Brottfall, þunganir og kynferðislegt ofbeldi

Á síðustu tveimur mánuðum, mars og apríl, hefur Fréttablaðið fjallað um ofangreinda málaflokka út frá skýrslum UNICEF, upplýsingum frá OECD og fyrirlestri Ceciliu Beckenridge, prófessors við Brunel-háskóla, sem hún hélt hér á landi í apríl. Sjálf skrifaði ég grein sem birtist í sama blaði, 22.mars sl., um barnavernd og mikilvægi þess að við skóla landsins störfuðu félagsráðgjafar til þess að greina vanda nemenda á réttan hátt. Sigríður Sigurðardóttir, félagsráðgjafi í Háteigsskóla, skrifaði grein sem birtist á kosningadaginn um svipaðar áherslur.

Ég er mjög ánægð með hlut Fréttablaðsins hvað varðar birtingu þessara mikilvægu upplýsinga sem varða þjóðina alla. Fram að þessu hefur ekki verið hljómgrunnur fyrir slíkar upplýsingar en nú vona ég að nemendur fái að njóta með því að félagsráðgjafar verði ráðnir að grunn-og framhaldsskólum í landinu til þess að stuðla að aukinni heilsuvernd og barnavernd sem felur í sér fyrirbyggjandi þætti og eykur líkur á að málum nemenda sé beint í réttari farveg en fram að þessu hefur verið gert og upplýsingar gefa til kynna, með fullri virðingu fyrir öðrum fagstéttum sem starfa í skólum.

Brottfallsdyrnar

Við getum ekki leyft okkur sem þjóð að varpa stórum hópum nemenda út um brottfallsdyrnar, skellt skollaeyrum við andlegri vanlíða þeirra eða látið eins og allt sé þetta vegna þess að þeir virði ekki mikilvægi bóknáms.

Samkvæmt skýrslu UNICEF verða fleiri unglingsstúlkur þungaðar hér á landi en í flestum öðrum V-Evrópuríkjum og sama skýrsla bendir einnig á mikið brottfall úr framhaldsskólum hér á landi. Upplýsingar frá OECD benda til þess að brottfall úr framhaldsskólum hafi aukist hér á síðustu árum. Margir skólastjórnendur eru áhyggjufullir yfir þessar þróun meðan aðrir leyfa sér að halda upplýsingum um ástæður brottfalls frá almenningi. Brottfallið er hér hærra en á öðrum Norðurlöndum.

Cecilia Beckenridge prófessor flutti fyrirlestur um kynferðislegt ofbeldi í íþróttum í HÍ í apríl sl. og að hennar mati stendur Ísland langt að baki öðrum löndum þegar kemur að forvörnum vegna kynferðisofbeldis. Hún er sérfróð um forvarnir sem lúta að málaflokknum. Að hennar sögn er ekki til sú íþrótt þar sem kynferðisofbeldi þrífst ekki. Hættan sé sú að horft sé fram hjá vandanum.

Horft fram hjá vanda

Þá erum við komin að kjarnanum; íslenska þjóðin hefur kosið að horfa fram hjá vanda sem tengist persónulegum erfiðleikum nemenda og kosið að beina sjónum frekar að námstengdum vanda þeirra og þar með að skella skuldinni á þá sjálfa.

Rétt greining á vanda nemenda í upphafi skiptir sköpum fyrir velgengni þeirra. Brottfall á sér margar ástæður sem þarf að bregðast við og upplýsingar eru til um. Lög um leik-, grunn- og framhaldsskóla eru fyrirliggjandi en þeim þarf að breyta til að mæta þjónustuþörf nemenda eins og ég hef bent á, síðastliðinn aldarfjórðung. Ég er kennari, náms- og starfsráðgjafi, MSW-félagsráðgjafi með sérfræðileyfi frá heilbrigðisráðuneytinu til að stafa sem fræðslu- og skólafélagsráðgjafi. Þegar kemur að persónulegum vanda nemenda, er það reynsla mín, að aðferðir félagsráðgjafar dugi best og séu líklegastar til að mæta nemandanum þar sem hann er staddur, hvort sem það er vegna andlega veikinda, þungana eða kynferðislegs ofbeldis sem vitað er að stuðlar að brottfalli.