Áhrif niðurfellingar skulda vanmetin

Áætlanir ríkisstjórnarinnar um skuldaniðurfellingu auka innlenda eftirspurn og verðbólgu. Að öðru óbreyttu kallar þetta á hærri vexti. Þetta kom fram í máli Más Guðmundssonar seðlabankastjóra á kynningarfundi vegna stýrivaxtaákvörðunar peningastefnunefndar í gær.

„Allt sem að eykur innlenda eftirspurn og verðbólgu leiðir til þess að öðru óbreyttu að vextir verða hærri en ella,“ segir Már.

Í yfirlýsingu Peningastefnunefndar, sem þó ákvað að halda stýrivöxtum Seðlabankans óbreyttum, kemur fram að aukin eftirspurn í kjölfar skuldaaðgerðannakomi til með að auka innfluting og draga úr viðskiptaafgangi sem stuðli að lægra gengi krónunnar en ella.

„Vegna þess að slakinn í þjóðarbúskapnum er óðum að hverfa mun meiri eftirspurn auka verðbólgu að óbreyttu taumhaldi peningastefnunnar.“

Kröftugri efnahagsbati og ofanaðgerðir stjórnvalda í skuldamálum eru að öðru óbreyttu sagðar krefjast þess að taumhald peningastefnunnar verði hert hraðar en áður hafði verið búist við.

„Að hve miklu leyti aðlögunin á sér stað með breytingum nafnvaxta Seðlabankans fer eftir framvindu verðbólgunnar, sem ræðst að miklu leyti af þróun launa og gengishreyfingum krónunnar,“ segir í yfirlýsingu peningastefnunefndar.

Þá kom fram í máli seðlabankastjóra í gær að sérfræðihópur ríkisstjórnarinnar hafi líkast til vanmetið áhrif skuldaniðurfellingarinnar á efnahagslífið. Már segir Seðlabankann vinna að eigin mati, auk þess sem bankinn komi einnig að athugasemdum við frumvarp sem lagt verði fram á Alþingi.

„Ég held hins vegar að það sé óhætt að segja að okkar mat verður að einhverju leyti annað en það sem kom fram í skýrslu Analytica. Ég ætla ekki að fara í neinn palladóm um þá skýrslu en við munum auðvitað hafa miklu meiri tíma til að gera þessa úttekt.Við erum með miklu þróaðra líkan til þess að meta áhrifin,“ segir Már.

Bent er á í umfjöllun Greiningar Íslandsbanka að vöxtum hafi nú verið haldið óbreyttum síðan í nóvember í fyrra. Spáð er vaxtahækkun snemma á næsta ári, í tveimur 0,25 prósentustiga skrefum.

„Spáum við því að bankinn hækki vexti sína enn frekar á árinu 2015 og fari þá með stýrivextina upp í 6,75 prósent.“

Varnaðarorð um samninga ítrekuðÍ yfirlýsingu Peningastefnunefndar kemur fram að niðurstaða kjarasamninga muni hafa afgerandi áhrif á verðbólguhorfur og þróun vaxta á næstu misserum. Verði launahækkanir umfram það sem samrýmist verðbólgumarkmiði bankans sé líklegra að vextir muni hækka. „Undir þessum varnaðarorðum eru aðilar vinnumarkaðarins að takast á við erfiða kjarasamninga,“ segir í umfjöllun Greiningar Íslandsbanka. Bent er á að Samtök atvinnulífisins vilji semja á þeim nótum sem Seðlabankanum hugnast á meðan væntingar í baklandi Alþýðusambansins séu um hækkun lægstu launa í blandaðri leið prósentu- og krónutöluhækkana. Samningum hefur verið vísað til sáttasemjara.