the planet warms, those optimal race-day conditions are becoming less likely. ⤵️ pic.twitter.com/tYnEpnuPPu— Climate Central (@ClimateCentral) October 30, 2025 Fyrir afrekskonur er einnig gert ráð fyrir að líkurnar á kjöraðstæðum minnki í fimm af sjö stóru maraþonunum fyrir árið 2045, þar sem líkurnar minnka um 10 prósent og 11 prósent eða meira í Sydney- og Berlínarmaraþonunum. Samkvæmt gögnum frá loftslagsvöktunarstofnuninni Copernicus var árið 2024 heitasta ár sem mælst hefur – 1,6 gráðum á Celsíus hlýrra en tímabilið áður en menn byrjuðu að brenna miklu magni af jarðefnaeldsneyti. Það sló fyrra met sem sett var árið 2023. Líkamsrækt við hærra hitastig veldur meira álagi á líkamann – sérstaklega við mikinn raka – og vökvunarstefna íþróttamanns verður enn mikilvægari. Í Berlínarmaraþoninu í september náði hitinn óvenjulega háum 24 gráðum á Celsíus en í Tókýó- og Londonmaraþonunum fór hitinn yfir 20 gráður á Celsíus. Það verður að taka það fram að Reykjavíkurmaraþonið þótti ekki nógu merkilegt til að fá að vera með í þessari rannsókn en niðurstöðurnar má finna hér.
Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið „Það fyrsta sem sést er rassinn á mér“ Sport Tekur ekki við afsökunarbeiðninni og segir hann ljúga Fótbolti Samstarf við rússneskt veðmálafyrirtæki varð Pirlo að falli Fótbolti Jón Þór: „Ég er algjörlega orðlaus“ Íslenski boltinn Rúnar: Ég hef aldrei farið á Þjóðhátíð Íslenski boltinn Nýr leikmaður Tindastóls féll á lyfjaprófi þegar hann spilaði í G-deild NBA Körfubolti Endurkomur hjá kærustuparinu: „Þakklát og hamingjusöm“ Sport Hljóðlátu mótmælin munu ekki fara fram hjá neinum Fótbolti Infantino svarar gagnrýnendum í langri færslu: „Heimurinn þarf ást, ekki hatur“ Fótbolti Björgvin Karl vann sitt þriðja brons á heimsleikunum Sport Fleiri fréttir Eiginkona þjálfara hjá Chiefs skotin Úrslitaleikurinn á HM reyndist síðasti leikurinn á ferlinum „Við eigum harma að hefna“ Littler rústaði metum og varði titilinn Diomande ætlar til Real Nýr leikmaður Tindastóls féll á lyfjaprófi þegar hann spilaði í G-deild NBA Þurfti að sauma fjörutíu spor í andlit þjálfarans Samstarf við rússneskt veðmálafyrirtæki varð Pirlo að falli Segir að Defoe hafi skrópað á æfingu í fyrsta stjórastarfinu Sjáðu mörkin þegar ÍA kjöldró Stjörnuna Chiesa elskar Liverpool og vonast eftir „nýju upphafi“ Barnabarn Idi Amin keppir á Samveldisleikunum: „Verð nýr konungur Skotlands“ Infantino svarar gagnrýnendum í langri færslu: „Heimurinn þarf ást, ekki hatur“ Hamilton kvartar undan ákvörðunum Ferrari: „Þetta var frekar slæmt“ Sjáðu Sveindísi skora í öðrum leiknum í röð Hljóðlátu mótmælin munu ekki fara fram hjá neinum Dagskráin í dag: Akureyrarslagur og Stúkan á eftir Björgvin Karl vann sitt þriðja brons á heimsleikunum 59 ára fótboltagoðsögn skoraði eftir 1351 markalausa daga Rúnar: Ég hef aldrei farið á Þjóðhátíð Jón Þór: „Ég er algjörlega orðlaus“ „Það fyrsta sem sést er rassinn á mér“ Keflvíkingar semja við Litáa og Stólarnir fá Bandaríkjamann Jóhannes Karl: Strákarnir eiga skilið frí yfir helgina Uppgjörið: ÍA-Stjarnan 5-1 | Draumabyrjun ÍA í martraðarheimkomu Jóns Þórs Uppgjörið: FH-Fram 0-0 | Mörg mörk síðast en ekkert í kvöld Endurkomur hjá kærustuparinu: „Þakklát og hamingjusöm“ Arnór Gauti frá Blikum og í króatísku deildina Tekur ekki við afsökunarbeiðninni og segir hann ljúga Kvenkyns dómari slasaðist í slagsmálum í vináttuleik Sjá meira