Niðurlæging til þöggunar

Á netinu má finna sérkennilegan hóp fólks, sem virðist hafa einsett sér að finna öll þau ummæli, sem samræmast ekki hugmyndafræði þess, og lítillækka þann, sem lætur ummælin falla, svo ákaft að viðkomandi, eða nokkur annar, þorir varla að tjá sig frekar.

Þessi hópur notar opinbera niðurlægingu sem tól til þöggunar.

Þessum þöggunartilburðum rugla sumir saman við gagnrýni og skilin þar á milli verða oft óljós, sem hentar þessu fólki ansi vel, því það getur þá falið sig bak við það, að það hafi einungis verið að gagnrýna „vondar skoðanir“ eða að leiðrétta ranglæti, sem birtist í ummælum annarra.

Þetta tvennt, að koma upp um og gagnrýna hatursfullar skoðanir, er auðsjáanlega gott og blessað. Það er okkar skylda, alls samfélagsins, að uppræta fordóma og útrýma þeim en við gerum það ekki með því að lítillækka fólk á opinberum vettvangi.

Það kemur ekki í veg fyrir fordóma að niðurlægja fólk, heldur hræðir það einungis frá því að tjá hug sinn. Það er í raun fráleitt hve mörgum þykir ásættanlegt að finna til ummæli einhvers og níða af viðkomandi skóinn fyrir það eitt að hafa haft skoðun, sem þessu fólki þykir óæskileg. Og það er fráleitt að við, sem samfélag, leyfum þessu að viðgangast.

Algengt er, að þegar einhver er settur í gapastokk Internetsins, sé viðkomandi stimplaður með níðyrðum, sem enginn vill vera kenndur við. Nú á tíðum er til dæmis vinsælt að úthrópa fólk sem rasista.

Sem dæmi um fólk, sem verður fyrir þessari stimplun, má nefna þá sem telja mikilvægara að hlúa að fátæku fólki hérlendis en að taka við flóttamönnum. Þessi skoðun er auðvitað meingölluð enda byggist hún á þeirri fölsku forsendu að ekki sé hægt að hjálpa báðum hópunum. Þó er ekki þar með sagt að þeir, sem eru þessarar skoðunar, séu rasistar. Einhverjum kann að þykja undarlegt að sumir telji skyldu sína ríkari við bágstadda hérlendis en erlendis en það þýðir ekki að þeir hati útlendinga og séu þar með rasistar. Þrátt fyrir það ráðast umræddir netverjar að þeim, sem opinbera slíkar skoðanir, með stimplunum og niðurlægingu vegna þess að þeir telja umræddar skoðanir óæskilegar.

Annað vinsælt níðyrði er ‘kvenhatari’. Þeir sem lentu í hinu alræmda Facebook-albúmi ‘Karlar sem hata konur’ fengu, augljóslega, þann stimpil á sig. Því verður ekki neitað að mörg ummælin í albúminu voru viðurstyggileg. Sum þeirra voru þó einungis gagnrýni á femíníska pólitík og önnur einfaldlega handvalin, tekin úr samhengi og nýtt til að níða karla opinberlega. Óþarfi er að skoða margar niðurstöður á Google til að sjá að þeir, sem aðhyllast ekki femínískar kenningar í einu og öllu (eða voga sér að gagnrýna þær), eru oft og tíðum kallaðir kvenhatarar. Jöfnumerki hefur verið sett þarna á milli, til þess að þagga niður í fólki, sem hefur ekki samþykkt allan femínískan boðskap sem heilagan sannleik.

Auðvitað fyrirfinnast raunverulegir rasistar og fólk sem aðhyllist úreltar hugmyndir um konur en það er bæði skaðlegt og óréttlátt að stimpla alla, sem eru manni ósammála, sem öfgafull ómenni. Með þessari stimplun gefur fólk sjálfu sér skotleyfi, fer í skotgrafirnar og þaggar niður í hverjum þeim, sem sér hlutina frá öðru sjónarhorni.

Fólk reynir í sífellu að sýna að það hafi hjartað á réttum stað og þess vegna tekur það upp hanskann fyrir þann, sem því finnst hafa orðið fyrir ranglæti. Á endanum snýst þessi aðgerð, að niðurlægja fólk til þöggunar, þó upp í andhverfu sína og fólk sýnir ekki góðmennsku sína heldur afhjúpar í staðinn eigin illsku og fordóma.