Áhættan er mest á Íslandi meðal Vestur-Evrópuþjóða

Ísland var meðal þeirra ríkja sem Aon Risk Solutions mat áhættuna meiri fyrir fjárfesta nú en árið 2010, og er jafnframt fyrsta ríkið í Vestur-Evrópu þar sem fyrirtækið metur áhættuna í meðallagi.

Fjallað er um málið í Morgunkorni greiningar Íslandsbanka en visir.is greindi frá mati Aon fyrr í vikunni. Í Morgunkorninu segir að samkvæmt áhætturöðun fyrirtækisins er áhætta sem metin er í meðallagi sú þriðja minnsta af þeim 6 flokkum sem fyrirtækið skiptir áhættunni upp í.

Fyrirtækið metur áhættu allra annarra Vestur-Evrópuríkja litla sem er minnsta áhættan á þessum skala fyrirtækisins. Þau ríki sem falla í sama flokk og Ísland eru t.d. Rússland, Lettland, Albanía og Tyrkland svo einhver séu nefnd.

Þegar litið er á einstaka þætti sem fyrirtækið metur áhættu fyrir hvað Ísland varðar þá er ljóst að hættan á pólitískum inngripum er orsakavaldur þess að áhættan hefur aukist hér á landi frá árinu 2010. Aðrir þættir sem fyrirtækið telur sérstaka áhættu á hér á landi, og eru jafnframt þeir sömu og nefndir voru til sögunnar árið 2010, eru gjaldeyrisáhætta, hætta á greiðslufalli hins opinbera og svo borgaralegur óróleiki.

Síðastnefndi áhættuþátturinn er þó mjög algengur og þá einnig á meðal vestrænna ríkja, og af ríkjum Vestur Evrópu er hann oftar en ekki nefndur til sögunnar.

Í raun eru þau afar fá ríkin þar sem engir áhættuþættir eru nefndir til sögunnar og af ríkjum Vestur Evrópu á það bara við Noreg, Danmörk, Finnland, Sviss og Lúxemborg. Aðeins þrjú önnur Vestur-Evrópuríki en Ísland eru talin búa yfir áhættu á greiðslufalli hins opinbera en þau eru Portúgal, Grikkland og Írland, sem kemur ekki spánskt fyrir sjónir miðað við það fjölmiðlafár sem verið hefur um skuldastöðu þessara ríkja.

„Augljóslega er mat á pólitískri áhættu, líkt og fyrirtækið Aon metur, huglægt í eðli sínu og þar með rétt að taka slíku mati með fyrirvara frá einstökum stofnunum eða fyrirtækjum sem meta slíkt," segir í Morgunkorninu.

„Engu að síður skiptir mat alþjóðasamfélagsins á slíkri áhættu verulegu máli og getur slík framvinda eins og orðið hefur hér á landi, að áhættan sé talin meiri fyrir fjárfesta að eiga í viðskiptum hér en áður haft neikvæð efnahagsleg áhrif. Má hér nefna að framkvæmdastjórn Evrópusambandsins nefndi í haustspá sinni á síðasta ári að pólitískur óstöðugleiki væri einn af þeim þáttum sem gæti hrakið erlenda fjárfesta frá og þar með að einhver töf gæti orðið á fjármunamyndun hér á landi sem aftur hefur augljóslega áhrif á hagvöxt."

Við þetta má bæta að pólitísk áhætta er einn sá þáttur sem lánshæfismatsfyrirtækin taka tillit til þegar þau meta lánshæfi ríkja. Þar vísar áhættan af pólitískum toga í þá áhættu að stjórnvöld geti skort bæði pólitíska getu sem og vilja til þess að standa við fjárhagslegar skuldbindingar ríkisins.

„Þó má geta þess hér að sú áhætta sem fyrirtækið Aon metur er ekki skilgreind með sama hætti og þegar matsfyrirtækin meta lánshæfi einstakra ríkja, enda er Aon að meta áhættu fyrir fjárfesta að eiga viðskipti innan landamæra ríkjanna en ekki við ríkin sjálf. Þó er ljóst að töluverð fylgni er þarna á milli enda eru ríki gjarnan með hærri lánshæfiseinkunn eftir því sem þau búa yfir minni áhættu að mati Aon," segir í Morgunkorninu.