Fimmtungur erlendra kaus til sveitarstjórnar

Kosningaþátttaka erlendra ríkisborgara var afspyrnu­léleg í sveitarstjórnarkosningunum árið 2014. Aðeins fimmti hver útlendingur sem var á kjörskrá nýtti rétt sinn. Grétar Þór Eyþórsson stjórnmálafræðiprófessor segir lélega kosningaþátttöku þessa hóps umhugsunarefni.

Kosningaþátttaka almennt í sveitarstjórnarkosningunum í fyrra var í sögulegu lágmarki. Aðeins kusu 66,5 prósent þeirra sem voru á kjörskrá. Kjörsóknin hefur aldrei verið minni í sögu sveitarstjórnarkosninga á Íslandi. Alls voru 10.183 erlendir ríkisborgarar á kjörskrá í fyrra en af þeim kusu aðeins 2.125 eða 21 prósent. Kjörsókn fólks með ríkisfang á Norðurlöndum var 56,7 prósent en aðeins 17 prósent meðal annarra erlendra ríkisborgara.

„Það er áhugavert að sjá að kjörsókn Skandinava slagar upp í þá kjörsókn sem var í fyrra. Hins vegar er gríðarlegur munur á milli þeirra og annarra,“ segir Grétar Þór. „Þessir einstaklingar eru hluti af þessu samfélagi og greiða útsvar eins og aðrir og því er slæmt ef þeir nýta sér ekki þann borgaralega rétt sinn til að hafa áhrif á samfélag sitt. Þetta er í raun umhugsunarvert og þyrfti að skoða betur hvernig stendur á svo slakri kosningaþátttöku.“

Dr. Hallfríður Þórarinsdóttir, forstöðumaður MIRRA, sem er miðstöð innflytjendarannsókna Reykjavíkurakademíunnar, segir þetta slæm tíðindi. „Það vantar upp á að stjórnmálamenn reyni að ná til þessa hóps. Þessi hópur er afskaplega hljóðlátur og á sér ekki rödd í íslensku samfélagi en hún mun verða sterkari með hverju árinu sem líður,“ segir Hallfríður. „Þessi hópur kýs aðeins í sveitarstjórnarkosningum en hefur ekki atkvæðisrétt í kosningum til Alþingis. Því veltir maður því fyrir sér hvort stjórnmálaflokkar finni ekki þörf til að ná til þessa hóps þar sem þeir kjósa ekki til Alþingis. Það skiptir miklu máli að þessi hópur hafi sterka rödd og að stjórnmálaflokkar líti til hans.“

2006 var fjöldi erlendra ríkisborgara með kosningarétt hér alls 4.391 og þátttaka þeirra 40,4 prósent, 62,5 prósent meðal norrænna ríkisborgara og 34,4 prósent hjá öðrum erlendum kjósendum.