Umsýslugjald

Getur annar aðilinn (kaupandinn) í fasteignaviðskiptum borið ábyrg og farið með skjöl beggja aðila eins og honum þóknast? Hagsmunir beggja aðila eru í húfi. Í mörg ár var deilt um hver bæri ábyrgð og skyldu til að þinglýsa pappírum eftir kaupsamning á fasteign.

Kaupendur fóru oft fram á að gera það í stað fasteignasala. Margoft týndust skjöl eða gleymdust í aftursæti bíls eða annar staðar og olli oft töfum eða miklu tjóni. Í lögum er skýrt kveðið á um að ábyrgð, á öllum skjölum eftir kaupsamningsgerð, er á herðum fasteignasala. 

Til að undirstrika þessa ábyrgð ákváðu fasteignasalar um aldamótin 2000 að taka sérstakt gjald fyrir þessa vinnu. Þetta var gert til að undirstrika ábyrgðina og til að þessi vinnan sé unnin umyrðalaust, fljótt og vel af fasteignasala. 

Þetta er því gert með hagsmuni beggja aðila í huga og til að forðast að annar viðskiptaaðilinn geti valdið tjóni án þess að hinn aðilinn eigi þar nokkurn hlut eða sök í máli. 

Fasteignasalar hafa háar tryggingar sem bæta tjón ef það verður. Það væri óeðlilegt í alla staði að annar aðilinn í fasteignakaupum fari með þessa ábyrgð en beri engan skaða ef tjón verður.

Það skal tekið fram að fasteignasala hefur einnig tekið stakkaskiptum í öryggi og skilvirkni með nýjum lögum um sölu fasteigna og skipa, frá 2015 nr. 70, 9. Júlí. Nær eingöngu löggiltir fasteignasalar (eða nemar, í fasteignanámi á háskólastigi, sem lokið hafa ákveðnum námshluta) stunda fasteignaviðskipti í dag.