Skrásetja hundruð eyðibýla

Ljóst er að mörg hundruð eyðibýli eru á Íslandi. 103 yfirgefin hús voru skrásett og könnuð í fyrra og heldur verkefnið áfram í sumar. Alltaf að færast í aukana að fólk geri upp hús, segir forsvarsmaður verkefnisins.

Mörg hundruð eyðibýli er að finna á Íslandi. Ekki liggur enn fyrir nein heildstæð opinber skrá um þau, en í fyrra voru stofnuð samtök sem munu láta kanna og skrásetja fjölda yfirgefinna íbúðarhúsa um land allt.

Alls voru skrásett 103 eyðibýli síðasta sumar þegar kannaðar voru þrjár sýslur; A-Skaftafellssýsla, V-Skaftafellssýsla og Rangárvallasýsla.

Gísli Sverrir Árnason er formaður félagsins Eyðibýli – Áhugamannafélag, sem er ábyrgt fyrir verkefninu. Félagið fær til sín hóp háskólanema á hverju sumri til að rannsaka húsin. Í ár samanstendur rannsóknarteymið af háskólanemum í arkitektúr og fornleifafræði.

Gísli segir erfitt að segja til um nákvæman fjölda eyðibýla, en ljóst sé að miðað við tölur síðasta árs skipta þau hundruðum.

Skilgreining rannsóknarinnar á eyðibýli er yfirgefið íbúðarhús, sem þó er enn með þaki og er því ekki í algjörri rúst eða niðurníðslu.

„Í fyrra var algengt að byggingarnar stæðu við hliðina á núverandi húsnæði jarðarinnar. En landslagið er vissulega annað á Norðausturlandi, þar sem þau standa yfirleitt ein og stök.“

Gísli segir að eftir því sem nær þéttbýli dragi aukist líkurnar á því að hús hafi verið gerð upp eða verið sé að gera þau upp. Slíkt sé ekki eins algengt á strjálbýlli svæðum.

„Þó urðu þau vör við í fyrra á Langanesi og Melrakkasléttu að verið væri að gera þau upp,“ segir Gísli. „Þar er verið að bjarga eyðibýlum, sem er mjög jákvæð þróun.“ Hann segir allan gang vera á því hverjir eigendur húsanna séu; allt frá núverandi bændum yfir í ríkið og bankana.

Hópurinn fór af stað á ný þann 11. júní síðastliðinn og mun skoða Þingeyjarsýslurnar báðar og norðausturhorn landsins, sem og allt Vesturland frá Hvalfirði. „Næst eru það Mýrarnar, Borgarfjarðarsýsla og Dalirnir á Vesturlandi,“ segir Gísli. „Ég get ímyndað mér að þar verði töluvert af húsum.“

Verkefnið er meðal annars styrkt af Nýsköpunarsjóði námsmanna.

sunna@frettabladid.is