Bankasýslan gagnrýnir uppgjör bankanna

Í nýrri skýrslu Bankasýslu ríkisins um starfsemi ársins í ár kemur fram gagnrýni á uppgjör stóru bankanna þriggja. Þar segir að arðsemi eigin fjár þeirra lækki umtalsvert þegar gert hafi verið ráð fyrir óreglulegum liðum.

Í tilkynningu segir að sérstaklega sé fjallað um starfsemi bankanna í skýrslunni og ársreikninga þeirra vegna ársins 2009. Þar kemur fram það mat Bankasýslunnar að reikningar bankanna séu ekki vel fallnir til samanburðar þar sem mismunandi aðferðum er beitt við uppgjör og framsetningu og ekki hægt að greina afkomu grunnrekstrar nema með töluverðum tilfæringum.

Þegar reikningar bankanna vegna ársins 2009 eru skoðaðir er ljóst að óreglulegir liðir hafa umtalsverð áhrif á rekstrarniðurstöður þeirra sem stafar m.a. af endurmati á eignasafni sem flutt var frá gömlu bönkunum til þeirra nýju. Eftir að leiðrétt hefur verið fyrir óreglulegum liðum lækkar arðsemi eigin fjár umtalsvert í tilviki Landsbankans og Arion banka og nokkuð hjá Íslandsbanka. Gerð er ítarlega grein fyrir þessu í skýrslunni.

Fram kemur í skýrslunni að arðsemi Íslandsbanka af eigin fé hafi verið mest eða 35,3%. Hjá Arion banka nam hún 16,7% og hjá NBI (Landsbankanum) aðeins 10%.

Kostnaðarhlutfall af reglulegum rekstri er sömuleiðis umtalsvert hærra en

kostnaðarhlutfall ef miðað er við heildartekjur og heildargjöld bankanna. Þannig er þetta hlutfall 81% hjá Arion banka, 79% hjá NBI og 41,3% hjá Íslandsbanka.

Fjárbinding íslenska ríkisins í bönkunum þremur nemur um 190 milljörðum króna. Fjárframlag vegna hlutafjár nemur rúmlega 135 milljörðum króna og tæpum 55 milljörðum króna vegna víkjandi lána. Lágmarksarðsemiskrafa ríkisins tekur mið af fjármagnskostnaði að viðbættu álagi. Í skýrslunni er umfjöllun um grundvöllinn að baki arðsemiskröfu ríkisins sem hluthafa og kemur fram að eðlileg arðsemiskrafa fyrir banka í blönduðum rekstri geti talist vera rétt rúmlega 15%.

Bankasýslu ríkisins ber lögum samkvæmt að skila árlegri skýrslu um starfsemi sína og liggur nú fyrir skýrsla vegna ársins 2010. Í skýrslunni er greint frá starfsemi Bankasýslunnar frá því að til hennar var stofnað síðastliðið haust en eignarhlutir ríkisins í Landsbankanum, Arion banka og Íslandsbanka voru formlega færðir Bankasýslunni til umsýslu 4. janúar 2010.