Reynt að kafnegla Bláa naglann

Krabbameinsfélag Íslands hefur síðustu vikur haldið uppi stanslausum árásum á Bláa naglann með aðstoð ýmissa stofnana og félagasamtaka í samfélaginu. Árásirnar eru tilkomnar vegna átaks Bláa naglans við krabbameini í ristli þar sem öllum þeim sem verða 50 ára á næstu þremur árum átti að senda ókeypis EZ Detect heimapróf  sem auðvelt er að nota. Í kjölfar árásanna blés Krabbameinsfélag Íslands loksins til sóknar gegn ristilkrabbameini - sóknar sem Blái naglinn setti af stað.

Í febrúar 2011 greindist ég með krabbamein í blöðruhálskirtli  - einn af yfir 200 íslenskum karlmönnum sem greindust það ár. Fimmtíu þeirra létust. Ég var einn hinna heppnu. Í mörg ár á undan hafði ég átt í erfiðleikum með að pissa. Ég hafði ekki hugmynd um að erfiðleikar við þvaglát væri eitt af fyrstu einkennum á krabbameini í blöðruhálskirtli.

Fljótlega eftir að ég greindist ákvað ég að fylgjast með sjálfum mér í ferlinu í átt að lækningu og talaði við myndavélina um hvert skref sem ég steig. Ég vildi vekja íslenska karlmenn til vitundar um þennan sjúkdóm sem fellir um fimmtíu karlmenn á hverju ári. Þessar upptökur urðu meginefnið í heimildarmyndinni Blái naglinn sem frumsýnd var á RÚV 1. apríl 2012.

Eftir þessa reynslu ákvað ég að vekja íslenska karlmenn og samfélagið allt til vitundar um krabbamein karla en samtals deyja uþb. 104 karlmenn á Íslandi vegna krabbameins í blöðruhálskirtli og ristli. Ég get stoltur sagt að Blái naglinn hefur sett af stað vitundarvakningu um karlmenn og krabbamein, safnað peningum til kaupa á lækningatækjum og til vísindarannsókna á krabbameini hjá karlmönnum.

Allt mitt starf í kringum Bláa naglann hef ég unnið alfarið í sjálfboðavinnu.   Ársreikninga félagsins má finna á www.blainaglinn.is fimmtudaginn 26 mars. Tugir einstaklinga hafa komið að starfinu með ýmsum hætti og gert Bláa naglann að því sem hann er í dag.

1.júní í fyrra fékk ég fund með forstjóra og formanni Krabbameinsfélags Íslands - sex vikum eftir að ég óskaði eftir honum. Á fundinum kynnti ég meðal annars  málþing um krabbamein karla, sem ég var að undirbúa og heimaprófin EZ Detect. Bæði formaðurinn og forstjórinn vissu því nákvæmlega hvað til stóð hjá Bláa naglanum og gátu því strax brugðist við. Þar var samþykkt að grafa stríðsöxina. En þau biðu þangað til átakið hófst og þá voru byssurnar hlaðnar, miðað á Bláa naglann og skothríðin hófst. Það átti að kafnegla Bláa naglann.

Því er haldið fram að heimaprófið EZ Detect sé ekki nægilega næmt til að greina krabbamein í ristli. Í bæklingi sem fylgir prófinu er skýrt tekið fram að prófið komi ekki í stað læknisskoðunar og geti gefið rangar vísbendingar. Þær leiðbeiningar eru þær sömu og Krabbameinsfélag Íslands gefur konum sem þreifa sjálfar á brjóstum sínum í leit að brjóstakrabbameini. Á mannamáli þýðir þetta að kona sem þreifar brjóst sín og finnur ekki neitt sem bendir til krabbameins þarf að fara í rannsóknir til að vera örugg. Ítrekuð skilaboð Krabbameinsfélagsins um sjálfsskoðun kvenna hefur aukið vitund kvenna um brjóstakrabbamein og hvatt þær til að fara í skoðun. Á sama hátt vildi Blái naglinn vekja athygli á ristilkrabbameini þar sem skilaboðin voru; taktu prófið en farðu til læknis til frekari skoðunar þrátt fyrir að prófið sýni neikvæða niðurstöðu.

Landlæknisembættið var ein þeirra stofnana sem Krabbameinsfélag Íslands setti á víglínuna en frá embættinu kom harðorð yfirlýsing sem sagði að ekki væri hægt að treysta heimaprófi Bláa naglans. Það vekur athygli mína að þessi sömu heimapróf og embættið gagnrýnir eru seld í íslenskum apótekum. Hvers vegna hefur Landlæknisembættið ekki bannað sölu á þessum prófum?

Krabbameinsfélag Íslands er eitt virtasta félag landsins og hefur unnið þrekvirki með vitundarvakningu á krabbameini hjá konum.  Sú vitundarvakning hefur verið bleik. Blái naglinn eru grasrótarsamtök með einföld markmið: Að vekja athygli á krabbameini hjá körlum og hvetja stjórnvöld til að hefja reglulega leit að krabbameini hjá körlum líkt og gert er hjá konum. Þess má geta að ég var hvatamaður að þingsályktunartillögu Jóns Gunnarssonar um að hefja skimun fyrir blöðruhálskirtilskrabbameini.

Árásir Krabbameinsfélags Íslands á Bláa naglann eru góðgerðapólitík af verstu sort - þar sem öllum aðferðum er beitt til að ná í peninga frá almenningi, fyrirtækjum og stjórnvöldum. Skilaboðin eru einföld; þið getið ekki treyst Bláa naglanum - treystið okkur og gefið okkur peninga.

Góðgerðapólitíkina upplifði ég í fyrsta skipti á forsýningu heimildarmyndarinnar Blái naglinn í Hörpunni í mars 2012. Þar voru nokkrir félagar í Framför að selja Bláa naglann fyrir sýningu myndarinnar. Ragnheiður Haraldsdóttir forstjóri Krabbameinsfélags Íslands reiddist þegar hún sá að verið var að selja Bláa nagla í mottumarsmánuðinum - þetta væri hennar mánuður. Ragnheiður hótaði því að ná í frú Vigdísi Finnbogadóttur verndara Krabbameinsfélags Íslands og yfirgefa Hörpuna ef ekki yrði hætt að selja Bláa naglann á staðnum. Salan var stöðvuð og frú Vigdís fékk að horfa á forsýninguna.

Fjölmargir hafa síðustu daga hvatt mig til að svara árásum Krabbameinsfélags Íslands á Bláa naglann og það hef ég nú gert. Ég ætla að halda áfram að berjast fyrir vitundarvakningu á krabbameini í körlum og mun á næstu dögum óska formlega eftir upplýsingum úr bókhaldi Krabbameinsfélags Íslands um það hvort og þá hvernig fjármunir sem félagið safnar í nafni karlmanna nýtist þeirra baráttu.

Ég óska Krabbameinsfélagi Íslands alls hins besta í framtíðinni en vona að þetta áhrifamikla og mikilvæga félag stundi baráttu sína af heiðarleika en ekki með árásum.