19. júní 2015 – viðeigandi hátíðarhöld

Eftir rúmt ár, þann nítjánda júní 2015, verður því fagnað að hluti íslenskra kvenna fékk kosningarétt. Sjálfsagt er að halda því til haga að ekki öðluðust allir íslenskir borgarar þessi mannréttindi við það tilefni. Enn liðu nokkur ár uns t.d. vinnuhjú og fólk sem þegið hafði sveitarstyrk fékk full borgararéttindi. Engu að síður er nítjándi júní stór dagur, ekki hvað síst fyrir kvenréttindahreyfinguna sem lengi hefur minnst þessa dags.

Lengi hefur verið rætt um að halda upp á þennan áfanga með afgerandi hætti og hafa ýmsar tillögur litið dagsins ljós, svo sem að heiðra lykilkonur úr sögu kvenréttindabaráttunnar með minnisvörðum, afhjúpunum málverka eða með því að gefa gatnastubbum ný nöfn. Hér skal þó sett fram tillaga að viðburði sem gæti vakið athygli á afmælinu út fyrir landsteinana og myndi rata í metabækur.

Einsdæmi í sögunni

Löng hefð er fyrir því að Alþingi Íslendinga komi saman til aukafundar á hátíðarstundum. Ber þar hæst Alþingishátína 1930, lýðveldisstofnun á Þingvöllunum 1944, 1.100 ára afmæli Íslandsbyggðar árið 1974, lýðveldisafmælið 1994 og Kristnitökuhátíð sumarið 2000. Á öllum þessum samkomum hefur þótt við hæfi að þingið samþykki – helst einum rómi – einhverja löggjöf eða rausnarlega fjárveitingu sem til framfara horfir.

Það er því rökrétt hugmynd að Alþingi Íslendinga verði kallað saman til aukaþings að sumri þann nítjánda júní 2015 og þingið muni samþykkja einhverja þá löggjöf, þingsályktun eða fjárframlag sem telja má til framdráttar jafnréttisbaráttu kynjanna eða mannréttindabaráttu almennt.

En til að ljá samkomu þeirri sérstakan blæ og til að tryggja að hún skráist á spjöld sögunnar, legg ég til að við nýtum okkur sveigjanleika kosningakerfis okkar og þá staðreynd að varaþingmenn eru kallaðir inn á þing eftir sæti á framboðslistum.

Ef sérhver karlþingmaður myndi kalla inn varamann og allir karlvaraþingmenn myndu stíga til hliðar, mætti tryggja að löggjafarsamkoman á þessum hátíðarfundi yrði að öllu leyti skipuð konum. 63 kvenþingmenn myndu þá greiða atkvæði um lög og samþykktir. Það yrði heimssögulegur viðburður og met sem seint verður jafnað. Er hægt að hugsa sér meira viðeigandi aðgerð á tímamótum sem þessum?