Ofbeldi í íþróttum

Gerða S. Jónsdóttir og Ólafur Gíslason skrifar 31. mars 2011 06:15

Undanfarna áratugi hefur ofbeldi í ýmsum myndum aukist í boltaíþróttum. Í fyrstu bar mest á þessu erlendis og þá meðal atvinnumanna, en nú er þetta orðið óhugnanlega algengt hér á landi.

Við, sem stunduðum keppnisíþróttir í handbolta, körfubolta eða knattspyrnu fyrir 40-50 árum, þekktum ekki þau bolabrögð sem nú tíðkast og má þá nefna andlitshögg, alvarleg olnbogaskot og gróf spörk í fætur með tilheyrandi meiðslum.

Erlendis eru skýringar á auknu ofbeldi þær helstar, að laun og bónusar atvinnumanna væru orðin svo há, að keppendur svífast einskis til að slá út hættulega andstæðinga og ná fram sigri.

Nú er svo komið að ástandið hér er að verða jafn slæmt, þótt ekki sé hægt að kenna um háum launum.

Fyrir skömmu komu fram í fréttum tveir alvarlegir atburðir, sem eru m.a. tilefni þessarar greinar.

Í þeim fyrri fengu fimm leikmenn rauða spjaldið og að auki tveir aðstoðarmenn á varamannabekkjum í innanhússknattspyrnuleik tveggja Reykjavíkurliða, eða alls sjö rauð spjöld í einum leik!

Í hinu tilvikinu sló stúlka keppinaut sinn svo heiftarlega í andlitið í körfuboltaleik að þolandi lá eftir á vellinum. Stúlkan var að sjálfsögðu rekin út af, en fékk síðar aðeins tveggja leikja bann, þótt myndband sýndi greinilega vísvitandi, og að því er virtist, tilefnislítið brot, þar sem boltinn var hvergi nálægur!

Hvað veldur, hvar er leikgleðin og hvaðan kemur þessi árásarhneigð?

Margir benda á aukið ofbeldi í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum, þar sem hetjurnar berja andstæðingana sundur og saman á fólskulegan hátt og þykir bara gott mál.

Einnig er hugsanlegt að agaleysi ungmenna í dag eigi þátt í þessu, og/eða að aukinni áróðurstækni nútímans sé um að kenna.

Getur verið að þjálfarar og aðrir liðstjórnendur hafi þannig þau áhrif að leikmenn líti á andstæðingana sem óvini, þar sem of margt er leyfilegt? Keppnisskap á ekki að afsaka svona framkomu og það er mikilvægt að þjálfarar og foreldrar stýri leikmönnum sínum í hita leiksins í öllum aldursflokkum. Það gleymist að þetta er leikur, sem á að laða fram það besta hjá keppendum.

Hver sem ástæðan er, geta allir verið sammála um að slík framkoma á ekki heima í íþróttaleikjum og nauðsynlegt er að setja strangari reglur til að vinna bug á þessu ofbeldi og agaleysi, sem því miður sést alltof oft í leikjum hérlendis.

Nærtækast er að auka viðurlög við alvarlegum brotum, þannig að fólk fái t.d. sex leikja bann í stað tveggja eða þriggja leikja sem nú tíðkast. Við endurteknar brottvísanir mætti síðan útiloka viðkomandi í hálft eða heilt ár.

Þetta mundi halda aftur af brotavilja keppenda og auk þess mundu þjálfarar og aðrir liðstjórnendur væntanlega leggja meiri áherslu á prúðmannlega framkomu í leikjum.