Hlýnun jarðar á að hafa mikil áhrif á maraþonhlaup í heimnum Óskar Ófeigur Jónsson skrifar 6. nóvember 2025 12:01 Þessi ónefndi hlaupari reynir að kæla sig niður í Boston-maraþoninu. Getty/ Danielle Parhizkaran Maraþonhlaup verða enn meira krefjandi í framtíðinni ef marka má nýja rannsókn um breyttar aðstæður fyrir stærstu maraþonhlaup heimsins. Ný rannsókn heldur því fram að hækkandi hitastig um allan heim muni gera það erfiðara fyrir afreksíþróttafólk að slá heimsmet í maraþoni sem og fyrir almenna hlaupara að ná markmiðstímum sínum. Af þeim 221 hlaupum sem greind voru í skýrslu frá Climate Central sem gefin var út í síðustu viku, eru 86 prósent þeirra ólíkleg til að hafa kjöraðstæður fyrir hlaupara árið 2045. Þar á meðal er New York-maraþonið síðastliðinn sunnudag og hin sex stóru maraþonin í heiminum – London, Berlín, Tókýó, Chicago, Boston og Sydney. Marathon running is getting tougher 🥵Rising temperatures across the world is making it much more difficult for runners to perform at their peak 🌡️ pic.twitter.com/p3MzhUBbXY— BBC Sport (@BBCSport) November 2, 2025 Fyrir hlaupara geta afleiðingar þess að hlaupa í heitum aðstæðum verið alvarlegar. „Við höfum séð aftur og aftur þar sem íþróttafólk fellur í yfirlið vegna vökvaskorts og hitastreitu í hlaupum og tekur mánuði að jafna sig,“ sagði skoski langhlauparinn Mhairi Maclennan við CNN Sports. „Það hefur mjög veruleg áhrif á þykkt blóðsins, á hversu hratt líkaminn getur jafnað sig, á vökvabúskap þinn dögum saman, og einnig á getu þína til að æfa eftir slíka reynslu, sem getur síðan tafið fyrir öðrum afrekum og markmiðum sem þú ert að sækjast eftir.“ sagði Maclennan. Samkvæmt rannsókninni er kjörhitastig fyrir afrekskarla í maraþoni fjórar gráður á Celsíus og níu gráður fyrir afrekskonur. Í ár voru 69 prósent líkur á kjörhitastigi á keppnisdegi fyrir afrekskarla í Tókýó-maraþoninu, samkvæmt rannsókninni, en búist er við að þær líkur falli niður í 57 prósent eftir tuttugu ár. Búist er við að líkurnar í Boston-maraþoninu lækki úr 61 prósenti í 53 prósent fyrir sama flokk á sama tíma, en í London lækka þær úr 22 prósentum í 17 prósent. 🏃♂️🏃♀️🏃Running out of Cool Days...Researchers have found there is a “sweet spot” for marathon temperatures where runners perform their best. But as the planet warms, those optimal race-day conditions are becoming less likely. ⤵️ pic.twitter.com/tYnEpnuPPu— Climate Central (@ClimateCentral) October 30, 2025 Fyrir afrekskonur er einnig gert ráð fyrir að líkurnar á kjöraðstæðum minnki í fimm af sjö stóru maraþonunum fyrir árið 2045, þar sem líkurnar minnka um 10 prósent og 11 prósent eða meira í Sydney- og Berlínarmaraþonunum. Samkvæmt gögnum frá loftslagsvöktunarstofnuninni Copernicus var árið 2024 heitasta ár sem mælst hefur – 1,6 gráðum á Celsíus hlýrra en tímabilið áður en menn byrjuðu að brenna miklu magni af jarðefnaeldsneyti. Það sló fyrra met sem sett var árið 2023. Líkamsrækt við hærra hitastig veldur meira álagi á líkamann – sérstaklega við mikinn raka – og vökvunarstefna íþróttamanns verður enn mikilvægari. Í Berlínarmaraþoninu í september náði hitinn óvenjulega háum 24 gráðum á Celsíus en í Tókýó- og Londonmaraþonunum fór hitinn yfir 20 gráður á Celsíus. Það verður að taka það fram að Reykjavíkurmaraþonið þótti ekki nógu merkilegt til að fá að vera með í þessari rannsókn en niðurstöðurnar má finna hér. Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Katrín Jakobs komin í FRÍ Sport Segir svindl að karfa Kára standi: „Ég upplifi þetta sem algjöra þvælu“ Körfubolti Sjáðu lygilega körfu Kára sem fékk bara 0,4 sekúndur Körfubolti Stelpurnar okkar kættu hundruð aðdáenda og Glódís gaf óvænta gjöf Fótbolti Mannleg mistök innifalin og karfan góð og gild Körfubolti Hnífjöfn barátta fyrir lokadag Masters Golf Brynja og Svíinn fögnuðu eftir magnað kvöld í Sjallanum Sport Fór aftur holu í höggi á Masters og fær kristalsskál Golf Draumark Atla gegn Motherwell: „Ég man ekkert hvað kom út úr mér“ Fótbolti Sjáðu unglinginn og Salah skora og mörkin sem komu Arsenal í klípu Enski boltinn Fleiri fréttir Rekinn án skýringa og ætlar í mál „Deildin aldrei verið sterkari en í ár“ Mannleg mistök innifalin og karfan góð og gild Sjáðu unglinginn og Salah skora og mörkin sem komu Arsenal í klípu Draumark Atla gegn Motherwell: „Ég man ekkert hvað kom út úr mér“ Katrín Jakobs komin í FRÍ Stelpurnar okkar kættu hundruð aðdáenda og Glódís gaf óvænta gjöf Úrslitaleikur um EM-sæti: „Á ekki von á því að það komi fyrir aftur“ Dagskráin í dag: Gummi Ben með nýja Messu, lokadagur Masters og stórleikur í enska Brynja og Svíinn fögnuðu eftir magnað kvöld í Sjallanum Hnífjöfn barátta fyrir lokadag Masters Segir svindl að karfa Kára standi: „Ég upplifi þetta sem algjöra þvælu“ Fór aftur holu í höggi á Masters og fær kristalsskál Sjáðu lygilega körfu Kára sem fékk bara 0,4 sekúndur Valur - Keflavík 79-78 | Sturluð sigurkarfa Kára Sögulegt forskot McIlroy að gufa upp Stefán Teitur kom Hannover í þriðja sæti Tindastóll - ÍR 125-87 | Fyrstir inn í undanúrslit Ótrúlegt flug undir stjórn Guðjóns og Haukur bjó til helming marka Löwen Stjarnan einum sigri frá því að halda sér uppi Elvar og Martin í miklu stuði Titillinn blasir við Börsungum Táningurinn í stuði í dýrmætum sigri Liverpool Bikarmeistararnir áfram eftir danskt sigurmark í lokin Brynja og Svíinn fögnuðu eftir magnað kvöld í Sjallanum Reyðfirðingar eiga áfram glímukónginn og drottninguna Sjáðu Ara koma til bjargar með fallegu marki Margt sem þarf að laga Seiglusigur Hearts sem heldur toppsætinu Dramatík og Meistaradeildarvon lifir góðu lífi Sjá meira
Ný rannsókn heldur því fram að hækkandi hitastig um allan heim muni gera það erfiðara fyrir afreksíþróttafólk að slá heimsmet í maraþoni sem og fyrir almenna hlaupara að ná markmiðstímum sínum. Af þeim 221 hlaupum sem greind voru í skýrslu frá Climate Central sem gefin var út í síðustu viku, eru 86 prósent þeirra ólíkleg til að hafa kjöraðstæður fyrir hlaupara árið 2045. Þar á meðal er New York-maraþonið síðastliðinn sunnudag og hin sex stóru maraþonin í heiminum – London, Berlín, Tókýó, Chicago, Boston og Sydney. Marathon running is getting tougher 🥵Rising temperatures across the world is making it much more difficult for runners to perform at their peak 🌡️ pic.twitter.com/p3MzhUBbXY— BBC Sport (@BBCSport) November 2, 2025 Fyrir hlaupara geta afleiðingar þess að hlaupa í heitum aðstæðum verið alvarlegar. „Við höfum séð aftur og aftur þar sem íþróttafólk fellur í yfirlið vegna vökvaskorts og hitastreitu í hlaupum og tekur mánuði að jafna sig,“ sagði skoski langhlauparinn Mhairi Maclennan við CNN Sports. „Það hefur mjög veruleg áhrif á þykkt blóðsins, á hversu hratt líkaminn getur jafnað sig, á vökvabúskap þinn dögum saman, og einnig á getu þína til að æfa eftir slíka reynslu, sem getur síðan tafið fyrir öðrum afrekum og markmiðum sem þú ert að sækjast eftir.“ sagði Maclennan. Samkvæmt rannsókninni er kjörhitastig fyrir afrekskarla í maraþoni fjórar gráður á Celsíus og níu gráður fyrir afrekskonur. Í ár voru 69 prósent líkur á kjörhitastigi á keppnisdegi fyrir afrekskarla í Tókýó-maraþoninu, samkvæmt rannsókninni, en búist er við að þær líkur falli niður í 57 prósent eftir tuttugu ár. Búist er við að líkurnar í Boston-maraþoninu lækki úr 61 prósenti í 53 prósent fyrir sama flokk á sama tíma, en í London lækka þær úr 22 prósentum í 17 prósent. 🏃♂️🏃♀️🏃Running out of Cool Days...Researchers have found there is a “sweet spot” for marathon temperatures where runners perform their best. But as the planet warms, those optimal race-day conditions are becoming less likely. ⤵️ pic.twitter.com/tYnEpnuPPu— Climate Central (@ClimateCentral) October 30, 2025 Fyrir afrekskonur er einnig gert ráð fyrir að líkurnar á kjöraðstæðum minnki í fimm af sjö stóru maraþonunum fyrir árið 2045, þar sem líkurnar minnka um 10 prósent og 11 prósent eða meira í Sydney- og Berlínarmaraþonunum. Samkvæmt gögnum frá loftslagsvöktunarstofnuninni Copernicus var árið 2024 heitasta ár sem mælst hefur – 1,6 gráðum á Celsíus hlýrra en tímabilið áður en menn byrjuðu að brenna miklu magni af jarðefnaeldsneyti. Það sló fyrra met sem sett var árið 2023. Líkamsrækt við hærra hitastig veldur meira álagi á líkamann – sérstaklega við mikinn raka – og vökvunarstefna íþróttamanns verður enn mikilvægari. Í Berlínarmaraþoninu í september náði hitinn óvenjulega háum 24 gráðum á Celsíus en í Tókýó- og Londonmaraþonunum fór hitinn yfir 20 gráður á Celsíus. Það verður að taka það fram að Reykjavíkurmaraþonið þótti ekki nógu merkilegt til að fá að vera með í þessari rannsókn en niðurstöðurnar má finna hér.
Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Katrín Jakobs komin í FRÍ Sport Segir svindl að karfa Kára standi: „Ég upplifi þetta sem algjöra þvælu“ Körfubolti Sjáðu lygilega körfu Kára sem fékk bara 0,4 sekúndur Körfubolti Stelpurnar okkar kættu hundruð aðdáenda og Glódís gaf óvænta gjöf Fótbolti Mannleg mistök innifalin og karfan góð og gild Körfubolti Hnífjöfn barátta fyrir lokadag Masters Golf Brynja og Svíinn fögnuðu eftir magnað kvöld í Sjallanum Sport Fór aftur holu í höggi á Masters og fær kristalsskál Golf Draumark Atla gegn Motherwell: „Ég man ekkert hvað kom út úr mér“ Fótbolti Sjáðu unglinginn og Salah skora og mörkin sem komu Arsenal í klípu Enski boltinn Fleiri fréttir Rekinn án skýringa og ætlar í mál „Deildin aldrei verið sterkari en í ár“ Mannleg mistök innifalin og karfan góð og gild Sjáðu unglinginn og Salah skora og mörkin sem komu Arsenal í klípu Draumark Atla gegn Motherwell: „Ég man ekkert hvað kom út úr mér“ Katrín Jakobs komin í FRÍ Stelpurnar okkar kættu hundruð aðdáenda og Glódís gaf óvænta gjöf Úrslitaleikur um EM-sæti: „Á ekki von á því að það komi fyrir aftur“ Dagskráin í dag: Gummi Ben með nýja Messu, lokadagur Masters og stórleikur í enska Brynja og Svíinn fögnuðu eftir magnað kvöld í Sjallanum Hnífjöfn barátta fyrir lokadag Masters Segir svindl að karfa Kára standi: „Ég upplifi þetta sem algjöra þvælu“ Fór aftur holu í höggi á Masters og fær kristalsskál Sjáðu lygilega körfu Kára sem fékk bara 0,4 sekúndur Valur - Keflavík 79-78 | Sturluð sigurkarfa Kára Sögulegt forskot McIlroy að gufa upp Stefán Teitur kom Hannover í þriðja sæti Tindastóll - ÍR 125-87 | Fyrstir inn í undanúrslit Ótrúlegt flug undir stjórn Guðjóns og Haukur bjó til helming marka Löwen Stjarnan einum sigri frá því að halda sér uppi Elvar og Martin í miklu stuði Titillinn blasir við Börsungum Táningurinn í stuði í dýrmætum sigri Liverpool Bikarmeistararnir áfram eftir danskt sigurmark í lokin Brynja og Svíinn fögnuðu eftir magnað kvöld í Sjallanum Reyðfirðingar eiga áfram glímukónginn og drottninguna Sjáðu Ara koma til bjargar með fallegu marki Margt sem þarf að laga Seiglusigur Hearts sem heldur toppsætinu Dramatík og Meistaradeildarvon lifir góðu lífi Sjá meira