Höfundalög ekki virt

Nokkuð hefur borið á því að höfundalög ljóða eru ekki virt og þá einna helst í minningargreinum.

Bryndís Halldóra Jónsdóttir samdi ljóð í kjölfar umræðu um líffæragjafir. Ljóðið birtist einungis á Facebook síðu hennar en stuttu síðar birtist ljóðið hennar í minningargrein í Morgunblaðinu.

„Mér fannst ósköp ljúft að lesa þetta og hlýnaði í hjartanu að þessar vísur hafi farið lengra áfram og til þeirra sem að hafi viljað nota þær. Minn er bara heiðurinn,“ segir Bryndís.

Það sem stakk hana þó var það að höfundur ljóðsins var titlaður HBJ en hennar höfuðstafir eru BHJ. Þetta er ekki í fyrsta sinn sem þetta kemur upp, en fjölmörg ljóð eftir hana hafa birst í minningargreinum þar sem búið er að eiga við þau á einhvern hátt. Þá er ýmist búið að bæta inn orðum, færa til orð, taka út erindi eða skrumskæla þau á einhvern hátt. Jafnvel hefur annað nafn en hennar eigið birst við ljóðin.

„En ekkert, tel ég, höfundum jafn mikilvægt að þeirra verk, hver svo sem þau eru, komi rétt til skila og að höfundar sé rétt getið. Hvort sem um ljóð og vísur, lög eða hvað sem það kann að vera, að þeirra sé rétt getið.

Ragnheiður Tryggvadóttir, framkvæmdastjóri Rithöfundasambands Íslands segir nokkuð hafa borið á því að höfundarlög séu ekki virt og segir að reynt hafi verið að koma í veg fyrir þetta en það hafi ekki mikinn árangur borið.

„Þetta er algjört brot á höfundarlögum,“ segir Ragnheiður og vitnar jafnframt í fjórðu grein laga um höfundalög þar sem fram kemur að óheimilt sé að breyta verki höfundar eða birta það með þeim hætti eða í samhengi að skert geti höfundarheiður hans eða höfundarsérkenni. Einnig er ógilt afsal höfundar á rétti nema um einstök tilvik sé að ræða sem skýrt eru tilgreind bæði um tegund og efni.

Ljóð Bryndísar Halldóru hefur vakið þónokkra athygli, og hægt er að lesa það hér að neðan.



Að lífi mínu loknu hér,

þá vil ég við þig segja,

ég "varahluti" gef úr mér,

og mun ég síðan deyja.



Ef get ég bjargað veikri sál,

vart um það skulum þrefa,

það fyrir mér er ekkert mál

að sofna sátt og gefa.

BHJ