Svört starfsemi skekkir samkeppni

Eftirlitskerfi og stofnanir ríkisvaldsins þarf til að taka á svartri atvinnustarfsemi, segja forsvarsmenn verkalýðsfélaga rafiðnaðarmanna, trésmiða og tónlistarmanna. Í áliti starfshóps sem kannaði umfang skattsvika kemur fram að hættast sé við undanskotum í byggingarstarfsemi og mannvirkjagerð, veitingarekstri og hvers kyns persónulegri þjónustu. Guðmundur Gunnarsson, formaður Rafiðnaðarsambands Íslands, segir það hafa komið fram í ályktunum verkalýðsfélaga að mjög erfitt sé að sætta sig við svarta atvinnustarfsemi þar sem fyrirtæki keppi þá ekki á jafnréttisgrundvelli. "Sum þessara einyrkjafyrirtækja hafa verið að taka til sín ófaglært fólk á einhverjum skammtímakjörum. Þetta hefur þýtt að samkeppnisstaða fyrirtækja sem hafa viljað koma fram við sitt starfsfólk með eðlilegum hætti hefur oft og tíðum verið nánast vonlaus," segir hann og bætir við að mikil umræða sé um svarta atvinnustarfsemi í Noregi og Svíþjóð um þessar mundir. Þar segir hann færast í vöxt að einyrkjar ráði verkamenn frá austantjaldslöndunum á lúsarlaunum og telur vissa hættu á að sama þróun geti átt sér stað hér. "Ef fyrirtækin komast upp með afbrigðilega hegðun vegna þess að eftirlitskerfið virkar ekki, þá halda þau henni áfram." Finnbjörn A. Hermannsson, formaður Trésmíðafélags Reykjavíkur, segir stundum þrýst á iðnaðarmenn að gefa ekki upp vinnu sína, stundum vegna þess að verkbeiðendur séu með fjármuni sem "þeir eiga ekki opinberlega". Þá segir hann slíkan þrýsting hafa aukist eftir að hætt var að endurgreiða virðisaukaskatta af viðgerðum á eldra húsnæði. "En ég er nú samt þeirrar skoðunar að þetta sé orðum aukið hvað okkur varðar," segir hann, en telur að draga mætti úr svartri atvinnustarfsemi með því að endurgreiða hluta virðisaukaskatts og með virkara eftirliti með erlendu vinnuafli. Björn Th. Árnason, formaður Félags íslenkra hljómlistarmanna, telur undanskot ekki meira vandamál meðal tónlistarmanna en í öðrum stéttum. "Þetta eru hlutir sem við fáum afskaplega lítið gert við. Fyrst og fremst er það náttúrlega ríkisskattstjóri sem þarf að taka á þessum hlutum. Enn sem komið er eigum við fullt í fangi með að fá menn til að borga samkvæmt kjarasamningum."