Björgunarskip þurfa klössun

Lögð hefur verið fram á Alþingi ályktun um að fela innanríkisráðherra að gera samkomulag við Slysavarnafélagið Landsbjörg um endurbætur og viðhald björgunarskipa félagsins fyrir árin 2014 til 2021. Eins að fela ráðherra að kanna þörf og möguleika á að fá enn öflugri skip á tiltekna staði á landinu, en skipin eru nú fjórtán talsins.

Flutningsmenn tillögunnar telja eðlilegt að samkomulagið feli í sér fjárframlag af hálfu ríkissjóðs að upphæð 30 milljónir króna hvert samningsár, miðað við verðlag ársins 2012, eða um 250 milljónir á samningstímanum. Er þá ekki talinn kostnaður við nýsmíði.

Flest skip, sem Slysavarnafélagið Landsbjörg notar í dag, eru svokölluð ARUN-björgunarskip sem eru talin mjög örugg og hafa reynst afar vel við íslenskar aðstæður. Þessi skip voru keypt notuð af Konunglega breska sjóbjörgunarfélaginu í mjög góðu ásigkomulagi. Skipin höfðu reglulega farið í skipulagt viðhald en nú er svo komið að tvö til þrjú skip þurfa nauðsynlega á slíkri klössun að halda. Að auki þarf að endurnýja eitt skip að fullu.

Í greinargerð segir að búast megi við að öll önnur skip í björgunarskipaflotanum þurfi jafnframt áþekka klössun á næsta áratug, auk þess sem gera verður gangskör í því að endurnýja tæki og búnað í samræmi við þróun í siglinga- og leiðsögutækjabúnaði síðustu ára. Gott ástand skipanna gefur tilefni til að álykta að þau endist önnur 15 ár hið minnsta, og því hagkvæmt að leggja í kostnað við viðhald þeirra sem gæti numið 20 til 30 milljónum á skip, auk skatta. Kostnaður við nýsmíði á einu skipi, samsvarandi og eru hér nú, er metinn á bilinu 350 til 400 milljónir króna, samkvæmt greinargerðinni. Aðrir sem Fréttablaðið ræddi við telja það vanmat.

Hörður Már Harðarson, formaður Landsbjargar, segir verkefnið aðkallandi. „Skipin eru gömul og þurfa endurnýjunar við. Þetta hefur verið í skoðun í nokkur ár og mikilvægt að þetta sé sett af stað. Þetta er tiltölulega umfangsmikið verkefni enda þurfa skip stöðugt viðhald - og það á ekki síst við um björgunartæki eins og þessi.“

Ljóst er að þörfin fyrir björgunarskipin er mikil en á árinu 2010 voru 76 útköll skráð á landsvísu eða um fimm á hvert skip. Þetta eru eingöngu útköll þar sem hætta eða vá var talin vera fyrir hendi. Þar að auki sinna bjögunarskipin ótal öðrum verkefnum og æfingum, meðal annars með þyrlum og varðskipum Landhelgisgæslunnar.

Hörður segir að á fundi forsvarsmanna allra björgunarbátasjóðanna út um land nýlega, hafi verið rætt um að fækka skipum eða finna leiðir til að halda þeim gangandi. Niðurstaðan var að halda öllum skipunum úti en sætta sig við minna fé til rekstursins.

Um þörfina til að þétta net bátanna segir Hörður ljóst að með strandveiðunum hafi þörfin fyrir björgunarskipin aukist; ekki síst við Vesturland og Vestfirði. Hugsanlegt sé í því samhengi að skip verði færð til, þó engin niðurstaða liggi fyrir um slíkt. Eins sé net bátanna kannski ekki nægilega þétt á Austurlandi, en þá þurfi til þess að hugsa að á bak við hvern bát þarf mannskap. „Bátarnir eru reknir af sjálfboðaliðum og áhugi og mannskapur þarf að vera til staðar, enda er það töluverð útgerð að reka svona skip. Þetta er miklu meira en að segja það,“ segir Hörður. „En fyrir okkur er það spurning um framtíð þessarar útgerðar að við fáum stuðning til lengri tíma litið, svo hægt sé að skipuleggja starfið fram í tímann.“

Þingmenn fjögurra flokka standa að ályktuninni. Jón Gunnarsson, þingmaður Sjálfstæðisflokksins, Björn Valur Gíslason, Vinstri grænum, Gunnar Bragi Sveinsson, Framsóknarflokki, og Oddný G. Harðardóttir, Samfylkingu. Tillagan hefur efnislega verið lögð fram í tvígang áður, á árunum 2007-2009.

svavar@frettabladid.is