Dómari lætur reyna á endur­greiðslur vegna of­greiddra launa

Fjársýslan greindi frá því í júlí í fyrra að 260 af æðstu embættismönnum landsins hefðu fengið ofgreidd laun um það sem nam um 105 milljónum króna. Launin voru ofgreidd vegna þess að fjársýslan notaðist ekki við lögbundið viðmið um laun þjóðkjörinna manna, ráðherra og tiltekinna embættismanna frá því að lög um þau tóku gildi árið 2019.

Laun voru greidd samkvæmt réttum launataxta frá 1. júlí í fyrra en fjármálaráðuneytið ákvað jafnframt að krefja embættismennina um endurgreiðslu á ofgreiddu laununum. Endurgreiðslan átti að fara fram í áföngum á tólf mánaða tímabili. 

Þeir sem fengu ofgreitt voru forsetinn, ráðherra, þingmenn, dómarar, saksóknarar, lögreglustjórar, ráðuneytisstjórar, seðlabankastjóri, aðstoðarseðlabankastjóri og ríkissáttasemjari.

Fjársýslan sagði að algengt væri að endurgreiðslufjárhæðin svaraði til um þriðjungs einna mánaðarlauna þeirra sem þáðu laun allt tímabili sem greitt var eftir röngum taxta. Endurgreiðslukrafan hleypur þá á hundruð þúsundum króna í tilfelli þeirra sem hafa hæstu launin.

Dómsmálið hafi engin áhrif á framkvæmd endurgreiðslunnar

Samkvæmt upplýsingum frá fjármálaráðuneytinu byrjaði fjársýslan að draga af launum þeirra sem eru enn á launum hjá rikinu og senda kröfur á þá sem voru hættir 1. september.

Í skriflegu svari ráðuneytisins við fyrirspurn Vísis kemur enn fremur fram að héraðsdómari hafi höfðað mál fyrir Héraðsdómi Reykjavíkur um lögmæti ákvörðunarinnar í september. Það má sé nú til meðferðar hjá dómstólnum. Það hafi þó engin áhrif á framkvæmd endurgreiðslunnar, hvorki almennt né í tilfelli dómarans sem höfðaði málið, að svo stöddu.

Kjartan Bjarni Björgvinsson, formaður Dómarafélagsins Íslands, sem gagnrýndi ákvörðun fjármálaráðuneytisins harðlega á sínum tíma segir við Vísi að félagið ætli ekki að tjá sig um mál dómarans vegna endurgreiðslnanna.

Eðli málsins samkvæmt eru dómarar landsins vanhæfir til þess að fjalla um málið. Líklegt er því að skipa þurfi utanaðkomandi sérfræðinga til þess að dæma í því. Árið 2006 voru þrír lögfræðingar skipaðir til þess að dæma í máli Guðjóns St. Marteinssonar, héraðsdómara, gegn íslenska ríkinu. Málið höfðaði Guðjón vegna þess að Alþingi samþykkti lög þar sem úrskurður Kjaradóms, sem þá ákvað laun æðstu embættismanna, um hækkun launa embættismanna og þjóðkjörinna fulltrúa í desember 2005 var afnuminn.

Þau Þórður S. Gunnarsson, þáverandi forstöðumaður lagadeildar Háskólans í Reykjavík, Ragnhildur Helgadóttir, lagaprófessor við HR, og Róbert Spanó, þá lagadósent við Háskóla Íslands, voru skipuð dómarar. Þau féllust á kröfu Guðjóns um að hann ætti rétt á launum í samræmi við úrskurð Kjaradóms.