Mannaveiðar

Fyrir mánuði síðan var þrjátíu manna sendinefnd frá Sunndal í Noregi með kynningu í Hörpunni. Erindið var að ná í gott starfsfólk, nánar tiltekið kennara, verkfræðinga, tannlækni, tæknifræðinga, framkvæmdastjóra, hjúkrunarfræðinga, vinnuvélastjórnendur, iðnaðarmenn og verkafólk. Sérstaklega var sóst eftir ungu, menntuðu fólki; ekki síst barnafjölskyldum. Áður hafa önnur norsk sveitarfélög sent kynningarhópa hingað til lands. Einnig hafa norskir atvinnurekendur auglýst í íslenskum fjölmiðlum eftir Íslendingum. Norsk stjórnvöld eru með sérstakan vef www.norge.is sem auðveldar Íslendingum að sækja um vinnu, nám og ríkisborgararétt í Noregi. Frændur okkar vita hvað þeir vilja og standa vel að verki.

En Norðmenn eru ekki einu aðilarnir sem standa að slíkum mannaveiðum í íslenskri lögsögu. Íslenska Vinnumálastofnunin og EURES, þ.e. vinnumiðlun Evrópusambandsins, hafa níu sinnum staðið fyrir kynningu á störfum erlendis. Nú síðast var það um helgina þegar atvinnutækifæri í Noregi, Svíþjóð, Hollandi og Litháen voru kynnt, þ.m.t. af átta norskum fyrirtækjum sem tóku á móti umsóknum, í sjálfu Ráðhúsi Reykjavíkur.

Mannauður er drifkraftur samfélagsins. Við hreykjum okkur af því að hér búi ung og vel menntuð þjóð. Þar stöndum við flestum þjóðum betur. Í alþjóðlegum samanburði kemur í ljós að á Íslandi býr tiltölulega ungt fólk líkt og í Bandaríkjunum. Á hinn bóginn horfa mörg Evrópulönd, svo ekki sé minnst á Japan, fram á uggvænlega aldurssamsetningu. Í þróuðum ríkjum þarf hlutfallslega að sjá fyrir stöðugt fleira fólki á eftirlaunaaldri af sífellt færra fólk á vinnualdri. Þessi lönd hungrar eftir ungu hæfileikaríku fólki.

Frá hruni íslensku bankanna hefur brottflutningur fólks frá Íslandi verið með því mesta sem gerist í Evrópu. Frá árinu 2008 hafa tæplega sjö þúsund fleiri íslenskir ríkisborgarar flutt frá landinu en til þess og af þeim eru um átta af hverjum tíu á vinnualdri. Fyrir íslenskt samfélag er áhyggjuefnið ekki eingöngu þessi brottflutningur heldur einnig spurningin hvaða fólk við erum að fá í staðinn fyrir það fólk sem við missum.

Erum við að byggja upp atvinnulífið með þeim hætti að það haldi í efnilegt ungt fólk? Er verið að kynna Íslendingum nægilega vel þá möguleika sem hér eru? Hafa Íslendingar sent sendinefndir til útlanda til að laða að fólk sem auðgað getur samfélag okkar? Erum við að leita að fólki sem getur drifið okkur áfram efnahagslega og menningarlega? Nei, við tökum því sem að höndum ber.

Við þurfum að gæta að mannauði Íslands og einnig gæta þess að búa ekki til samfélagsleg vandamál sem nágrannaþjóðirnar hafa brennt sig á. Þessi viðkvæmu en mikilvægu mál þurfa fordómalausa umræðu og stefnumótun sem grundvallast á hagsmunum Íslands.