Stjórnvöld það er kominn tími til að vakna

Að vera ungur í dag og ætla sér að stofna heimili, er ekki einfalt. Leigumarkaðurinn er erfiður, framboð af þeim íbúðum sem eru í boði eru af skornum skammti og leiguverð er langt fyrir ofan það sem eðlilegt getur talist. Að kaupa sér íbúð getur verið mjög erfitt því fasteignaverð er sömuleiðis mjög hátt og þar sem lánastofnanir lána einungis hluta af kaupverði íbúða getur það reynst ungu fólki erfitt að fjármagna þann hlut sem til þarf fyrir fyrstu útborgun. Einnig er því þannig háttað, að á meðan verðtrygging húsnæðislána er staðreynd hér á landi, þá gerir það ungu fólki mjög erfitt fyri að festa kaupa á sinni fyrstu íbúð. Unga fólkið okkar er því komið í sjálfheldu, getur ekki flutt út frá foreldrum sínum og getur því átt erfitt með að hugsa sér framtíð í að búa hér á landi og að eignast fjölskyldu.

Til þess að eiga möguleika á því að ungt fólk geti flutt út frá foreldrum sínum er því nauðsynlegt að þau geti safnað sér pening til að geta fjármagnað annars vegar leigu og hins vegar kaup á húsnæði. Þar sem að laun á almennum vinnumarkaði eru skammarlega lág er það enginn hægðarleikur að safna sér pening svo úr verði upphæðir sem til þarf. Því er það nauðsynlegt að ungt fólk verði sér út um menntun til að eiga möguleika á betri launum. Þá kemur upp annað vandamál sem er það að til að fjármagna nám sitt þurfa þau oft að taka námslán og þegar háskólanámi lýkur standa þau uppi með himinháar skuldir við Lánasjóð íslenskra námsmanna sem hamla greiðslugetu þeirra hjá lánastofnunum. Margt ungt fólk er því til neitt  til að skuldsetja sig upp fyrir haus og á því í miklum erfiðleikum með að fjármagna hvort sem er leigu eða kaup á húsnæði að námi loknu.

Ég þekki unga konu sem keypt hafði sér litla íbúð fyrir nokkrum árum, þegar fjölskyldan stækkaði var íbúðin orðin alltof lítil fyrir stækkandi fjölskyldu. Fjölskyldan fór í það að kanna hvaða möguleika hún hefði á að stækka við sig húsnæðið. Konan setti sig í samband við Íbúðalánasjóð, þar fékk hún mjög einföld svör þ.e. að þeir gætu ekkert fyrir hana gert en starfsmaðurinn sem varð fyrir svörum benti henni á að hún yrði bara að kaupa sér koju. Í ljósi þess velti ég því fyrir mér fyrir hvern þessi ákveðni starfsmaður Íbúðalánasjóðs er að vinna, er hann kannski að fá ákveðna prósentu á hverri seldri koju í Ikea? Eða kannski átti þetta að vera brandari til að breiða yfir vanmátt þessa starfsmanns sem trúlega lítur skipunum sinna yfirmanna og takmörk fyrir því hvað hann má gera. Ungu konunni var allavegana ekki skemmt með þessi svör og alveg ljóst að þetta leysti ekki hennar vanda.

Það þarf ekki annað en keyra um götur Reykjavíkurborgar til að sjá að ógrynni íbúða standa auðar og fáum til gagns, þannig er því líka háttað víða á landsbyggðinni. Hvað veldur því? Ég er ekki með svörin við þeirri spurningu, en óneitanlega læðist að manni sá grunur að eitthvað sé ekki eins og það á að vera í þeim málum. Íbúðalánasjóður og stjórnvöld eru með allt niður um sig varðandi húsnæðismál og ljóst að þau þurfa að fara að hysja upp um sig buxurnar hvað þau mál varðar. Framtíð unga fólksins okkar veltur á því að eitthvað sé að gert í þessu máli, varla er það stefna stjórnvalda að við missum alla ungu kynslóðina okkar til annara landa þar sem húsnæðismálin eru í betri farvegi. Stjórnvöld hafa hingað til ekki verið lengi að setja lög ef t.d. sjómenn eða flugmenn fara í verkfall og ekki tók það langan tíma að setja gjaldeyrishöftin á, á sínum tíma. Það ætti því ekki að vera flókin aðgerð fyrir stjórnvöld að aðhafast eitthvað í þessum málum, hvernig sem þeir framkvæma það og ljóst er að vilji þarf að fylgja verki. Ég geri mér fyllilega grein fyrir að peningar skipta máli þegar kemur að afkomu þjóðarinnar og að aðgerða er þörf þegar sú staða kemur upp að þjóðartekjurnar eru í hættu en ég neita að trúa því að peningar skipti meira máli heldur en unga kynslóðin okkar. Hvað ætlar þjóðin að gera ef allt unga fólkið er farið úr landi, hver á þá að afla þjóðinni tekna. Stjórnvöld, er ekki kominn tími til að þið farið að kíkja út um gluggana á háu glerhýsunum ykkar til að sjá hver íslenskur veruleiki er í dag.