Tækifæri í lýðheilsu og ábyrgð ríkisstjórnar Íslands

Hér og nú höfum við mikil tækifæri til að vinna að bættri lýðheilsu. Margt fólk er að forgangsraða á annan hátt og sjá meiri verðmæti í mörgu því sem áður var talið lítilsvert, á sama tíma og það horfir til nýrra lífsgilda. Þegar fólk lendir í háska fær það oft aðra sýn á tilveruna. Á þjóðfundinum 2009 og 2010 vildi fólk sjá heiðarleika, jafnrétti, virðingu, réttlæti, kærleika, ábyrgð, sjálfbærni, lýðræði, jöfnuð og traust, ásamt menntun, öryggi og mannréttindum.

Markaðshyggjan og kapítalisminn sem höfðu verið allsráðandi árin fyrir „hrun“ hafa skaðað samfélagið. Þessi markaðsöfl hafa á margan hátt verið orsök sundrungar og aukið á misrétti á milli einstaklinga. Gildin sem lýðheilsufræðin leggur áherslu á eru: jafnrétti, jafnræði, samskipti og samvinna. Virðing, ábyrgð og efndir eru mikilvæg núna á þessum umbrotatíma hér á Íslandi.

 „Bætt lýðheilsa og forvarnastarf verður meðal forgangsverkefna ríkisstjórnarinnar.“

 „Ísland á að vera fjölskylduvænt land þar sem börn búa við öryggi og jöfn tækifæri og njóta lögvarinna réttinda líkt og aðrir þjóðfélagsþegnar.“

 „Ríkisstjórnin mun vinna að því að Ísland verði í fararbroddi í umhverfismálum og öðrum þjóðum fyrirmynd á sviði umhverfisverndar.“

 „Heimilin eru undirstaða og drifkraftur þjóðfélagsins.“

Ríkisstjórnin leggur áherslu á að efla menntakerfið og aðgengi að heilbrigðisþjónustu. Allt þetta er ritað í stjórnarsáttmála núverandi ríkisstjórnar. Þessu ber að fagna því þarna er komið inn á mikilvæga þætti lýðheilsu. En eitt er að skrásetja og annað er að efna. Þegar við tölum um lýðheilsu erum við að tala um andlegt, líkamlegt og félagslegt heilbrigði þjóðar eða þjóðfélagshópa þar sem allir eru í ábyrgð að stuðla að heilbrigði. En uppstraumsþættir sem eru leiðandi og áhrifamestir í lýðheilsu eru stefnumótun og aðgerðir ríkistjórnar Íslands.

Ríkisstjórnin er í miklu ábyrgðarhlutverki varðandi stefnumótun og efndir. Stefnumótun sem varðar málaflokka eins og hnattræn mál, velferð, heilsu, húsnæði, samgöngur, skatta, menntun og atvinnu. Aðilar hennar vissu hvernig staðan var í fjármálum ríkisins þegar stjórnarsáttmálinn var settur fram þannig að þeir ættu ekki að afsaka sig með því að þeir geti ekki framkvæmt loforðin vegna fjárskorts. Spurning er hvað er aðalatriði, hvernig ætlar hún að forgangsraða? Aðgerðir ríkisstjórnar hverju sinni er það sem skiptir máli þegar byggja á upp samfélag sem er lífvænlegt samfélag allra þegnanna sem á landinu búa. Nú er komið að því að ríkistjórn Íslands standi við loforð sín.