Af skattpíningu og kúgun atvinnuvega

Það heyrist hátt í ferðaþjónustu um þessar mundir og að hluta er það að ósekju. Boðaðar skatta- og gjaldahækkanir á hótel og bílaleigur koma með hrikalega stuttum fyrirvara. Hins vegar hefur öll umræða umfram fyrirvarann fallið í heldur fyrirsjáanlegan og hefðbundinn farveg, ekki síst þar sem nú er kosningavetur. Má draga saman kjarna þeirrar umræðu með orðunum „allar skattahækkanir eru vondar“.

Leiðarahöfundar, þingmenn, varamenn þeirra og tilvonandi, sem og flestir hagsmunaðilar í ferðaþjónustu syngja sönginn um að þessar hækkanir herði þannig skrúfur að þessu helsta hjóli efnahagslífsins, svo að það stöðvist eða sem verra er snúist öndvert með samdrætti. Nú er rétt að huga að nokkrum staðreyndum. Starfsleyfum bílaleiga á landinu hefur fjölgað úr 66 árið 2008 í 115 nú árið 2012. Hótelherbergjum fjölgar ört og í sumum stærstu sveitarfélögunum má sjá fyrirhugaða allt að 200% aukningu í framboði rúma. Það er vissulega vöxtur í gestakomum. En svo virðist sem annar hver maður ætli sér að græða á því. Sannarlega er gullgrafaraæði í íslenskri ferðaþjónustu.

Grátkór um skilningsleysi

Þá má spyrja: Er það ekki skylda hins opinbera að hægja hér á og reyna að koma í veg fyrir bólu sem springur að hætti minkabúa, laxeldis og fjárfestingarbankastarfsemi. Auðvitað þarf að fylgjast með merkjum um hvort hjólin séu að snúast í öndverða átt og auðvitað er aðstöðumunur fyrirtækja á landsbyggð og SV-horni til að taka þessar hækkanir á sig. En grátkór um skilningsleysi hins opinbera verður að taka með fyrirvara og huga að markmiðum frekar en prósentum. Hið opinbera hefur vissulega sýnt ótrúlega tregðu við að átta sig á málefnum greinarinnar með fyrirvaraleysi hækkananna. Þau þurfa að sýna í verki stefnu í ferðamálum samhliða þessum hækkunum.

Hins vegar þegar kemur að markmiðum má vel spyrja hvort það sé góð þróun umhverfis- og samfélagslega séð, ef allir gestir til landsins skondrast um það í sínum prívat bíl. Verið er að efla almenningssamgöngur í landinu og ferðafólk getur eflt og styrkt þá þróun innviða. Þeir koma einmitt þegar landsmenn nota slíkar samgöngur hvað minnst og geta þannig styrkt rekstrargrunn þeirra. Öll getum við sæst á að eðlilegra og heilbrigðara er fyrir umhverfi og samfélag, svo ekki sé talað um viðkvæma staði í náttúru landsins, að fólk komi með slíkum samgöngum. Það hlýtur að teljast betra upp á ímynd hins ósnortna að fólk nýti slíka samgöngumáta frekar en að öll plön fyllist af Yaris bílum. Einnig væri æskilegra að boðuð fjárfesting í innviðum áfangastaða gesta fari ekki í malbik fyrir bílaplön. Auk þess má vel spyrja hvort styrking samgönguinnviða sé einmitt ekki forsenda þess að laga árstíðarvanda greinarinnar.

Auðvitað svíður alla þegar þeir þurfa borga meira í dag en í gær, en ef við berum gæfu til að ræða þessar breytingar í víðara samhengi en samanburði þess hvað var í krónum í gær og í dag, þá tel ég að meiri sátt geti orðið um þróun ferðaþjónustu.