Hlýnun jarðar á að hafa mikil áhrif á maraþonhlaup í heimnum Óskar Ófeigur Jónsson skrifar 6. nóvember 2025 12:01 Þessi ónefndi hlaupari reynir að kæla sig niður í Boston-maraþoninu. Getty/ Danielle Parhizkaran Maraþonhlaup verða enn meira krefjandi í framtíðinni ef marka má nýja rannsókn um breyttar aðstæður fyrir stærstu maraþonhlaup heimsins. Ný rannsókn heldur því fram að hækkandi hitastig um allan heim muni gera það erfiðara fyrir afreksíþróttafólk að slá heimsmet í maraþoni sem og fyrir almenna hlaupara að ná markmiðstímum sínum. Af þeim 221 hlaupum sem greind voru í skýrslu frá Climate Central sem gefin var út í síðustu viku, eru 86 prósent þeirra ólíkleg til að hafa kjöraðstæður fyrir hlaupara árið 2045. Þar á meðal er New York-maraþonið síðastliðinn sunnudag og hin sex stóru maraþonin í heiminum – London, Berlín, Tókýó, Chicago, Boston og Sydney. Marathon running is getting tougher 🥵Rising temperatures across the world is making it much more difficult for runners to perform at their peak 🌡️ pic.twitter.com/p3MzhUBbXY— BBC Sport (@BBCSport) November 2, 2025 Fyrir hlaupara geta afleiðingar þess að hlaupa í heitum aðstæðum verið alvarlegar. „Við höfum séð aftur og aftur þar sem íþróttafólk fellur í yfirlið vegna vökvaskorts og hitastreitu í hlaupum og tekur mánuði að jafna sig,“ sagði skoski langhlauparinn Mhairi Maclennan við CNN Sports. „Það hefur mjög veruleg áhrif á þykkt blóðsins, á hversu hratt líkaminn getur jafnað sig, á vökvabúskap þinn dögum saman, og einnig á getu þína til að æfa eftir slíka reynslu, sem getur síðan tafið fyrir öðrum afrekum og markmiðum sem þú ert að sækjast eftir.“ sagði Maclennan. Samkvæmt rannsókninni er kjörhitastig fyrir afrekskarla í maraþoni fjórar gráður á Celsíus og níu gráður fyrir afrekskonur. Í ár voru 69 prósent líkur á kjörhitastigi á keppnisdegi fyrir afrekskarla í Tókýó-maraþoninu, samkvæmt rannsókninni, en búist er við að þær líkur falli niður í 57 prósent eftir tuttugu ár. Búist er við að líkurnar í Boston-maraþoninu lækki úr 61 prósenti í 53 prósent fyrir sama flokk á sama tíma, en í London lækka þær úr 22 prósentum í 17 prósent. 🏃♂️🏃♀️🏃Running out of Cool Days...Researchers have found there is a “sweet spot” for marathon temperatures where runners perform their best. But as the planet warms, those optimal race-day conditions are becoming less likely. ⤵️ pic.twitter.com/tYnEpnuPPu— Climate Central (@ClimateCentral) October 30, 2025 Fyrir afrekskonur er einnig gert ráð fyrir að líkurnar á kjöraðstæðum minnki í fimm af sjö stóru maraþonunum fyrir árið 2045, þar sem líkurnar minnka um 10 prósent og 11 prósent eða meira í Sydney- og Berlínarmaraþonunum. Samkvæmt gögnum frá loftslagsvöktunarstofnuninni Copernicus var árið 2024 heitasta ár sem mælst hefur – 1,6 gráðum á Celsíus hlýrra en tímabilið áður en menn byrjuðu að brenna miklu magni af jarðefnaeldsneyti. Það sló fyrra met sem sett var árið 2023. Líkamsrækt við hærra hitastig veldur meira álagi á líkamann – sérstaklega við mikinn raka – og vökvunarstefna íþróttamanns verður enn mikilvægari. Í Berlínarmaraþoninu í september náði hitinn óvenjulega háum 24 gráðum á Celsíus en í Tókýó- og Londonmaraþonunum fór hitinn yfir 20 gráður á Celsíus. Það verður að taka það fram að Reykjavíkurmaraþonið þótti ekki nógu merkilegt til að fá að vera með í þessari rannsókn en niðurstöðurnar má finna hér. Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Náðu í börn látins liðsfélaga svo þau gætu verið með á gullmyndinni Sport Gat engu svarað og hótaði að reka aðstoðarfólk sitt Sport Extraleikarnir: Tommi stóð í algjörum stríðsmanni en Nabblinn sá ekki neitt Körfubolti Sögðust vera keppendur frá landi sem er ekki til Sport Höfnuðu boði Trumps eftir grín hans í karlaklefanum Sport Sjáðu Sesko stinga alla af og tryggja Man. Utd þrjú stig Enski boltinn Sex milljóna sekt fyrir að mæta seint Fótbolti „Ef þú tækir burt vélbyssurnar væri þetta ósköp venjulegt“ Fótbolti Jürgen Klopp um Bodö: „Gæti ekki verið meiri klikkun“ Fótbolti „Auðmjúkur, þakklátur og stoltur“ Handbolti Fleiri fréttir Rússneskur hermaður sem særðist í stríðinu gæti keppt á Ólympíumótinu Einum leik frá sögulegum árangri Kisurnar hermdu eftir kanínunni fyrir bikarvikuna Mayweather og Pacquiao mætast í haust Sögðust vera keppendur frá landi sem er ekki til Sex milljóna sekt fyrir að mæta seint „Auðmjúkur, þakklátur og stoltur“ Gat engu svarað og hótaði að reka aðstoðarfólk sitt Misvísandi fréttir frá Mexíkó „Ef þú tækir burt vélbyssurnar væri þetta ósköp venjulegt“ Extraleikarnir: Tommi stóð í algjörum stríðsmanni en Nabblinn sá ekki neitt Höfnuðu boði Trumps eftir grín hans í karlaklefanum Sjáðu Sesko stinga alla af og tryggja Man. Utd þrjú stig Messi braut ekki reglur þegar hann virtist elta dómarana eftir leik Jürgen Klopp um Bodö: „Gæti ekki verið meiri klikkun“ Dagskráin: Tekst Bodö/Glimt að slá út Inter á San Siro? Notuðu ranga mynd af nýlátinni íþróttastjörnu Náðu í börn látins liðsfélaga svo þau gætu verið með á gullmyndinni „Ég er himinlifandi með úrslitin og baráttuandann“ „Ég trúi á sjálfan mig“ Carrick er enn ósigraður og Sesko aftur hetjan „Allir sem halda að þeir geti falið sig á bak við lyklaborðið ættu að hugsa sig tvisvar um“ Sænsku konurnar sigursælustu konur Ólympíuleikanna Þakkar opinskáum liðsfundi fyrir frammistöðu Arsenal á móti Tottenham Unnu þriðja leikinn í röð án Alberts Úrslitaleikur Reykjavíkurmóts karla á miðvikudagskvöld Sleit hásin í sumar og er núna með sársaukafull útbrot FIFA vill að meiddir leikmenn verði utan vallar í eina mínútu Aron Einar fór fram úr Eiði Smára Vonn þakkar lækni fyrir að vera enn með tvo fætur Sjá meira
Ný rannsókn heldur því fram að hækkandi hitastig um allan heim muni gera það erfiðara fyrir afreksíþróttafólk að slá heimsmet í maraþoni sem og fyrir almenna hlaupara að ná markmiðstímum sínum. Af þeim 221 hlaupum sem greind voru í skýrslu frá Climate Central sem gefin var út í síðustu viku, eru 86 prósent þeirra ólíkleg til að hafa kjöraðstæður fyrir hlaupara árið 2045. Þar á meðal er New York-maraþonið síðastliðinn sunnudag og hin sex stóru maraþonin í heiminum – London, Berlín, Tókýó, Chicago, Boston og Sydney. Marathon running is getting tougher 🥵Rising temperatures across the world is making it much more difficult for runners to perform at their peak 🌡️ pic.twitter.com/p3MzhUBbXY— BBC Sport (@BBCSport) November 2, 2025 Fyrir hlaupara geta afleiðingar þess að hlaupa í heitum aðstæðum verið alvarlegar. „Við höfum séð aftur og aftur þar sem íþróttafólk fellur í yfirlið vegna vökvaskorts og hitastreitu í hlaupum og tekur mánuði að jafna sig,“ sagði skoski langhlauparinn Mhairi Maclennan við CNN Sports. „Það hefur mjög veruleg áhrif á þykkt blóðsins, á hversu hratt líkaminn getur jafnað sig, á vökvabúskap þinn dögum saman, og einnig á getu þína til að æfa eftir slíka reynslu, sem getur síðan tafið fyrir öðrum afrekum og markmiðum sem þú ert að sækjast eftir.“ sagði Maclennan. Samkvæmt rannsókninni er kjörhitastig fyrir afrekskarla í maraþoni fjórar gráður á Celsíus og níu gráður fyrir afrekskonur. Í ár voru 69 prósent líkur á kjörhitastigi á keppnisdegi fyrir afrekskarla í Tókýó-maraþoninu, samkvæmt rannsókninni, en búist er við að þær líkur falli niður í 57 prósent eftir tuttugu ár. Búist er við að líkurnar í Boston-maraþoninu lækki úr 61 prósenti í 53 prósent fyrir sama flokk á sama tíma, en í London lækka þær úr 22 prósentum í 17 prósent. 🏃♂️🏃♀️🏃Running out of Cool Days...Researchers have found there is a “sweet spot” for marathon temperatures where runners perform their best. But as the planet warms, those optimal race-day conditions are becoming less likely. ⤵️ pic.twitter.com/tYnEpnuPPu— Climate Central (@ClimateCentral) October 30, 2025 Fyrir afrekskonur er einnig gert ráð fyrir að líkurnar á kjöraðstæðum minnki í fimm af sjö stóru maraþonunum fyrir árið 2045, þar sem líkurnar minnka um 10 prósent og 11 prósent eða meira í Sydney- og Berlínarmaraþonunum. Samkvæmt gögnum frá loftslagsvöktunarstofnuninni Copernicus var árið 2024 heitasta ár sem mælst hefur – 1,6 gráðum á Celsíus hlýrra en tímabilið áður en menn byrjuðu að brenna miklu magni af jarðefnaeldsneyti. Það sló fyrra met sem sett var árið 2023. Líkamsrækt við hærra hitastig veldur meira álagi á líkamann – sérstaklega við mikinn raka – og vökvunarstefna íþróttamanns verður enn mikilvægari. Í Berlínarmaraþoninu í september náði hitinn óvenjulega háum 24 gráðum á Celsíus en í Tókýó- og Londonmaraþonunum fór hitinn yfir 20 gráður á Celsíus. Það verður að taka það fram að Reykjavíkurmaraþonið þótti ekki nógu merkilegt til að fá að vera með í þessari rannsókn en niðurstöðurnar má finna hér.
Frjálsar íþróttir Hlaup Mest lesið Náðu í börn látins liðsfélaga svo þau gætu verið með á gullmyndinni Sport Gat engu svarað og hótaði að reka aðstoðarfólk sitt Sport Extraleikarnir: Tommi stóð í algjörum stríðsmanni en Nabblinn sá ekki neitt Körfubolti Sögðust vera keppendur frá landi sem er ekki til Sport Höfnuðu boði Trumps eftir grín hans í karlaklefanum Sport Sjáðu Sesko stinga alla af og tryggja Man. Utd þrjú stig Enski boltinn Sex milljóna sekt fyrir að mæta seint Fótbolti „Ef þú tækir burt vélbyssurnar væri þetta ósköp venjulegt“ Fótbolti Jürgen Klopp um Bodö: „Gæti ekki verið meiri klikkun“ Fótbolti „Auðmjúkur, þakklátur og stoltur“ Handbolti Fleiri fréttir Rússneskur hermaður sem særðist í stríðinu gæti keppt á Ólympíumótinu Einum leik frá sögulegum árangri Kisurnar hermdu eftir kanínunni fyrir bikarvikuna Mayweather og Pacquiao mætast í haust Sögðust vera keppendur frá landi sem er ekki til Sex milljóna sekt fyrir að mæta seint „Auðmjúkur, þakklátur og stoltur“ Gat engu svarað og hótaði að reka aðstoðarfólk sitt Misvísandi fréttir frá Mexíkó „Ef þú tækir burt vélbyssurnar væri þetta ósköp venjulegt“ Extraleikarnir: Tommi stóð í algjörum stríðsmanni en Nabblinn sá ekki neitt Höfnuðu boði Trumps eftir grín hans í karlaklefanum Sjáðu Sesko stinga alla af og tryggja Man. Utd þrjú stig Messi braut ekki reglur þegar hann virtist elta dómarana eftir leik Jürgen Klopp um Bodö: „Gæti ekki verið meiri klikkun“ Dagskráin: Tekst Bodö/Glimt að slá út Inter á San Siro? Notuðu ranga mynd af nýlátinni íþróttastjörnu Náðu í börn látins liðsfélaga svo þau gætu verið með á gullmyndinni „Ég er himinlifandi með úrslitin og baráttuandann“ „Ég trúi á sjálfan mig“ Carrick er enn ósigraður og Sesko aftur hetjan „Allir sem halda að þeir geti falið sig á bak við lyklaborðið ættu að hugsa sig tvisvar um“ Sænsku konurnar sigursælustu konur Ólympíuleikanna Þakkar opinskáum liðsfundi fyrir frammistöðu Arsenal á móti Tottenham Unnu þriðja leikinn í röð án Alberts Úrslitaleikur Reykjavíkurmóts karla á miðvikudagskvöld Sleit hásin í sumar og er núna með sársaukafull útbrot FIFA vill að meiddir leikmenn verði utan vallar í eina mínútu Aron Einar fór fram úr Eiði Smára Vonn þakkar lækni fyrir að vera enn með tvo fætur Sjá meira