Hækkun ellilífeyrisaldurs sögð blasa við

lVið blasir að við vanda lífeyrissjóða þurfi að bregðast með því að hækka ellilífeyrisaldur. Þetta segir í nýrri úttekt efnahagsritsins Vísbendingar. Bent er á að til dæmis mætti seinka töku lífeyris um einn eða tvo mánuði á hverju ári næstu árin.

Hjá fjölda lífeyrissjóða munar töluverðu á að þeir fái staðið undir framtíðarskuldbindingum og margir hafa skert réttindi sjóðsfélaga.

Ávöxtun lífeyrissjóða er sögð hafa sveiflast mikið á liðnum árum. „Hún var auðvitað neikvæð árið 2008 og hefur ekki verið viðunandi síðan fyrr en árið 2012 þegar raunávöxtun var 7,4 prósent,“ segir í Vísbendingu.

Ávöxtunin skili sér þó ekki í jafnmiklum bata og mátt hefði ætla og er enn sögð óviðunandi, lífslíkur hafi batnað hér á landi og skuldbindingar sjóðanna því aukist um 1,0 til 1,5 prósent.

„Á næstu 15 árum mun því álagið á bæði lífeyriskerfið og almannatryggingakerfið aukast ár frá ári. Eignir lífeyrissjóðanna eru miklar en það mun valda vandræðum þegar að því kemur að selja þær í lokuðu kerfi þar sem allir vilja selja samtímis,“ segir í efnahagsritinu.

Haldist hér áfram gjaldeyrishöft og hagvöxtur verður lítill geti sjóðirnir ekki ávaxtað fé með eðlilegum hætti. Fé þeirra dugi því ekki eins og ráð hafi verið fyrir gert.

„Þetta er hluti af þeim vítahring sem Íslendingar kunna að lokast inni í ef engar raunhæfar lausnir finnast á gjaldeyrisvanda þjóðarinnar,“ segir í Vísbendingu.

Í umfjölluninni er líka fjallað um muninn á stöðu sjóða á almennum vinnumarkaði og hjá því opinbera. Hjá almennu sjóðunum sé heildarhallinn 99 milljarðar og fari minnkandi frá 2011 en halli hjá sjóðum ríkis og sveitarfélaga sé um 574 milljarðar króna.

Til þess að rétta hallann á B-deild Lífeyrissjóðs starfsmanna ríkisins (LSR) er bent á að ríkið þyrfti að leggja um átta milljarða króna til sjóðsins á ári og hefja þá innlögn þegar í stað, en að auki greiddu launagreiðendur svipaða innlögn vegna hækkaðra lífeyrisgreiðslna.

Verði ekkert að gert sé líklegt að ríkið þurfi að greiða um tvöfalt hærri fjárhæð eftir 10 til 15 ár. Um leið skorti merki um úrbætur.

„Fjármálaeftirlitið úrskurðaði að LSR A-deild bæri að hækka iðgjaldið úr 15,5 prósentum í 19,5 prósent. Stjórnvöld, sem hafa gagnrýnt einkaaðila fyrir það að fara ekki að tilmælum eftirlitsins, hafa ákveðið að breyta lögum til þess að þurfa ekki að fara að þessu árið 2014.“