"Hún var ekki í neinu ástandi til að búa ein“

Dóttir geðsjúkrar konu, sem lést úr ofhitnun á heimili sínu í vor, segir kerfið hafa brugðist. Hún segir þöggun og skömm einkenna umræðuna um málefni geðfatlaðra.

Konan hafði ekki heyrt í móður sinni í nokkra daga þegar hún ákvað að fara ásamt lögreglu og lásasmið inn í íbúð hennar.  Þá hafði hún verið látin í sólarhring. Konan segir aðkomuna hafa verið skelfilega.

„Mamma var auðvitað ekki í neinu ástandi til að búa ein. Hún var í einhverskonar hitamaníu og hélt að sér væri alltaf kalt. Hún var búin að einangra alla glugga með stálull og álpappír ásamt því að loka fyrir allar loftræstingar og bolta niður alla glugga. Þá var hún með einhverja fimm rafmagnsofna á fullu. Það komst í rauninni ekkert súrefni inn til hennar og hitinn mældist um sextíu gráður. Niðurstaða krufningarinnar leiddi svo í ljós að hún dó úr hita,“ segir konan.

Árið 2009 var móðirin svipt sjálfræði. Það gerði gerði dóttirin í þeirri trú að hún myndi ekki komast að því hver það var sem stóð fyrir sviptingunni. Móðirinn reiddist mikið og sótti sér lögfræðiaðstoð.

„Mér leið eins og kerfið hefði brugðist mér. Mér var lofað að þetta færi ekki lengra en um leið og hún kærði fékk hún öll gögn í hendurnar. Þarna brast allt traust sem hún bar til mín og ég varð einhverjum andstæðingi. Okkar samskipti og tengsl urðu aldrei söm. Þessa ábyrgð á enginn að þurfa að bera.“ segir konan jafnframt.

Þetta varð til þess að hún veigraði sér við því að grípa í taumana undir það síðasta. Hún vildi ekki missa það litla traust sem enn var fyrir hendi.

Konan segir fordóma einkenna umræðuna um málefni geðfatlaðra, jafnvel í nánustu fjölskyldu.

„Það mátti aldrei tala um þetta og fólk skammaðist sín fyrir að eiga svona veikan ættingja. Það er þess vegna sem ég kem fram nafnlaust, það er útaf þeim en ekki mér. Ég óska þess að þessir fordómar hverfi og fólk reyni þess í stað að hjálpa þessum einstaklingum. Ég veit að það eru margir í sömu stöðu og mamma og það hryggir mig að hugsa til þess.“