Snjallir foreldrar

Ef til vill leynast snjalltæki í einhverjum jólapökkum til barna og unglinga þessi jólin. Þessum tækjum fylgja margir möguleikar og með réttri notkun eru þau mjög sniðug, m.a. fyrir samskipti og hægt er að sækja og nota mörg fræðandi og skemmtileg smáforrit. Mikilvægt er fyrir foreldra að setja reglur um notkun þessara tækja og leggja áherslu á ábyrga notkun. Hér fyrir neðan eru nokkrar reglur sem gott er að setja áður en tækið er tekið upp úr kassanum. Það er aldrei of seint að brýna ábyrga notkun fyrir börnunum.

Öruggt net

Netið er misjafnlega vel varið eftir stöðum og heimilum. Því er gott að fara yfir þær stillingar í tækinu og ákveða hvar barnið má hafa aðgang að netinu. Fjarskiptafyrirtæki bjóða upp á netsíur fyrir heimatengingar og farsímatengingar, með því að virkja þær er búið að sía frá mikið af efni sem er óæskilegt börnum.

Góðir netsiðir

Góð samskipti eru jafnmikilvæg á netinu og annars staðar. Ræðum við börnin um góða netsiði eins og kurteisi, virðingu og umburðarlyndi í samskiptum á netinu. Við ættum ekki að segja neitt á netinu sem við getum ekki sagt augliti til auglitis.

Samfélagsmiðlar

Fylgjumst með og ræðum um notkun barnanna á samfélagsmiðlum. Flestir samfélagsmiðlar eru með aldurstakmörk sem mikilvægt er að virða. Ung börn eiga erfitt með að verja sig fyrir athugasemdum annarra og hafa ekki þroska til að takast á við þær. Sem dæmi eru Facebook og Instagram með 13 ára aldurstakmark. Upplýsingar um aldurstakmörk á smáforritum er að finna í Google Play og App store þar sem þau eru sótt.

Tæling

Til eru einstaklingar sem nýta sér samfélagsmiðla og leiki á netinu til þess að komast í kynni við börn og unglinga með ólöglegt eða ósiðlegt athæfi (tælingu) í huga. Því er mikilvægt að brýna fyrir börnum að fara gætilega með persónuupplýsingar á netinu og að fara aldrei að hitta einhvern sem þau þekkja einungis á netinu nema í fylgd með fullorðnum.

Myndbirtingar

Mikilvægt er að brýna fyrir börnum að hugsa sig vel um áður en myndir eru settar á netið. Gott er að hafa sem reglu að ef myndin má birtast á forsíðum blaðanna þá má hún fara á netið. Einnig þarf að ræða við börnin um að setja ekki myndir af öðrum á netið nema með þeirra samþykki.

Hversu lengi?

Foreldrar verða að fylgjast með þeim tíma sem börn eru að nota þessi tæki og setja reglur þar um. Gott er að setja skýrar reglur um áhorf og tímamörk á notkun nýrra tækja strax í upphafi. Skjátími barna á aldrinum 6 til 10 ára er miðaður við 2 klukkustundir á dag.

Snjallir foreldrar halda samtalinu um netöryggi lifandi og ræða reglulega um net- og tölvunotkun barna sinna við þau. Þeir sýna leikjunum sem börnin spila áhuga og spyrja spurninga varðandi þá og samfélagsmiðlana sem þau nota. Ef þessi mál eru rædd við börnin þá eru þau líklegri til þess að leita til okkar ef eitthvað bjátar á.

Á heimasíðu Heimilis og skóla (heimiliogskoli.is) er að finna bækling þar sem nánar er farið í þau atriði sem foreldrar þurfa að hafa í huga þegar fyrsti farsími barna er keyptur. Bæklingurinn er samstarfsverkefni, Heimilis og skóla, SAFT og Símans og má nálgast hér.