Lýsing byggir á lögum

Gífuryrði Einars Huga Bjarnasonar hæstaréttarlögmanns um Lýsingu hf. í áskorun hans til þingmanna, sem Fréttablaðið birti 4. apríl sl., um að lengja lögbundinn fyrningarfrest eru honum vissulega ekki til sóma. En lengri fyrningarfrestur er kappsmál lögmanna, sem hafa sérstaklega sóst eftir að reka svokölluð gengislánamál, og í því ljósi er ef til vill skiljanlegt að lögmanninum hlaupi kapp í kinn.

Þannig stíluð grein er að jafnaði ekki svaraverð en mér finnst rétt umræðunnar vegna að leiðrétta fullyrðingar í henni sem byggjast á röngum lagaskilningi og misskilningi á dómum Hæstaréttar.

1 Það er til dæmis misskilningur að Lýsing hafi áhrif á það hvort mál fyrnist. Það er á valdi kröfuhafa að slíta fyrningu.

2 Umrædd útreikningsaðferð Lýsingar styðst meðal annars við álit lögmanna og niðurstöður Hæstaréttar í málum nr. 50/2013, 337/2013, 463/2013 og 661/2013 og var síðast staðfest í úrskurði úrskurðarnefndar um viðskipti við fjármálafyrirtæki frá 14. mars sl. í máli nr. 90/2013. Fullyrðingar lögmannsins um að endurreikningur Lýsingar sé í andstöðu við dómafordæmi standast því ekki.

3Enn fremur er rétt að fram komi að Lýsing hefur í ýmsum tilvikum gengið lengra í þágu viðskiptamanna sinna en lagaskylda og dómar kveða á um. Því er það rangt sem lögmaðurinn heldur fram að Lýsing beiti iðulega þröngri túlkun. Jafnvel þótt svo væri er það meginregla í lögfræði að undantekningar beri að túlka þröngt.

Ekkert fjær sanni

Lögmaðurinn hefur um árabil haft óvenjulega mikinn áhuga á Lýsingu. Í viðtali við Fréttablaðið árið 2011 gaf hann í skyn að Lýsing ætti gjaldþrot á hættu og að viðskiptamenn yrðu að varast að hugsanlegar kröfur á hendur félaginu brynnu inni í búinu. Ekkert er fjær sanni. Lýsing hefur starfað óslitið frá 1986, er með elstu fjármálafyrirtækjum landsins, með sterka eiginfjárstöðu, hefur hvorki þegið ríkisstyrki né lánasöfn á afsláttarkjörum og gekk nýverið í gegnum árangursríka endurfjármögnun. Til marks um öfluga starfsemi má nefna að Lýsing keypti á dögunum Lykil af MP banka.

Í sama viðtali í Fréttablaðinu ráðlagði lögmaðurinn viðskiptamönnum fjármálafyrirtækja að hætta að greiða af fjármögnunarleigusamningum sínum, þeir væru „ólögmætir lánssamningar“, og velti fyrir sér hvaða áhrif slíkt „högg“ hefði á starfsemi Lýsingar. Skemmst er frá því að segja að höggið hefur látið standa á sér. Hæstiréttur hefur í tveimur nýlegum dómum, 638/2013 og 717/2013, staðfest lögmæti fjármögnunarleigusamninga Lýsingar og hafnað sjónarmiðum eins og þeim sem lögmaðurinn hélt fram. Hafi einhver fengið högg er það væntanlega sá sem fylgdi ráðgjöf lögmannsins og hætti að greiða af samningum sínum og skuldar nú í ofanálag dráttarvexti frá árinu 2011.

Ég ætla samt að stilla mig um gífuryrði og láta við sitja að benda á að mál geti verið afar mismunandi frá einu tilviki til annars, þótt þau kunni í fljótu bragði að virðast hliðstæð, og því er varasamt að gera ráð fyrir að einstök dómsmál svari öllum spurningum um ágreining um inntak samninga í öðrum málum.

Jafnframt er vert að hafa í huga að starfsemi Lýsingar á fjármálamarkaði er leyfisskyld og háð ströngum skilyrðum og opinberu eftirliti eins og starfsemi banka og annarra fjármálafyrirtækja.