Skyldur þingforseta og sjálfstæði Alþingis

Forseti Alþingis þarf að fara að lögum. Hann lætur ekki efnislega afstöðu sína – né annarra – ráða störfum sínum.

Í átökum á Alþingi þarf forsetinn að vera sanngjarn og réttsýnn, taka tillit til allra sjónarmiða og miðla málum. Mér finnst það leggja miklar skyldur á mínar herðar að hafa fengið við kosningu í embættið nær einróma stuðning allra þingmanna, 59 atkvæði.

Þegar „landsdómsmálið" kom fram fyrir jól kannaði ég hvort unnt væri að verða við beiðni flutningsmanns um að setja málið strax á dagskrá. Um það var ekki samkomulag. Eftir frekara samráð varð niðurstaða mín að til þess að halda starfsáætlun og ljúka þingstörfum með samkomulagi væri eina ráðið að taka málið á dagskrá, þó ekki fyrr en þing kæmi saman í janúar. Fyrir svona málamiðlun eru mörg fordæmi.

Því var haldið fram að málið væri ekki „þinglegt". Niðurstaða aðallögfræðings Alþingis var afdráttarlaus. Svo var um fleiri lögspekinga. Niðurstaða mín var að taka mætti málið á dagskrá. Framhaldinu réði svo Alþingi.

Undanfarna sólarhringa hafa mér borist áskoranir, misjafnlega fallega orðaðar, um að ég eigi að segja af mér sem forseti Alþingis út af þessu máli.

Þetta kemur mér á óvart. Ég hef lagt mig alla fram um að fylgja lögum og þingsköpum og fá samkomulag um málsmeðferð.

Það er kallað eftir meira sjálfstæði Alþingis. Krafan magnaðist um allan helming eftir hrun. Hvað felst í því? Jú, m.a. að forseti Alþingis sé sem sjálfstæðastur í störfum. Þingsköpum hefur verið breytt til að ýta undir þá þróun. Forsetinn er kjörinn til alls kjörtímabilsins. Hann er því ekki inni í þeim mannabreytingum sem oft verða í ríkisstjórn og forustu þingflokkanna.

Í samræmi við þetta hef ég forðast að blanda mér í deilur á þinginu, en ekki hikað við að beita atkvæði mínu eftir sannfæringu minni.