Nefnd kannar efnahagslega þýðingu hvalveiða á Íslandi

Nefnd tveggja ráðuneyta kannar efnahagslega þýðingu hvalveiða og áhrif á ímynd landsins. Skoðar einnig hvort koma eigi á fót griðasvæði fyrir hvali. 80 prósent ferðamanna eru andvíg hvalveiðum Íslendinga.

Nefnd umhverfis- og auðlindaráðuneytisins og atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytis á að fjalla um griðasvæði hvala og dýraverndarsjónarmið. Kanna á sérstaklega efnahagslega þýðingu hvalveiða og áhrif þeirra á ímynd Íslands. Svandís Svavarsdóttir, umhverfis- og auðlindaráðherra, segir mikilvægt að víkka sjónarhornið í umfjöllun um hvalveiðar.

„Fjalla þarf um um heildarsjónarmiðin; dýravernd, efnahagslega þýðingu í víðu samfélagi, ímyndunarmálin og tengsl við ferðaþjónustu og þá sérstaklega hvalaskoðun.“ Fulltrúar hvalaskoðunarfyrirtækja sitja í nefndinni sem og hvalveiða.

Hagfræðistofnun Háskóla Íslands komst að þeirri niðurstöðu að hvalveiðar væru hagkvæmar. Svandís segir þá úttekt ekki hafa verið nægilega víðfeðma.

„Það er mín skoðun að við höfum fjallað um þessi mál undir allt of þröngu sjónarhorni. Í skýrslunni er miðað við mjög afmarkaðar forsendur. Þegar um er að ræða hagfræðilega úttekt þarf að taka samfélags- og atvinnulega þætti inn í líka, hvað varðar ferðaþjónustuna.“

Samtökin International Fund for Animal Welfare (IFAW) gerðu nýverið könnun hér á landi sem sýndi að 80% aðspurðra ferðamanna sögðust andvíg hvalveiðum Íslendinga, en 14,4% studdu þær. Þá sögðust 19,9% hafa bragðað hvalkjöt.

Svandís segist ekki hissa á niðurstöðunum, enda megi ætla að stór hluti ferðamanna sem Ísland sækja heim komi til að njóta náttúrunnar á hennar eigin forsendum.

Mörður Árnason, þingmaður Samfylkingarinnar, segir að efnahagslegur ábati veiðanna, einkum á stórhvelum, hafi verið óljós síðustu ár. Hann hefur lagt fram þingsályktunartillögu um endurskoðun á forsendum veiðanna, ásamt Árna Þór Sigurðssyni og Birgittu Jónsdóttur.

Mörður segir að „þegar við bætist að við stöndum í stríði við flest ríki heims og við þessa grænu heimshreyfingu verðum við að meta hvort það borgar sig. Er herkostnaðurinn af því skynsamur?“

Svandís segir að hafa verði í huga að sjálfbærni byggi á efnahags-, samfélags- og umhverfislegum þáttum. Ef verið sé að stunda veiðar sem skili engum efnahagslegum ábata sé það sérkennileg efnahagsleg stoð.

„Ef það er fyrir borð borið vex spurningarmerkið við það hvort viðkomandi starfsemi stenst viðmið um sjálfbærni.“

kolbeinn@frettabladid.is