Hugleiðingar um Álftanesveginn

Nú loks hillir undir langþráðar vegabætur með lagningu nýs Álftanesvegar í stað gamla vegarins yfir Presthólinn sem kostað hefur bæði líf og limi vegfarenda. Vegurinn er barns síns tíma með allar sínar beygjur, hóla og hæðir og stenst engar kröfur um gæði, vegtækni, sjónlínur og öryggi vegfarenda. Fyrstu hugmyndum um nauðsyn vegabóta samfara fjölgun íbúa var hreyft á fyrri hluta tíunda áratugarins en í nærfellt 30 ár hefur í Aðalskipulegi Garðabæjar verið gert ráð fyrir nýju vegstæði þvert yfir Garðahraunið norðan núverandi vegar.

Því má segja að undirbúningur hafi staðið með hléum í nærfellt tvo áratugi. Vitað var að svæðið var viðkvæmt og vanda þyrfti mjög til verka. Taka þurfti tillit til margra þátta og ekki síst vegna þess að almennt eru eldhraun friðuð og þeim skuli ekki raska meira en nauðsyn ber til. Að vandlega íhuguðu máli og að loknu yfirgripsmiklu, vönduðu umhverfismati var ný veglína mörkuð á árinu 2002, svokölluð D-leið. Auk þess að vera í samræmi við gildandi skipulag tekur hún mið af því að sneiða hjá sérstæðum hraunmyndunum og auk þess er svokölluðum „Kjarvalsklettum“ hlíft.

Andstæðingar þessara vegabóta hafa bent á að svona rask valdi óbætanlegum skemmdum á einstæðu hrauni, gróðurfari og menningarminjum og lagt til að núverandi vegur verði endurbættur. Því miður er slíkt með öllu óraunsætt þar sem vegurinn sker í sundur núverandi íbúðahverfi auk þess að skerða nýtingarmöguleika til íbúðabyggðar á Garðaholti sem er framtíðarbyggingarland Garðabæjar. Gert er ráð fyrir allt að 22 þúsund bíla umferð á sólarhring þegar Garðaholtið og Álftanes hafa fullbyggst.

Á undanförnum árum hefur umferð um veginn stóraukist samhliða fjölgun íbúa á Álftanesi. Slysatíðni vegarins er há og óásættanleg í nútíma samfélagi. Valkostirnir voru ekki margir en sá var valinn sem minnstum spjöllum og raski myndi valda. Að vernda og verja það sem fyrir er er góðra gjalda vert en eins og oft áður stöndum við frammi fyrir því að velja og hafna. Að velja á milli hraunsins annars vegar og öryggis og velferðar íbúanna hins vegar ætti flestum að vera auðvelt val.