Af hverju talar Ás­laug Arna um „smjörklípu­menn“?

Smjörklípuaðferðin svokallaða gengur út á að ófrægja andstæðinga, klína á þá smjörklípu, sína til þess að komast hjá því að takast á um málefni, eins og Halli nokkur orðar það í bloggfærslu á Tungutaki.

Þannig geta menn klínt smjörklípu á andstæðinga sína til að afvegaleiða umræðuna og beina athyglinni frá stórum málum.

Hugtakið er raunar komið frá ömmu Davíðs Oddsonar segir Halli, eða öllu heldur ömmu hans og ketti hennar.

„Davíð hafði í sjónvarpsviðtali lýst því að móðir hans hefði notað þá aðferð þegar kisan á heimilinu lét ófriðlega að klína á hana smjörklípu og hafi kötturinn þá orðið svo upptekinn að hreinsa sig að ekki hefði annað komist að hjá honum og friður komist á meðan á hreinsuninni stóð sem gat tekið býsna langan tíma. Þetta notaði Davíð svo í yfirfærðri merkingu um það að þegar menn lentu í vondri stöðu þá klíndu þeir einhverju á andstæðinginn til að gera hann upptekinn við að verja sig."

Lét andstæðingana eltast við skottið á sér

Jón Baldvin Hannibalsson reit pistil á Eyjuna árið 2009 undir yfirskriftinni „Um smjörklípukenninguna og Seðlabankastjórann“ er honum fannst tilefni til að rifja upp söguna af ömmu Davíðs, sem þá var Seðlabankastjóri, og ketti hennar. Sögum fer ekki saman milli Jóns og Halla hvort konan hafi verið móðir eða amma Davíðs.

„Í Hvítbók Einars skálds Más er að þessu vikið (sjá bls. 104). Þannig var að kötturinn hennar ömmu vildi stundum ráðast á fugla og veiða mýs og gat verið grimmur og úrillur, en þá greip amma Davíðs til þess ráðs að klína smjöri á rófu hans. Síðan segir:“

„Við þetta hvarf allur áhugi kattarins á fuglunum og músunum, en athygli hans beindist eingöngu að smjörklípunni á rófunni. Þessari sömu aðferð sagðist Davíð oft hafa beitt á andstæðinga sína í stjórnmálum. Þegar athygli þeirra beindist að einhverjum stórum málum, fleygði hann til þeirra öðrum málum, minni háttar málum, og lét þá þannig eltast við skottið á sér. Þessi aðferð hefur gengið undir nafninu “smjörklípuaðferðin” í íslenskum stjórnmálum“

Þá velti Ágúst Ólafur Ágústsson því fyrir sér árið 2006 hvort ákvörðun um hvalveiðar væri smjörklípuaðferð.

„Á meðan Einar K. Guðfinnsson situr í Kastljósinu og ræðir hvalveiðar er að minnsta kosti aðeins búið að kæla niður í hlerunarmálinu sem var orðið ríkisstjórninni verulega óþægilegt.“

„Allt finnst mér þetta lykta af smjörklípuaðferðinni sem fyrrverandi formaður Sjálfstæðisflokksins upplýsti þjóðina um að hann hefði haft sérstakt dálæti á í forsætisráðherratíð sinni. Þá dunda menn sér við eitthvað annað og umræðan fer aðeins af sporinu.“

Ekki fyrsta smjörklípa Össurar

Ljóst er að umræða um smjörklípuaðferðir- og menn lifir enn góðu lífi í íslenskum stjórnmálum þrátt fyrir að Davíð Oddsson hafi kvatt beina þátttöku í stjórnmálum fyrir tveimur áratugum síðan.

Eins og frægt er orðið spratt umræða um smjörklípur síðast upp í gær þegar Áslaug Arna kallaði Össur „þrautreyndan smjörklípumann“ þegar hann sagði að rannsaka þyrfti þátt Áslaugar Örnu í lekanum sem leiddi til afsagnar Ásthildar Lóu.

Áslaug Arna er ekki sú fyrsta sem sakar Össur um að hafa klínt á sig smjörklípu. Rúmt ár er síðan Hildur Sverrisdóttir kvaðst upp með sér að fá að vera andlag smjörklípu Össurar.

Þá hafði Össur skrifað langa grein um möguleg formannsefni Sjálfstæðisflokksins á sama tíma og allt kastljós fjölmiðla beindist að óeiningu innan Samfylkingarinnar um ummæli Kristrúnar Frostadóttur um hælisleitendur og landamæraeftirlit.