Fimm milljarða sparnaður

Forgreiðslur á um 20% lána frá AGS og Norðurlöndum sparar um fimm milljarða króna í vaxtagreiðslur, að sögn seðlabankastjóra. Hann segir greiðslurnar ekkert hafa með tafir á afléttingu gjaldeyrishafta að gera.

Forgreiðsla á lánum Ríkissjóðs Íslands og Seðlabankans upp á 116,1 milljarð króna, sem tilkynnt var um á fimmtudag, munu spara hinu opinbera um fimm milljarða króna í vaxtagreiðslur. Um er að ræða lán sem Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn (AGS) og Norðurlöndin veittu Íslendingum í tengslum við efnahagsáætlun AGS og stjórnvalda. Erlend skuldastaða þjóðarbúsins lækkar um 6,6% af landsframleiðslu við greiðsluna. Endurgreiðslan nær til gjalddaga sem áttu að falla á árinu 2013 í tilfelli AGS-lána, og til gjalddaga sem myndu falla á árunum 2014, 2015 og 2016 í tilfelli Norðurlanda-lána.

Alls námu lán AGS og Norðurlandanna til Íslands í upphafi um 3,4 milljörðum evra, eða 564 milljörðum króna miðað við núverandi gengi. Endurgreiðslan sem innt var af hendi nemur því um fimmtungi af þeim lánum sem Ísland fékk í tengslum við áætlunina.

Már Guðmundsson seðlabankastjóri segir að ljóst hafi verið að ekki hafi verið þörf á jafnstórum forða og var til staðar á þessu ári. Endurgreiðslan hafi því staðið til í lengri tíma. „Það kostar mikið að vera með þennan forða. Með því að greiða hluta hans til baka getum við sparað um fimm milljarða króna í vaxtakostnað án þess að veikja á nokkurn hátt okkar erlendu lausafjárstöðu. Með því að greiða þetta niður erum við ekki að breyta nettó-forðanum mikið en hins vegar að spara heilmikinn kostnað."

Í lok árs 2011 var síðasti hluti lána frá Norðurlöndum til ríkissjóðs og Seðlabankans, sem bætt var við gjaldeyrisforðann, greiddur út. Um var að ræða um 141 milljarð króna. Gjaldeyrisforðinn, sem er að fullu skuldsettur, var 1.081 milljarður króna í lok janúar síðastliðins og hefur aldrei verð meiri í sögu þjóðarinnar.

Greining Íslandsbanka hélt því fram í gær að endurgreiðslan kæmi í beinu framhaldi af því að fyrr í vikunni voru lög um gjaldeyrishöft hert. Í Morgunkorni greiningarinnar í gær segir að eðlilegt sé að þegar „losun haftanna virðist vera að dragast á langinn sé minni áhersla lögð á að vera með stóran gjaldeyrisforða en áður".

Már segir forgreiðsluna ekkert hafa með tafir á afléttingu gjaldeyrishafta að gera. „Það er ekkert sem segir að afnám haftanna sé að dragast meira á langinn en var útlit fyrir í lok síðasta árs. Þá töldum við rétt að draga á öll lánin, annars hefði aðgangur að þeim lokast, og fara svo í þessa aðgerð. Með þessu lengjum við í lánum okkar en borgum niður stysta hlutann." thordur@frettabladid.is