Heimilin greiða verðmæti hálf nýs Landsspítala í heilbrigðis- og menntamál

Heimilin í landinu eyða stórum upphæðum til heilbrigðis- og fræðslumála umfram það sem tekjuskattur einstaklinga stendur undir í samneyslunni, eða um eða yfir fjörutíu milljörðum króna á ári. Greiðsluþátttaka einstaklinga í heilbrigðiskerfinu jókst um háttí sex hundruð milljónir á þessu ári.

Tekjur hins opinbera,  það  er að segja ríkis og sveitarfélaga, af tekjuskatti á síðasta ári voru 259 milljarðar króna. Þar með eru hins vegar ekki upptalin öll útgjöld heimilanna til heilbrigðis- og fræðslumála.

Árið 2013 má áætla samkvæmt endurskoðuðum þjóðhagsreikningi að bein útgjöld heimilanna til heilbrigðismála hafi verið um 30 milljarðar króna. Þar undir eru öll lyfjaútgjöld heimilanna, lyfseðilsskyld lyf og ólyfseðilsskyld lyf, tannlækningar sem í sumum löndum heyra undir heilbrigðiskerfið, hjálpartækjakaup og svo framvegis og öll komu- og rannsóknargjöld.  Á þessu ári hafa þessi útgjöld síðan hækkað um 540 milljónir vegna hækkunar komugjaldaog annarra breytinga varðandi greiðsluþátttöku sjúklinga. Þrátt fyrir það er hlutfall útgjalda heimilanna svipað og fyrri ár.

Þá greiddu heimilin í landinu um 14 milljarða á síðasta ári til fræðslumála. Þar munar mest um leikskólagjöld, en leikskólinn er í sumum löndum Evrópu hluti af hinu almenna menntakerfi sem hann er ekki hér á landi. Þá heyra öll skólagjöld hvaða nafni sem þau nefnast sem og annar kostnaður heimilanna við menntun undir þennan lið.

Mikið var skorið niður til þessara málaflokka á árunum eftir hrun og í dag vantar t.d. um 13 milljarða upp á að framlög hins opinbera séu þau sömu á föstu verðlagi á síðasta ári og þau voru hrunárið 2008. Það er því hin pólitíska spurning hvað almennir skattar eiga að standa undir stórum hluta þessara málaflokka og hvað almenningur á sjálfur að borga beint yfir borðið.

Kristján Þór Júlíusson heilbrigðisráðherra segist vilja að íslendingar standist samjöfnuð við aðrar þjóðir.

„Ég vil standast samjöfnuð við aðrar þjóðir í þeim efnum. Við höfum verið að síga aðeins niður á við undanfarin ár en ég tel að við séum á réttir leið núna og erum að fikra okkur smátt og smátt á þann stað að við stöndumst betur samkeppnina við nágrannaþjóðir okkar í þessum efnum. Tvímælalaust vil ég vera þar og að við getum boðið Íslendingum þær aðstæður að þurfa ekki að standa undir hærri hluta heilbrigðisþjónustunnar en annars staðar gerist,“ segir Kristján Þór.