Brask og blekkingar?

Vinirnir Markús Sigurbjörnsson, forseti Hæstaréttar og Gunnlaugur Claessen, fyrrverandi hæstarréttardómari og fyrrverandi formaður nefndar um dómarastörf hafa blandað sér í þjóðmálaumræðuna að undanförnu i tilefni af uppljóstrunum fjölmiðla um hlutabréfaeign Markúsar í Glitni. Einvern vegin finnst mér að skýringar þeirra félaga á reglum um hlutabréfaeign dómara í félögum lúti öðrum lögmálum en verið hefur í dómum þessara sömu manna í tengslum við mál starfsmanna föllnu viðskiptabankanna. Þar hefur ekki nægt að sýna fram á að þeir sem skipuðu lánanefnd hefðu talað saman milli funda og afgreitt mál með þeim hætti og staðfest síðar á formlegum fundi. Slíkir menn hafa verið sekir fundnir og settir í fangelsi fyrir brot á reglum.

Í 7. grein reglna um eignarhlut dómara í félögum segir:

Skylt er dómara að tilkynna nefnd um dómarastörf um eignarhlut sinn í félagi sem hefur skráð gengi í verðbréfaviðskiptum, sé hann að verðmæti allt að 3.000.000 króna. Sama á við um önnur félög sem dómari á allt að 5% hlut í. Leita skal heimildar nefndarinnar sé eignarhlutur dómara í félagi umfram þau mörk sem greinir að framan.

Ég skil reglurnar þannig að eigi dómari hlut í skráðu félagi að verðmæti allt að 3 milljónir króna nægi að tilkynna nefndinni um eignarhlutinn en sé eignarhluturinn umfram þau mörk þurfi nefndin að veita leyfi. Þessi nefnd er skipuð þremur mönnum og starfar samkvæmt dómstólalögum. Þar með hljóta venjulegar stjórnsýslureglur að gilda um störf nefndarinnar. Markús Sigurbjörnsson sendi frá sér yfirlýsingu fyrr í vikunni þar sem hann segir:  Með bréfi 18 febrúar 2002 leitaði ég leyfi nefndarinnar til að mega eiga hlut að einkaskiptum á dánarbúi móður minnar, sem ætti þessi hlutabréf, og til að eignast við þau skipti hlutdeild í þeim og var leyfið veitt tveimur dögum síðar.

Í Fréttablaðinu í morgun er grein eftir Gunnlaug Claessen þar sem segir: Ef engin sérstök viðbrögð urðu af hálfu nefndarinnar við slíkum tilkynningum mátti dómari ganga út frá því með réttu að ekki væru gerðar athugasemdir. Hvergi í grein Gunnlaugs er stafkrókur um að nefndin hafi veitt formlegt leyfi. Ég skil orð hans svo að dómari hafi mátt ganga út frá því að þeir hefðu leyfi fyrir hlutafjáreign umfram 3 milljónir króna að því gefnu að þeir hefðu um það tilkynnt og nefndin ekki gert neina athugasemd. Þetta eru merkileg tíðindi. Ég hefði haldið að fjölskipuð nefnd þyrfti að taka ákvarðanir á fundum.

Fengi þessi nefnd erindi frá dómara um hlutafjáreign yfir þremur milljónum króna þyrfti nefndin að koma saman, taka erindið fyrir og ákveða hvort leyfi skuli veitt eða því synjað. Ákvörðun þyrfti að bóka og tilkynna. Mér finnst merkilegt ef leyfi getur fengist með þeim hætti að sá sem hefur heimildina til þess að veita leyfið sinni ekki erindinu og taki enga ákvörðun. Slíkt hefur a.m.k. ekki dugað stjórnendum bankanna sem hlotið hafa dóma þessara sömu manna.