Pistill: Icesave fyrir byrjendur

Mjög margir hafa röflað sig nær rænulausa í umræðunni um Icesave undanfarna daga. Mest snýst umræðan um einhverjar lagaflækjur sem hugsanleg geta firrt okkur ábyrgð í málinu. Því miður eru þær bara tálsýnir og draumar.

Hópur Hollendinga ætlar nú réttilega í mál við íslenska ríkið vegna Icesave. Það sem meira er þeir ætla að reka málið fyrir íslenskum dómstól. Þetta er fólk sem átti meir en 100.000 evrur inn á reikningum sínum í útibúi Landsbankans í Hollandi. Aðrir hafa fengið sitt greitt upp í topp og hollensk, sem og bresk, hafa samið við Ísland um greiðslur upp að 20.000 evrum hjá öðrum kröfuhöfum.

Lagarök fyrrgreindra Hollendinga fyrir héraðsdómi verða mjög skýr og byggja á þeirri jafnræðisreglu íslensku stjórnarskrárinnar að allir séu jafnir fyrir lögum. Það er að þegar neyðarlögin voru samþykkt s.l. haust og tryggðu öllum innistæðueigendum í Landsbankanum sitt fé upp í topp hlaut gjörningurinn að ná yfir öll útibú Landsbankans.

Það er enginn vafi á því, lagalega séð, að rekstur Landsbankans á Icesave í Bretlandi og Hollandi var í engu frábrugðin rekstrinum á útibúi bankans á Akureyri. Það hefur margoft komið fram að bankastjórn Landsbankans var margbeðin, og raunar undir lokin „grátbeðin" um að breyta þessu. En þeir vildu heldur reyna að bjarga eigin skinni en þjóðarinnar.

Ábyrgð ríkisins liggur í því að stjórnvöld lögðu ætíð blessun sína, bæði beint og óbeint, yfir Icesave og margítrekuðu að Icesave yrði aldrei vandamál fyrir almenning í Bretlandi og Hollandi. Samanber viðtöl og yfirlýsingar Geirs Haarde þáverandi forsætisráðherra, Ingibjargar Sólrúnar þáverandi utanríkisráðherra og Davíðs Oddssonar þáverandi seðlabankastjóra. Aulinn sem stjórnaði Fjármálaeftirlitinu á þessum tíma er svo sér á báti hvað ábyrgðina snertir.

Það getur ekki verið að til sé dómari við héraðsdóm, eða þá hæstarétt, sem muni dæma gegn grundvallaratriði í stjórnarskrá landsins. Allar lagaflækjur í erlendum og innlendum gjörningum víkja fyrir ákvæðum stjórnarskrárinnar.

Icesave-samningurinn er verulega slæmur fyrir þjóðarbúið. En ef við samþykkjum hann ekki og sviptum þannig héraðsdóm mögulegri útgönguleið í málssókn Hollendinganna erum við sennilega í dýpri skít en við ráðum við.