Svipir Bakkavararbræðra í sögu Óskars Magnússonar

Óskar Magnússon, útgefandi Morgunblaðsins, hefur sent frá sér nýja skáldsögu sem heitir: „Látið síga piltar“ og þykjast þeir sem til þekkja sjá í sögunni þá Bakkavararbræður, Lýð og Ágúst Guðmundssyni í líki þeirra Skelpöddusvila; sem dregnir eru sundur og saman í nöpru háði sem menningarsnauðir plebbar.

Þegar blaðamaður Vísis setti sig í samband við Óskar fletti hann upp í eftirmála bókarinnar og hóf að lesa: „Þessi saga er skáldsaga. Allar persónur bókarinnar eru hugarburður höfundar...“

Þegar varnaglar eru slegnir af svo miklum móð er full ástæða til að halda vöku sinni. „Það hafa tveir mikilvirkir krítíkerar haft fyrir því að taka það sérstaklega fram að þetta sé ekki lykilróman. Sem þýddi að höfundurinn varð að fletta upp í bókmenntafræðunum til að átta sig á hvað það hugtak þýddi. Þannig að... en, svarið er sem sagt það að sagan er skáldsaga. Eins og í öllum, eða mörgum skáldsögum, finna menn líkingar við sjálfa sig, höfundinn eða hina og þessa menn en menn verða að gefa skáldskapnum það flug sem hann á skilið,“ segir Óskar og vandar vel svör sín.

Þeir eru nefnilega til sem vilja meina að hér sé kominn ekta lykilróman úr Fljótshlíðinni, þar sem Óskar býr að mestu. Gosið í Eyjafjallajökli er miðlægt, með tilheyrandi öskufalli yfir sveitina, svo og Hrunið, en bændum höfðu bankar boðið gull og græna skóga fyrir Hrun ef þeir vildu byggja og stækka. Merkilegust er lýsingin á Bakkavararbræður... nei, Skelpöddusvilum, en eins og kunnugt er byggðu Bakkavararbræður glæsilegt sumarhús í hlíðinni fyrir Hrun. Og eiga bankann sem prangar lánunum inn á bændurna. Þeim er lýst af fullkomnu háði og konum þeirra einnig mjög svívirðilega, öll þessi affera er eftirtektarverð, sem slík og einnig vegna stöðu og tengsla Óskar Magnússonar í viðskiptalífinu. Án þess að farið sé nánar í þá sauma hér á þessum vettvangi.

Óskar er einfaldlega spurður út í þá íþrótt Íslendinga sem er sú að vilja finna mann og annan í sögum?

„Þessi saga hefði ekki verið skrifuð eins og hún er ef ég ætti ekki heima í Fljótshlíðinni. Hvað það nær langt verður svo hver og einn að gera upp við sig. En hún er skáldskapur,“ segir höfundurinn.

Og þeir eru ekki gæfulegir þeir Skelpöddusvilar. Tími er peningar er eina máltækið sem annar þeirra kann og fer rétt með. Hinn les Basil fursta í einkaflugvélinni af því að hann er bókmenntamaður. Óhætt er að segja að þetta séu menningarsnauðir plebbar og hljóta þeir örlög grimm – eins og oft er í sögum.