Enginn hefur yfirsýn yfir öryggismál

Umfang leyniþjónustu í Bandaríkjunum er orðið svo mikið og þunglamalegt að enginn veit hversu mikið hún kostar, hversu margir starfa í henni, hversu mörg verkefni eru í vinnslu innan hennar eða nákvæmlega hversu margar stofnanir gera það sama.

Þetta kemur fram í frétt blaðsins Washington Post, sem hefur rannsakað starfsemina í tvö ár. Ómögulegt er að segja til um það hversu áhrifaríkar aðgerðir Bandaríkjamanna í öryggismálum og baráttunni gegn hryðjuverkum hafa verið frá 11. september 2001 vegna þessa.

Blaðið lýsir því sem svo að í raun sé um að ræða leynilegan heim í Bandaríkjunum sem sé hulinn almenningi og enginn hafi í raun yfirsýn yfir. Mörg verkefni eru aðeins á vitorði helstu yfirmanna og finnast því hvergi í opinberum skrám. Tæplega þrettán hundruð opinberar stofnanir og hátt í tvö þúsund einkafyrirtæki starfa við þessi mál á tíu þúsund stöðum víðs vegar um landið. Að minnsta kosti fimmtungur þeirra varð til eftir hryðjuverkaárásirnar hinn 11. september 2001, eða 263 stofnanir.

Margar stofnananna sem voru til fyrir hafa stækkað gífurlega mikið síðan árásirnar voru gerðar. Svo virðist sem fjölmargar stofnanir vinni sama verkið, til dæmis fylgist 51 stofnun í fimmtán borgum landsins með peningaflæði til og frá hryðjuverkasamtökum.

Um 1,7 milljarðar tölvubréfa, símtala og annars konar samskipta er vistaður hjá öryggisstofnunum á hverjum degi, en engin þeirra kemst nálægt því að ná að fara í gegnum allt magnið. Þá eru svo margar skýrslur gefnar út af þessum stofnunum að þær gera lítið gagn. Margar fara algjörlega fram hjá þeim sem eiga að lesa þær.

Varnarmálaráðherrann Robert M. Gates sagði í viðtali við blaðið í síðustu viku að vegna vaxtar þessa geira sé erfitt að ná utan um alla starfsemina. Hann sagðist þó ekki telja að kerfið sé orðið of stórt til að það sé hægt, en viðurkenndi að erfitt geti reynst að fá nákvæmar upplýsingar.

Washington Post ætlar að birta annan og þriðja hluta rannsóknar sinnar í dag og á morgun.

thorunn@frettabladid.is