Þjóðin gerir tilraun til valdaráns

Enn eina ferðina reynir ritstjóri Fréttablaðsins að kasta rýrð á vinnu Stjórnlagaráðs og kallar niðurstöðu ráðsins misheppnaðan hrærigraut. Þetta segir ritstjórinn þrátt fyrir að frumvarp Stjórnlagaráðs hafi verið unnið með aðstoð færustu stjórnlagafræðinga landsins og auk þess reist á viðamikilli skýrslu Stjórnlaganefndar. Þar til viðbótar voru tillögur Stjórnlagaráðs reistar í nýlegum endurskoðunum sem framkvæmdar höfðu verið á nokkrum stjórnarskrám í heiminum, þó aðallega í Evrópu.

Valdaflokkarnir Framsókn og Sjálfstæðisflokkur berjast með öllum sínum fjölmiðlum gegn því að þjóðin fái aðkomu að því hvort og hvernig Stjórnarskráin verði endurskoðuð. Stjórnarskrármálið er dæmigert fyrir íslenskt valdakerfi. Stjórnmálamenn vilja ákveða sjálfir hvort breyta eigi einhverju í Stjórnarskránni og þá hverju og hvernig það sé gert. Þeir handvelja aðila í málið sem hafa ásættanlega skoðun á málinu og þola ekki afskipti almennings af þessu máli. Nú er í gangi ferli sem endurspeglar valdníðslu þeirra sem sitja í Stjórnarráði Íslands.

Vegið að valdastétt

Þegar niðurstaða Stjórnlagaráðs lá fyrir opinberaðist það fyrir almenningi að hinni íslensku valdastétt þótti illa að sér vegið. Þjóðin virtist ætla að gera valdarán, vildi taka til sín þau völd sem fámennur hópur hafði náð til sín í gegnum göt á úreltri Stjórnarskrá. Afgerandi niðurstaða varð í þjóðaratkvæðagreiðslunni, 73.509 samþykktu eða 31% kosningabærra manna og þeir sem höfnuðu voru 36.302 eða 16% kosningabærra manna. Aldrei í sögu nokkurs lýðræðisríkis hefur það gerst að valdhafar hafi farið gegn jafn afgerandi niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslu, þaðan af síður að valdhafar grípi til þess örþrifaráðs að gefa sér atkvæði þeirra sem heima sátu. Í öllum lýðræðislegum kosningum er það niðurstaða þeirra sem mæta á kjörstað sem ræður.

Þegar talsmenn íslenskra valdhafa áttuðu sig á að þeir hefðu orðið sér til háðungar um hinn lýðræðislega heim, var gripið til örvæntingarfullra skýringa eins og ritstjórinn er með: „Þjóðaratkvæðagreiðslan var síðan líka gölluð; þar var spurt spurninga um sum mikilvæg atriði stjórnlaganna en ekki önnur, þannig að hún veitti heldur takmarkaða leiðsögn.“

Íslenska afbrigðið er að ef almúginn kýs ekki í samræmi við vilja valdastéttarinnar, þá hefur lýðurinn fengið ranga tilsögn.

Valdið stjórnarskrárvarið

Vald þjóðarinnar er stjórnarskrárvarið, það er hún sem setur stjórnvöldum leikreglur. Í þjóðaratkvæðagreiðslum ræðst niðurstaðan ætíð af vilja meirihluta þeirra kjósenda sem mæta á kjörstað og taka þátt í leynilegri atkvæðagreiðslu. Vald sem ekki er sprottið frá þjóðinni verður aldrei annað en ofbeldi sem beint er gegn henni.

Vilji þjóðarinnar er vilji samfélagsheildarinnar og sá vilji fer saman við almannahagsmuni. Stjórnvald sem vill kallast réttmætt á hverju sinni að lúta skilyrðislaust niðurstöðum í þjóðaratkvæðagreiðslum. Í öllum lýðræðisríkjum lúta stjórnmálamenn án nokkurra skilyrða niðurstöðum þjóðaratkvæðagreiðslna. Þar gildir hið eina að öllum sé tryggður aðgangur að kjörklefa til þess að nýta sér vald sitt, annað er grímulaust valdarán.